رهایی از ناامیدی

پرسش : من گاهى از خودم و از خدا ناامید مى‏شوم و خود را لایق سیر و سلوک نمى‏دانم، چه کنم؟ مرا راهنمایى کنید.
پاسخ : براى رهایى از «یأس» باید دانست که خداوند، به بندگان خویش لطف و رحمت بى پایان دارد و از همه بندگان گنه کار خود، دعوت کرده است به او التجا کنند و به سوى رحمت بى کرانش، دست نیاز بگشایند و وعده داده است اگر توبه کنند و دست از زشتى‏ها بشویند، همه گناهان را خواهد بخشید و آنان را مشمول لطف و کرم بى منتهاى خود قرار خواهد داد.V}زمر (39)، آیه 53.{V P}نى مشو نومید و خود را شاد کن‏{E}پیش آن فریادرس فریاد کن‏{P P}کاى محب عفو از ما عفو کن‏{E}اى طبیب رنج ناسور کهن‏{P V} مثنوى معنوى، دفتر2، ابیات 3252 – 3253.{V همچنین باید حسن ظن خویش را به حضرت حق، کامل و به او اعتماد کرد. بر اساس پاره‏اى از روایات و احادیث قدسى، یکى از موهبت‏ها و الطاف الهى به بندگان، اثر بخشیدن به «حسن ظن» و «گمان نیک» است. خداوند مقرر فرموده که هر کس نسبت به وجود مقدس او، گمان نیکى ببرد، آن گمان را جامه عمل بپوشاند و انسان را ناامید نکند. به عبارت دیگر، هر که با گمان نیک به خداوند رو به رو شود، او نیز با همان گمان نیک بنده، با وى مواجه خواهد شدV}در این خصوص نگا: سلوک عرفانى در سیره اهل بیت«علیهم السلام»، ص 34 و 35 و عرفان اسلامى، ج‏1، صص 245 – 252.{V و از آنجا که منشأ ناامیدى غفلت از خدا و منشأ غفلت «عدم معرفت» صحیح به او است، لذا شناخت درست خداوند متعال و آیات او، در پیدایش امید لازم و ضرورى است‏V}اخلاق اسلامى، ص‏144؛ نگا: یونس (10)، آیه 7 – 8.{V. البته باید مراقب بود که حالت «امیدوارى» به «غرور» تبدیل نشود؛ مثلاً ممکن است حالتى در انسان رخ دهد و وى امیدوار شود؛ در این صورت باید ببیند منشأ آن، کوچک شمردن دستورات خدا است یا از اعتقاد به سعه رحمت و عظمت آن ذات مقدس امیدوارى حاصل شده است؟ اگر حالت دوّمى باشد، آدمى در حالت «رجا» و «امیدوارى» قرار دارد و باید خدا را شکر کند و اگر حالت اوّلى در انسان باشد، باید بداند که «غرور» بوده و از دام‏هاى شیطان است. به هر حال امیدى مفید و مثبت است که آدمى را در عین توجّه به فضل و رحمت الهى، از اعمال صالح و احتراز از اعمال ناپسند باز ندارد.V}چهل حدیث، ص‏199 و 200.{V شاید به همین جهت است که امام باقر«علیه السلام» مى‏فرماید: «هیچ بنده مؤمنى نیست، جز آنکه در ضمیرش دو نور تابان است: «نور ترس» نسبت به کرده‏هاى پیشین و فرجام پسین و «نور امید» به فضل و رحمت پروردگار؛ اگر هر یک با دیگرى سنجیده شود، هیچ یک فزونى نخواهد یافت».V}وسائل الشیعه، ج‏2، ص‏488 و 201 و 202.{V به هر حال اگر خوف بر آدمى غلبه کند، موجب یأس مى‏گردد و اگر امید بر او غالب آید، موجب جرأت بر گناه است؛ ولى تساوى آن دو، بهترین عامل بازدارنده از گناه و مشوّق به توبه و انجام عمل صالح است. P}انبیا گفتند: نومیدى بد است‏{E}فضل و رحمت‏هاى بارى بى حد است‏{P P}از چنین محسن نشاید ناامید{E}دست در فتراک این رحمت زنید{P P}اى بسا کارا که اوّل صعب گشت‏{E}بعد از آن بگشاده شد، سختى گذشت‏{P P}بعد نومیدى بسى امیدهاست‏{E}از پس ظلمت بسى خورشیدهاست‏{P V} مثنوى‏معنوى، دفتر3، ابیات 2922 – 2925.
دکمه بازگشت به بالا