آیا آتش بر خاک برتری دارد که ابلیس استدلال کرده است؟

پرسش: قرآن کریم از قول ابلیس می فرماید: «خَلَقْتَنِی مِن نَّار وَخَلَقْتَهُ مِن طِین »(اعراف ، 12) آب و باد و آتش و خاک چهار عامل اصلی تشکیل دهنده جهان هستند . نشانه برتری آتش بر خاک چیست ؟

پاسخکده: این سخن را «خَلَقْتَنِی مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِین؛ مرا از آتش آفریدی و او را از گل آفریدی.»(اعراف، 12) ابلیس در توجیه سجده نکردن بر حضرت آدم گفت در حالی که اولاً؛ سرّ عظمت حضرت آدم و برتری او بر فرشتگان بعد روحانی و دمیده شدن روح الهی «وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِن رُّوحِی» (حجر، 29) در او بود که ابلیس یا از آن ناآگاه بود یا می‏دانست ولی به خاطر روحیه استکباری که داشت، علمش را نادیده گرفت. ثانیاً: دستور سجده یک امتحان بود که از رهگذر آن کفر و استکبار ابلیس و مطیع بودن فرشتگان نمایان گشت.
ثالثاً؛ این سخن ابلیس قیاس و سنجشی باطل است؛ زیرا همه هستی حضرت آدم از خاک نبود تا در صورت برتری آتش بر خاک، ابلیس برتر از آدم باشد، بعلاوه که برخی از مفسران گفته‏اند: خاک برتر از آتش است چون منافع زمین و خاک بیش از آتش است.1 از این گذشته، آیه مذکور سخن ابلیس است که خداوند آن را رد کرده است و سخن ابلیس دلیل برتری آتش بر خاک نیست.
نمی‏توان گفت: آتش برتر از خاک است یا خاک برتر از آتش. برای حیات آدمی‏هم به خاک نیاز است هم به آتش؛ هم خاک فواید فراوانی دارد و هم آتش آثار بسیار و هر دو آفریده خدا هستند. اگر خاک نباشد هیچ‏گیاهی نمی‏روید و آدمی با نبود مواد غذایی روبرو می‏شود و نمی‏تواند ادامه حیات دهد و نیز اگر آتش نباشد ادامه حیات با مشکل جدی روبرو می‏شود

دکمه بازگشت به بالا