عذاب افراد دروغگو در آخرت

پرسش:
از نظر قرآن در آخرت چه عذابی برای افراد دروغگو در نظر گرفته شده است؟

پاسخ:
«دروغ» هر سخن خلاف حقیقت است معادل عربی «دروغ» «کذب» می باشد پس به هر سخنی که خلاف حقیقت باشد و هر مطلبی که با واقعیت مطابقت نداشته باشد دروغ اطلاق می شود. «دروغ» در شریعت اسلام، زشت ترین و قبیح ترین گناه و پلیدترین عیب به شمار آمده است، چنان که خداوند متعال می فرماید: «إِنَّمَا یَفْتَرِی الْکَذِبَ الَّذِینَ لاَ یُؤْمِنُونَ بِـَایَـتِ اللَّهِ وَأُوْلَـئِکَ هُمُ الْکَـذِبُونَ ; (نحل، 105) تنها کسانی دروغ می گویند که ایمان به آیات خدا ندارند و دروغگویان واقعی آن ها هستند. در آیه مذکور دروغگویان در حد کافران و منکران قرار گرفته اند.
«دروغ» چه به صورت جدی و یا شوخی، مذموم و مورد نهی قرار گرفته است. مثلاً اگر کسی بگوید شهر قم در شرق ایران قرار دارد و با علم به این که او می داند سخنش با واقعیت سازگاری ندارد; ولی به قصد مزاح یا اهداف دیگری چنین بگوید این دروغ است، ولی اگر قصد دروغ گفتن را ندارد و مطلبی را گفت و با واقعیت تطبیق نکرد، این دروغ محسوب نمی شود چو قصدش دروغ نبوده و نمی خواسته سخنی که با واقعیت مطابق ندارد بر زبان جاری کند. هر چند بهتر است انسان آن چه را یقین ندارد اظهار نکند.
در روایات اسلامی «دروغ» سرچشمه و کلید تمام گناهان شمرده شده است. حضرت امام حسن عسگری(علیه السلام)می فرماید: «تمام پلیدی ها در اطاقی قرار داده شده و کلید آن دروغ است»1 در برخی دیگر از روایات، دروغ سرچشمه نفاق و نابود کننده سرمایه اطمینان معرفی شده است2 دروغ گاهی در قالب سوگند در می آید و شخص سوگند دروع یاد می کند. (توبه، 74) و زمانی در سیمای یک تهمت و نسبت ناحقی به شخص پاکی چهره می نماید. (یوسف، 25) دروغ گاهی با زبان است و زمانی با عمل است مثل آن جا که برادران یوسف به دروغ پیراهن برادرشان را به خون آغشته کردند و به پدرشان دادند. (یوسف، 18) البته در برخی موارد گفتن سخن که واقعیت ندارد، استثناء شده و در آن موارد خاص نیز باید «توریه» کرد.3 اگر کسی دروغی گفت باید به درگاه خداوند متعال توبه کند و هرگونه مفاسد احتمالی که ممکن است به وسیله دروغ او به وجود آمده باشد، باید در راه اصلاح آن ها تلاش کند و به اشتباه خود در ترد کسانی که به آن ها دروغ گفته است اعتراف کند و حقیقت را برای آن ها بگوید.
دروغ، یکی از گناهانی است که به کبیره بودنش تصریح شده است. آیات متعددی از قرآن کریم به مذمت این گناه پرداخته است. از جمله: «إِنَّمَا یَفْتَرِی الْکَذِبَ الَّذِینَ لاَ یُؤْمِنُونَ بِـَایَـتِ اللَّهِ; (نحل، 105) تنها کسانی دروغ پردازی می کنند که به آیات خدا ایمان ندارند و آنان خود دروغ گویانند.» علاوه بر این در آیات دیگری (نور، 7) دروغ گو مستحق لعنت و سزاوار خشم پروردگار عالم دانسته شده است. حتی از آیه ای استفاده می شود که وعده به دروغ نیز حرام است; «ای کسانی که ایمان آورده اید، چرا چیزی می گویید که انجام نمی دهید؟ نزد خدا سخت ناپسند است که چیزی را بگویید و انجام ندهید. (صف 2 و 3)4
____________________________________________
1. ر.ک: بحارالانوار، علامه مجلسی (رحمه اله) ج 69، ص 263، مؤسسه الوفاء، بیروت.
2. ر.ک: وسائل الشیعه شیخ حر عاملی، ج 12، ص 29، مؤسسه آل البیت، قم.
3. ر.ک: الکافی، همان، ج 2، ص 217 ـ 223
4. ر.ک: گناهان کبیره، آیت الله دستغیب، ج 1و 2، ص

دکمه بازگشت به بالا