فرق بین دوست داشتن و عشق

پرسش : فرق بین دوست داشتن و عشق چیست؟ و کدام برتر است؟
پاسخ : این دو سؤال در دو سطح قابل پاسخ است یکی در سطح مفهومی و معنایی و دیگر در سطح تحقیق خارجی. از نظر مهفوم عشق مرتبه برجسته و عالی محبت است. هر محبتی عشق نیست. به تعبیر ابن سینا «الحب اذا افرط سمی عشقا» محبت آنگاه که از اندازه عادی درگذرد و از حد متعارف خود فزون شود، عشق نامیده می شود. پس عشق به معنای فرط حب و دوستی است. بر اساس دیدگاه مفهومی محبت در مرتبه کاملتر خود به عشق تبدیل می شود. اما از منظر خارجی و پیامدهای بیرونی عشق موجب خروج از خود بینی و خودخواهی می شود بگونه ای که عاشق از بند خویشتن خواهی رها و معشوق را می طلبد و زنگار نخوت و غرور از دل و جان می زداید و پاک می کند و فرعون تکبر و خودپسندی را به پای خواهش معشوق سر می برد در حالی که شخص محب هرگز اینگونه نیست که از خواهش دل خود به نفع محبوب دست بردارد. در ثانی عشق در فرد عاشق ایجاد نیرو و تولید قدرت می کند بگونه ای که سطح استقامت و قدرت مقاومت فرد را در برابر دردها و رنج ها فزون می سازد و به عاشق جرأت و دلیری و توان اقدام به علم می دهد و در حالی که محبت نیز این تأثیر را ندارد و یا بسیار تأثیر اندکی در مقاوم سازی و دلیر پروری دارد و باز از دیگر تأثیرات عشق آن است که از عاشق سلب اختیار و نفی ابتکار عمل می کند بگونه ای که عاشق از خود هیچ اقدامی جز آنچه معشوق می خواهد انجام نمی دهد و کاملا منفعلانه عمل می نماید و خود تصمیم گیرنده، طراح و اقدام کننده نیست و … با توجه به آنچه گفته شد نمی توان گفت کدام برتر است و هر یک به جای خود نیکو است چون قضاوت در مورد برتری یکی بر دیگری تنها متوجه عشق و محبت نیست بلکه در این قضاوت طرف مقابل _ معشوق و محبوب و علت عشق نیز مؤثر است مثلا در مورد خداوندد سبحان باید آدمی رفتاری عاشقانه داشته باشد. و در مورد غیر خداوند تنها باید به محبت اکتفا کند حال اگر عشق آدمی متوجه غیر خداوند شود این عیب است ولی نمی توان گفت که کلا عشق بد است و عاشق بودن مذموم می باشد بنابراین برای قضاوت در مورد عشق و محبت باید به طرف مقابل (معشوق و محبوب) علت عشق ورزی و محبت نمودن و میزان آگاهی و شناخت نیز توجه کرد و بدون در نظر گرفتن این امور نمی توان گفت عشق برتر است یا محبت. چه بسا در یک مورد محبت خوب و در مورد دیگر عشق و یک مورد حتی نفرت (نه محبت و نه عشق) شاید منظور شما از برتر بودن برتری در تحقق و کمال انسانی باشد نه مصداق خارجی یعنی اگر منظورتان این است که عشق برای آدمی بهتر است یا محبت و کدام یک موجب برتری می گردد که در این صورت نیز باید گفت که نمی توان بر اساس یک قضاوت کلی سخن گفت.

دکمه بازگشت به بالا