Ultimate magazine theme for WordPress.

چگونه امام زمان را بهتر بشناسیم

پرسش : برای شناخت آقایمان امام زمان باید چه اعمالی انجام دهیم آیا فقط کتاب مطالعه کنیم یا نه؟ و چند کتاب در این مورد معرفی کنید.
پاسخ : تلاش براى شناختن و یافتن امام معصوم واجب و لازم است؛ چنان که رسول اکرم(ص) فرمودند: «من مات و هو لایعرف امامه، مات میتهً جاهلیه». V}( میزان‏الحکمه، ج 1، ص 171، ح 840.){V ویژگى‏هاى این شناخت آن است که: اولاً، از منابع معتبر و موثق و مستند اخذ شود. ثانیاً، گستره‏اش شامل آموزه‏هاى اعتقادى، اخلاقى و عبادى گردد. ثالثاً، از آن‏جا که امام الگوى عملى براى انسان‏ها است، به ابعاد فکرى، عملى و روحى امام نیز ناظر باشد. اما این شناخت از سه راه – که مکمل یکدیگر مى‏باشند – حاصل مى‏شود: یکم. مطالعه تاریخ زندگانى آنان؛ مطالعه سرگذشت و سیره آنان؛ خصوصاً در باب فضایل، مناقب و خصوصیات آنان – از قبیل: شجاعت، مردانگى، ایثار، تواضع، صبر، فرزانگى و… – انسان را متوجه مقام والاى آن بزرگواران مى‏کند و جذبه و کشش خاصى نسبت به آن فرزانگان در روح انسان، حاکم مى‏شود. دوم. مطالعه و تفکّر در سخنان ایشان؛ اسلام تفکر را موجب بصیرت V}( الحیاه، ج 1، ص 8، ح‏3){V، دعوت کننده به عمل نیک V}( همان، ح 9){V، پدید آورنده نور V}( همان، ص 49، ح 18){V، نشانه حیات و زنده بودن قلب بصیر مى‏داندV}( همان، ص 48، ح 5){V. مطالعه و تفکّر در آثار فکرى امامان، هر چند کار مشکلى به نظر مى‏رسد؛ ولى بسیار سودمند است. این امر علاوه بر آن که باعث شناخت شخصیت آن بزرگواران و ایجاد محبت آنان در دل مى‏شود؛ سرمایه بزرگى براى روح بشر به شمار مى‏رود. همان طور که فراگیرى فصول یک کتاب، باید با تحقیق و دقت کامل و رجوع به استاد و… قرین باشد؛ مطالعه و اندیشه و تفکر در آثار ائمه(ع) نیز، باید با استفاده از استادان فن و مراجعه به کتاب‏هایى که در شرح سخنان آنان به رشته تحریر درآمده، همراه باشد. سوم. شناخت خدا: اگر ما خداوند و صفات و اسماى او را به طور حقیقى بشناسیم، مى‏توانیم انسان‏هاى کامل راستین (امامان) را نیز بشناسیم؛ زیرا آنان آینه تمام‏نماى صفات جمال و جلال حضرت حق‏اند و در تسمیه به اسماى الهى، از تمامى موجودات عالم امکان برترند. بر این اساس، با شناخت خدا و صفات او، مى‏توانیم به اوصاف و ویژگى‏هاى امامان نیز واقف گردیم. شاید دعایى که سفارش شده در زمان غیبت بعد از نماز زیاد خوانده شود، ناظر به همین حقیقت باشد: «اللهم عرفنى نفسک فانک ان لم تعرفنى نفسک لم اعرف رسولک اللهم عرفنى رسولک فانک ان لم تعرفنى رسولک لم اعرف حجتک اللهم عرفنى حجتک فانک ان لم تعرفنى حجتک ضللت عن دینى؛ خداوندا! خود را به من بشناسان که اگر خود را به من نشناسانى پیغمبر را نمى‏شناسم؛ خدایا! پیغمبرت را به من بشناسان که اگر به پیامبر معرفت پیدا نکنم، نمى‏توانم امامم را بشناسم؛ خدایا! حجت و امامت را به من بشناسان که اگر امام را نشناسم، در دین خود گمراهم» V}( مفاتیح‏الجنان، دعا در غیبت امام زمان(عج«.{V P} اى مشیر ما تو اندر خیر و شر{E}از اشارت‏هاست دلمان بى‏خبر{P P}اى «یرانا لانراه» روز و شب‏{E}چشم بند ما شده دید سبب‏{P P}چشم من از چشم‏ها بگزیده شد{E}تا که در شب آفتابم دیده شد{P P} لطف معروف تو بود آن اى بهى‏{E}پس کمال البر فى اتمامه‏{P P}یارب! «اتمم نور نافى الساهره{E}واشجنا من مفضحات قاهره»{P P}یار شب را روز مهجورى مده‏{E}جان قربت دیده را دورى مده‏{P P}بعد تو مرگ است با درد و نکال‏{E}خاصه بعدى که بود بعد الوصال‏{P P}آن که دیده‏ستت مکن نادیده‏اش‏{E}آب زن بر سبزه بالیده‏اش{P V}( مثنوى، دفتر 6، ابیات 2888 – 