فرق بین مجادله و مباحثه چیست؟

پرسش : مجادله با مباحثه چه فرقی دارد، و چرا از مجادله کردن، نهی شده است؟
پاسخ : مباحثه از ریشه بحث به معناى جستجو نمودن، تعامل اشخاص و افکارى است که به دنبال یافتن حقیقت هستند. این گونه مباحثه گاهى به مشاجره نیز کشیده مى‏شود؛ ولى حتى در این صورت، بحث بر سرحقیقت و به انگیزه‏ى حقیقت‏جوئى انجام مى‏شود و هیچگونه غرض شخصى و انگیزه‏هاى خودخواهانه در آن وجود ندارد. ولى مجادله دقیقا بر عکس مباحثه ریشه در خودخواهى و اثبات خود دارد. در مجادله هدف اثبات حقانیت نظر خود است اگر چه آن نظر در حقیقت باطل باشد. ملاک اثبات در مجادله حقیقت‏یابى نیست؛ از آن رو مورد نهى قرار گرفته و خصوصا در قرآن کریم مورد مذمت و سرزنش واقع شده است، V}غافر / 35{V در کتاب نقطه‏هاى آغاز در اخلاق عملى آمده است: جدال عبارت است از بحث و گفتگوئى که به منظور کوبیدن طرف و غالب شدن بر او صورت مى‏گیرد و علت اینکه به این گونه مباحثه مجادله مى‏گویند این است که دو نفر در برابر یکدیگر به بحث و مشاجره مى‏پردازند تا هر کدام فکر خود را بر دیگرى تحمیل نماید. و طرف مقابل را وادار نماید که از افکار و عقاید خود دست بردارد، V}نقطه‏هاى آغاز در اخلاق اسلامى / ص 688{V قرآن کریم در آیات (غافر / 4) (غافر / 56) ریشه مجادله را در تکبر و خود بزرگ‏بینى، و کفر معرفى نموده است. البته مجادله نوع صحیحى نیز دارد که از آن به جدال احسن یاد شده است. جدال احسن اثبات حق است به روشى که مورد قبول مخاطب واقع مى‏شود. این نوع مجادله چون با هدف اثبات حق انجام مى‏شود و از روش درستى بهره مى‏برد، مورد سفارش است و مذموم نیست V}نحل / 125{V براى مطالعه بیشتر به کتاب علم اخلاق اسلامى، ص 337 مراجعه شود.

دکمه بازگشت به بالا