چگونه از نماز خواندن لذب ببریم

پرسش : من هر چه تلاش می کنم نمی توانم دلیلی برای اینکه گاهی از نماز لذت می برم و گاهی نمی برم پیدا کنم . لطفا بفرمایید چگونه می توانم حداکثر لذت را از نماز ببرم و حواسم را بیشتر در نماز جمع کنم ؟
پاسخ : دراین باره نخست باید به این نکته معرفتی توجه کرد که انبساط و انقباض روحی و معنوی از الطاف خداوند نسبت به بندگان است. به طوری که اگر همیشه آن لذت معنوی ادامه پیدا کند. ادامه زندگی روزمره اختلال پیدا می کند و انسان ارتباط خودش را با اطرافیان قطع می کند، لذا باید ظرفیت انسان برای تحمل مقامات معنوی بالا رود به طوری که مانند اولیا و معصومان(ع) در حالی که آن مقامات معنوی را دارند در میان مردم نیز زندگی می کنند. بنابراین وظیفه ما این است که از این تغییر حال دلسرد و ناامید نباشیم بلکه خداوند می خواهد تشنگی را در ما به وجود آورد و ظرفیت ما را بالا ببرد. به شرط این که موانع را برطرف کنیم و زمینه ها را بیش از پیش فراهم سازیم. برای توضیح بیشتر توجه شما را به مطالب زیر جلب می کنیم: اصل این که این گونه اختلاف روحیه ها در انسان پدید آید, امری طبیعی است . حضرت امیر(ع ) می فرمایند: «قلب انسان گاه رو به عبادات و اعمال خیر می کند و گاه به آنها پشت می نماید (دارای اقبال و ادبار است)». ولی اگر بی میلی به عبادت و تهذیب نفس طولانی گردد، نشانگر بروز مشکلی در زوایای وجودی انسان است . بعضی از این مشکلات عبارت است از: 1- حب نفس و دوست داشتن بیش از حد خود. 2- جای گیری حب دنیا و زرق و برق آن در دل آدمی. 3- استفاده از غذاهایی که حلال نیستند. 4- استفاده از غذاهایی که پاک نیستند. 5- تکرار گناه به حدی که دل سیاه گردد و شوق عبادت گرفته شود. که با تفحص در نفس خود باید علت را پیدا کرد و مداوا نمود. بی میلی و بی رغبتی و عدم توجه در نماز معلول عوامل متعددی است از جمله : الف ) نشناختن نماز و اهمیت و اسرار نهفته در آن. ب ) عدم شناخت و توجه کافی نسبت به معبود; یعنی , همو که در نماز با او سخن می گوییم. ج ) اشتغال ذهن و فکر و اندیشه و تعلق قلب به دنیا و مسائل مادی . برای حل این مشکل راه های متعددی وجود دارد از جمله : 1- دقت در انجام مقدمات نماز; مانند وضوی با معنویت انجام مستحباتی چون اذان اقامه و … 2- گزینش مکان مناسب و دوری از جاهای شلوغ و پر سر و صدا و دوری از هرچه موجب انحراف از توجه به خداوند شود. 3- گزینش وقت مناسب تا آن جا که ممکن است اول وقت خواندن نماز. 4- تا حد امکان در مسجد و با جماعت نماز خواندن (به ویژه در جماعاتی که بعد معنوی بیشتری دارد). 5- نماز را با اشتیاق و با طمأنینه و با دقت در مفاهیم و معانی آن خواندن. 6- عدم توجه به اطراف و اطرافیان؛ در حال ایستاده به مهر نگریستن و در رکوع به پایین پا و در تشهد به دامن خود نظر نمودن. 7- تخلیه دل از حب دنیا و امور دنیوی و آن را مالامال از عشق خداساختن . توضیح : ذهن انسان همواره متوجه چیزی است که به آن عشق می ورزد چنان که عاشق آنی از فکر معشوق خود بیرون نمی رود. این که ما در نمازهایمان همواره به فکر مسائل دیگر هستیم به خاطر تعلق شدید نفس به دنیا و حب آن است اما آن که عاشق حق است در هر حال و کاری به یاد خداست به طوری که گویی همیشه در نماز است. 8- ضبط قوه خیال , توضیح : پرنده لجام گسیخته خیال چکاوکی است که هر آن بر شاخساری می نشیند. از این رو همیشه افکار انسان به این طرف و آن طرف متوجه است و قرار و آرامی ندارد اما اگر آدمی با دقت و هوشیاری در کنترل آن بکوشد پس از چند صباحی رام و مطیع شده و به هر سو که اراده کند متوجه می گردد. بنابراین انسان باید در نماز از اول با قاطعیت بنا گذارد که تمام توجه خود را به سوی پروردگار معطوف دارد و هرگاه طایر خیال از چنگ او گریخت بلافاصله آن را به همان جهت برگرداند. اگر چندین مرتبه در ایام متوالی چنین کند کم کم ذهنش عادت خواهد نمود. 9- توجه به عظمت و هیبت پروردگار و فقر وفاقه خود. بدیهی است اگر آدمی بداند با چه بزرگی روبه روست و خود در مقابل او هیچ بلکه عین احتیاج و فقر و فاقه است با تمام وجود و ذهن و اندیشه خاضع می گردد. 10- مطالعه پیرامون کیفیت نمازهای اهل بیت (ع ) همچنین مطالعه کتاب هایی چون «آداب الصلوه یا پرواز در ملکوت»، امام خمینی و «اسرارالصلوه»، میرزا جواد ملکی تبریزی بسیار نافع است. 11- تمیز بودن بدن و لباس مسواک زدن دندان و خالی بودن معده در هنگام نماز نیز از مستحبات و موجب حضور بیشتر قلب است.

2 دیدگاه ، نظر شما چیه؟

  1. کتاب چگونه یک نماز خوب بخوانیم نوشته استاد گرانقدر پناهیان را مطالعه فرمایید

    1. ممنون از کتاب خوبی که معرفی کردید

دکمه بازگشت به بالا