2898){V اولین شرط انتظار؛ معرفت است تا انسان میهمان خود را نشناسد و از خصوصیات خوب او مطلع نباشد منتظر او نخواهد شد. تنها هنگامى انسان در انتظار کسى مى‏نشیند که او را خوب بشناسد اما اگر انسان کسى را نشناسد و بداند که آن شخص خواهد آمد برایش اهمیتى نخواهد داشت و منتظر او نخواهد ماند. در مورد انتظار امام زمان هم چنین است. کسانى که آن حضرت را نمى‏شناسند مانند کفار و یا اهل ادیان دیگر، هرگز انتظار او را نمى‏کشند اما کسانى که او را مى‏شناسند و ارزش او را مى‏شناسند و مقام او را مى‏دانند منتظر او مى‏مانند. کسانى که امام زمان را نمى‏شناسند اگر چه به ظاهر مسلمان باشند چنانچه در این حال بمیرند در حال جاهلیت از دنیا رفته‏اند. چنانکه پیامبر اکرم(ص) فرمود: «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه؛ هر کس بمیرد و امام زمانش را نشناسد به مردن جاهلیت از دنیا رفته است»، V}(بحارالانوار، ج 32، ص 331){V. بنابراین اولین شرط انتظار، ایجاد معرفت در مورد امام زمان است و طبیعى است که هر مقدار معرفت انسان نسبت به امام زمان بیشتر باشد انسان ارزش او را بیشتر درک خواهد کرد و به عظمت او بیشتر پى خواهد برد و بیشتر تشنه وجود آن حضرت خواهد شد. در حالى که افراد جاهل و ناآگاه به ارزش آن حضرت هرگز احساس تشنگى و عطش نسبت به وجود مقدس آن حضرت نخواهند داشت و بدین جهت از زمره منتظران بیرون هستند. آرى P}وصل خورشید به شب پره اعمى نرسد{E}که در این آینه صاحب‏نظران حیرانند {P البته شناخت امام زمان دو گونه است. گونه اول شناخت تاریخى وجود آن حضرت است مانند اینکه امام دوازدهم است و تاریخ ولادتش در چه سالى است و مانند آن. اما گونه دیگر شناخت امام زمان(ع)، شناخت مقام نورانیت آن حضرت است که این شناخت کار هر کسى نیست و ظرفیت و لیاقت زیادى مى‏خواهد. و در حقیقت اصحاب خاص امام زمان(ع) کسانى هستند که آن حضرت را به مقام نورانیت شناخته‏اند براى آگاهى از مقام عظیم امامت رجوع به زیارت جامعه کبیره و تأمل در معانى عمیق و عجیب آن توصیه مى‏شود. همچنین خواندن کتب معتبرى که در مورد امام زمان(ع) نوشته شده است مى‏تواند انسان را تا حدى به مقام و عظمت امام زمان(ع) آشنا سازد. موفقیت در هر کارى، در گرو برنامه‏ریزى صحیح و عمل به آن است. براى مطالعه تدریجى کتاب‏هاى دینى واخلاقى، برنامه‏اى روزانه طرح کنید ؛ مثلاً روزى یک ساعت به مطالعه این گونه کتاب‏ها اختصاص دهید و هرگز ازبرنامه تخلف نکنید. در مرحله اول براى انتخاب کتاب، بایستى نیازهاى فکرى و روحى خود را مد نظر قرار دهید؛ یعنى، آیا به مطالب عقیدتى بیشتر احساس نیاز مى‏کنید یا به مطالب عرفانى و یا تاریخى و… . پس از انتخاب موضوع، بایستى با مشورت و تحقیق بهترین کتاب‏ها را بیابید و به تدریج به مطالعه آنهابپردازید. اگر علاقه‏مند به مسائل فکرى هستید، بهتر است از سرى «جهان‏بینى اسلامى» شهید مطهرى آغاز کنید. اگر به عرفان علاقه‏مند هستید، از کتابهاى علامه حسن زاده آملى مانند: «نامه‏ها و برنامه‏ها» و یا «ترجمه المراقبات» استفاده کنید. اگر به اخلاق علاقه‏مند هستید، مطالعه کتاب‏هاى علم اخلاق اسلامى، «ترجمه جامع‏السعادات»، «معراج السعاده» و یا اخلاق «ترجمه الاخلاق» مرحوم شبّر و… توصیه مى‏شود. درباره امام زمان نیز مى‏توانید کتابهاى زیر را مطالعه کنید: 1ـ مجموعه‏اى از گفتار درباره امام زمان (عج) شهید صدر 2ـ عصر ظهور على کورانى 3ـ دانشمندان عامه و مهدى موعود (عج) على دوانى 4ـ رسالت اسلامى در عصر غیبت محمد صدر 5ـ مهدى موعود(عج) شهید دستغیب 6ـ سیماى امام زمان(عج) تاج لنگرودى 7ـ خورشید مغرب محمد رضا حکیمى 8ـ دادگستر جهان ابراهیم امینى