اگر شیطان از آتش است چگونه در آتش جهنم خواهد سوخت؟

پرسش: اگر شیطان از آتش است، چگونه در آتش جهنم خواهد سوخت؟*

پاسخکده: اگر گفته می شود شیطان از آتش است، به این معنا نیست که اگر دست انسان به او برسد می سوزد، بلکه این سخن مانند آن است که گفته می شود انسان از خاک است. اگر گفته بودند شیطان آتش است یا انسان خاک است، اشکال شما جا داشت، ولی گفته می شود شیطان از آتش است و انسان از خاک است; یعنی کلمه «از» که در عربی با «مِن» مطابق است، در عبارت به کار می رود: «خَلَقتَنی مِن نار وخَلَقتَهُ مِن طین ;(اعراف،12) مرا از آتش آفریده ای و او را از گِل». معنای این گونه عبارت ها این است که آتش در چرخه آفرینش شیطان وجود دارد، همان گونه که در چرخه آفرینش انسان، خاک وجود دارد و ایرادی ندارد که یک جنس در مرحله ای از مراحل تغییرات خود بر خودش در مرحله ای دیگر تأثیر بگذارد، مانند آن که میوه که از خاک است بر انسان که او هم از خاک است اثر می گذارد، و یا این که انسان گرچه از خاک است، امّا اگر آجری ـ که آن هم از خاک است ـ بر سر او بخورد، سرش را می شکند، پس اشکالی ندارد که جنسی بر جنس خودش تأثیر بگذارد و کارگر شود. به قول ضرب المثل عربی «لکل شیء آفه من جنسه». برای همه چیزی از جنس خودش آفتی است، مثلاً فولاد که از جنس آهن است بر آهن می تواند تأثیر بگذارد. با اینکه جنّ ها از جنس آتش هستند; امّا خداوند می فرماید: هیزم برای آتش جهنم قرار می گیرند و معذب می شوند.(جن، 15) و شیطان هم به تصریح قرآن (کهف،50) از طایفه جنیان است.
خداوند بر انجام هر کاری قادر است. «و هو علی کل شئ قدیر». چنانکه آتش سوزان را بر ابراهیم خلیل علیه السلام سرد کرد، شیطان را هم می تواند با دردناکترین عذابها بسوزاند.
و دیگر اینکه عذاب خداوند تنها با آتش نیست; بلکه انواع مختلفی دارد و نیز آتش قیامت، با آتش دنیا فرق می کند و قیاس مع الفارق است. آتش قیامت حتی در روح و جان اثر می گذارد و تنها بر جسم اثر گذار نیست; چنان که قرآن در وصف آن می فرماید: «التی تطلع علی الأفئده; (همزه، 7) آتشی که از دلها سر می زند.»

دکمه بازگشت به بالا