مراد از آتش در آیات 7 و 8 و 9 سوره نمل چیست؟

پرسش: در آیات 7 و 8 و 9 سوره نمل، مقصود از آتش کیست؟ با توجه به این که می گویند شیطان از شرار رقصان آتش است و در هر حال آیا آتش مهربانی و تصویری مثبت در ذهن القاء نمی کند؟! آیا در آیه شریفه 9 که می فرماید: «ندا آمد ای موسی! همانا منم خدای مقتدر دانای درستکار» یعنی از همان آتش چنین ندایی برخاست؟*

پاسخ: آتش مانند خاک و آب و دیگر موجودات، از آثار حیات مادی و جزو نعمت های بزرگ پروردگار است و انسان در زندگی مادی خویش همان گونه که بدون آب و یا خاک نمی تواند زنده بماند، بدون آتش نیز زنده نمی ماند ; بنابراین، آتش از این زاویه مطلوب و در شرایطی ویژه مانند سرمای بسیار شدید، بسیار مهم و حیاتی است، ولی این مطلب دلیل برتری آتش بر خاک یا آب و جز این ها نمی شود و همه این ها در نزد خدا یکسان است.
خلقت شیطان از آتش نیز دلیل بدی یا خوبی آن نیست ; چه این که شیطان (ابلیس) از جنّ است «فَسَجَدُواْ إِلآَّ إِبْلِیسَ کَانَ مِنَ الْجِنِّ;(کهف،50) خدای متعال جن را از آتش آفریده است. «وَ خَلَقَ الْجَآنَّ مِن مَّارِج مِّن نَّار;(رحمان،15) و جن را از تشعشعی از آتش آفرید.» و «وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُوم‏ ;(حجر،27) و پیش از آن ما جن را از آتشی سوزان و بی دود خلق کردیم.» و…
و جنیان مؤمن و کافر دارند; چنان که در سوره جن بدان اشاره شده است. در قرآن می خوانیم: «وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الاِْنسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُونِ»(ذاریات،56)
از سوی دیگر، آتش وسیله ای بسیار دردناک برای عذاب کافران است: «إِنَّهَا لَظَی * نَزَّاعَهً لِّلشَّوَی…;(معارج،15ـ16) شعله های سوزان آتش است، دست و پا و پوست سر را می کند و می برد،…» تهدید به آتش دوزخ در آیات فراوانی آمده و در نتیجه، آتش از القای مهربانی و جنبه های مثبت خالی است، ولی در داستان حضرت موسی (علی نبینا وآله وعلیه السلام)، آتش مرهم درد او بود و لذا مایه سرور و شادمانی او و همراهان او به شمار می رفت.
آیات قرآن همین اندازه به دست می دهد که وقتی موسی (علی نبینا وآله وعلیه السلام) به آتش بسیار نزدیک شد، ناگهان ندایی برخاست; اما این ندا از آتش برخاسته یا از غیر آن، از آیه چیزی استفاده نمی شود و اقوال مفسران نیز مختلف است، هر چند بر فرض تجلی دستور الهی در آتش که موجودی از موجودات است، مانعی ندارد.

دکمه بازگشت به بالا