روزه های حرام و مکروه، واجب و مستحب

پرسش: روزه های حرام و مکروه، واجب و مستحب را نام ببرید؟

روزه ‏هاى واجب‏

1. روزه ماه مبارک رمضان.

2. روزه قضا

3. روزه کفاره‏

4. روزه‏هاى قضا شده پدر که بر پسر بزرگتر واجب مى‏شود.

5. روزه آخرین روز ایام اعتکاف.

6. روزه بدل از قربانى در حج تمتع.[1]

7. روزه نذر.

پرسش: کسى که در ماه رمضان در سفر است، آیا مى‏تواند نذر کند روزه بگیرد؟

پاسخ: خیر، جایز نیست.[2]

پرسش: آیا مى‏توان درسفر، نذر روزه مستحبى کرد؟ مثلًا در راه مشهد یا پس از رسیدن به آنجا بدون قصد اقامت نذر روزه مستحبى کرد؟

پاسخ: آیات عظام امام، تبریزى، صافى، فاضل، نورى و وحید: در مسافرت نذر روزه جایز نیست.[3]

آیات عظام بهجت، خامنه‏اى و سیستانى: آرى، در مسافرت نذر روزه جایز و صحیح است.[4]

آیه الله مکارم: درمسافرت نذر روزه اشکال دارد و اگر نذرکرد، احتیاط واجب آن است که به نذر خود عمل کند.[5]

پرسش: آیا مى‏توانیم پیش از سفر در وطن خود، نذر کنیم که در سفر روزه مستحبى بگیریم؟

پاسخ: آرى، این نذر صحیح است.[6]

همچنین بخوانید: ابتدای وقت روزه چه زمانی است؟ آیا ابتدای اذان صبح است یا انتهای آن؟

روزه ‏هاى حرام‏

1. روزه عید فطر و قربان‏

مسأله: روزه عید فطر و قربان حرام است، و نیز روزى را که انسان نمى‏داند آخر شعبان است، یا اول رمضان اگر به نیت اول رمضان روزه بگیرد حرام مى‏باشد.[7]

2. روزه یوم الشک‏

مسأله: روزى را که انسان شک دارد آخر شعبان است یا اول رمضان واجب نیست روزه بگیرد و اگر بخواهد روزه بگیرد نمى‏تواند نیت روزه رمضان کند، ولى اگر نیت روزه قضا و مانند آن بنماید، چنانچه بعد معلوم شود ماه رمضان بوده از رمضان حساب مى‏شود.[8]

مسأله: اگر در روزى که شک دارد آخر شعبان است به نیت روزه قضا یا مستحبى و مانند آن روزه بگیرد و در بین روز بفهمد که ماه رمضان است باید نیت روزه رمضان کند.[9]

3. روزه مریض و هرکسى که روزه برایش ضرر دارد

مسأله: کسى که مى‏داند روزه براى او ضرر ندارد، اگرچه دکتر بگوید ضرر دارد باید روزه بگیرد و کسى که یقین یا گمان دارد که روزه برایش ضرر دارد اگرچه دکتر بگوید ضرر ندارد، باید روزه نگیرد و اگر روزه بگیرد صحیح نیست مگر آن که به قصد قربت بگیرد و بعد معلوم شود ضرر نداشته.[10]

مسأله: اگر انسان احتمال بدهد که روزه برایش ضرر دارد و از آن احتمال، ترس براى او پیدا شود چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد، نباید روزه بگیرد و اگر روزه بگیرد صحیح نیست مگر آن که به قصد قربت گرفته باشد و بعد معلوم شود ضرر نداشته.[11]

مسأله: کسى که عقیده‏اش این است که روزه براى او ضرر ندارد، اگر روزه بگیرد و بعد از مغرب بفهمد روزه براى او ضرر داشته، باید قضاى آن را بجا آورد.[12]

4. روزه مسافر مگر در مواردى که استثناء شده، همچون دائم السفر[13]

5. روزه سکوت‏

روزه صمت یا سکوت، پرهیز از مفطرات هشت‏گانه و پرهیز از سخن گفتن است. این روزه، در شریعت حضرت موسى در میان بنى اسرائیل‏ شناخته شده بود. ولى این امر در شریعت اسلام یکى از محرمات شمرده شده است. نیت سکوت وحرف نزدن اگرچه دربعضى از روز باشد حرام است، البته اگر بدون نیت حتى در تمام روز سکوت کردن مانعى ندارد.

6. روزه وصال‏

یعنى روزه‏دار نیت کند روزه‏اش را به روز بعد متصل کند، البته اگر بدون نیت وصال باشد مانعى ندارد.

مسأله: اگر زن به واسطه گرفتن روزه مستحبى، حق شوهرش از بین برود و همچنین اگر شوهر او را از گرفتن روزه مستحبى جلوگیرى کند، بنا بر احتیاط واجب باید خوددارى کند.[14]

همچنین بخوانید: وقت افطار روزه ابتدای اذان مغرب است یا انتهای آن

روزه ‏هاى مکروه‏

1. روزه روز عاشورا

مسأله: روزه روز عاشورا و روزى که انسان شک دارد روز عرفه است یا عید قربان، مکروه است.[15]

2. روزه مستحبى فرزند بدون اجازه پدر و مادر.

مسأله: روزه مستحبى اولاد اگر اسباب اذیت پدر و مادر شود جایز نیست، بلکه اگر اسباب اذیت آنان نشود ولى او را ازگرفتن روزه مستحبى منع کنند احتیاط واجب آن است که روزه نگیرد.[16]

مسأله: اگر پسر بدون اجازه پدر روزه مستحبى بگیرد و در بین روز پدر او را نهى کند باید افطار کند.[17]

3. روزه مستحبى میهمان بدون اذن میزبان.[18]

روزه ‏هاى مستحب‏

روزه تمام روزهاى سال به غیر از روزهاى حرام و مکروه، مستحب است، ولى براى برخى از روزه ‏ها بیشتر سفارش شده که عبارت است از: تمام ماه رجب و شعبان، عید غدیر، روز مبعث، میلاد پیامبر و روز دحو الارض و غیره که برای تفصیل بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:
در چه روزهای روزه گرفتن مستحب است؟

مسأله: کسى‏ که روزه قضا داشته باشد نمى‏ تواند روزه مستحبى بگیرد.[19]

پرسش: آیاکسى‏که روزه واجب برعهده اوست مى‏تواند روزه مستحبى به جا آورد؟

پاسخ: کسى‏که روزه قضا، یا روزه واجب دیگرى دارد، نمى‏تواند روزه مستحبى بگیرد و چنانچه فراموش کرده باشد و قبل از ظهر یادش بیاید، مى‏تواند نیت خود را به واجب برگرداند و اگر بعد از ظهر یادش بیاید روزه‏اش باطل است.[20]

پرسش: آیا روزه مستحبى را مى‏ توان در سفر گرفت؟

پاسخ: نمى ‏شود مگر اینکه نذر کرده باشد در سفر روزه بگیرد یا نذر کرده باشد روز معین را چه در سفر و چه در حضر روزه بگیرد.[21]

منبع: پاسخکده

پی نوشت ها:
[1] . عروه الوثقى، ج 2، فى اقسام الصوم، فصل 15؛ تحریرالوسیله، ج 1، ص 303.
[2] . عروه الوثقى، ج 2، نیه الصوم، م 6.
[3] . استفتائات نورى، ج 1، س 231؛ جامع المسائل فاضل، ج 1، س 584؛ دفاتر مراجع.
[4] . استفتاء از دفاتر مراجع.
[5] . استفتائات مکارم، ج 2، س 482 و 475.
[6] . تعلیقات على العروه، ج 2، شرایط صحه الصوم، الخامس.
[7] . توضیح المسائل مراجع، م 1739.
[8] . همان، م 1568.
[9] . تحریرالوسیله، ج 1، فصل روزه، م 5.
[10] . توضیح المسائل مراجع، م 1743.
[11] . همان، م 1744.
[12] . همان، م 1745.
[13] . عروه الوثقى، ج 2، فى اقسام الصوم، فصل 15.
[14] . توضیح المسائل مراجع، م 1740.
[15] . همان، م 1747.
[16] . همان، م 1741.
[17] . توضیح المسائل مراجع، م 1742.
[18] . عروه الوثقى، ج 2، فى اقسام الصوم، فصل 15.
[19] . جامع المسائل فاضل، ص 158، س 592.
[20] . تحریرالوسیله، م 1568 و 1569.
[21] . جامع المسائل فاضل، ج 1، ص 156، س 583.

دکمه بازگشت به بالا