آیا برای حیوانات نیز جهان آخرت وجود دارد؟ و در قیامت حاضرند؟

پرسش:
آیا برای حیوانات و گیاهان ، جهان آخرت وجود دارد؟ اگر ندارد ، چرا سگ اصحاب کهف به بهشت می رود؟

پاسخ:
از برخی آیات (انعام ، 38 و تکویر ، 5) و روایات استفاده می شود که حیوانات هم مانند انسان ها حشر دارند و در روز قیامت حاضر شده و در حد آگاهی و مسؤلیت هایشان ، حسابرسی می شوند و هر کس به حق خود می رسد ، اگر در آیه 5 سوره تکویر ، فقط نام حیوانات وحشی برده شده ، یا به جهت غلبه است ، یا به جهت ظلمی است که حیوانات وحشی نسبت به بقیه حیوانات دارند و یا.. . ; در اینجا این پرسش باقی می ماند که آیا حیوانات هم تکلیف دارند یا نه ؟ در پاسخ باید گفت که تکلیف مراحلی دارد و هر مرحله ، ادراک و شعور متناسب خود را می خواهد ; تکالیفی که در اسلام برای یک انسان وجود دارد ، به گونه ای است که انجام آن ها بدون داشتن یک سطح عالی از عقل و درک ممکن نیست ، و حیوانات هم مکلّف به آن نیستند ; زیرا شرط آن ، یعنی عقل و درک متناسب با آن تکالیف در آن ها نیست ; امّا مرحله ساده تر و پایین تری از تکلیف درباره آن ها تصور می شود که مختصری فهم و شعور برای آن کافی است و نمی توان آن را در مورد حیوانات انکار کرد ; به همین جهت ، حشر آن ها هم با حشر انسان ها تفاوت دارد ، انسان ها بعد از حسابرسی یا وارد بهشت و یا وارد جهنم می شوند ; ولی حیوانات ، بهشت و جهنم ندارند ; بلکه بعد از انتصاف و انتقام از یکدیگر (مثلا حیوان بی شاخ از حیوان شاخ دار به جهت ظلمی که به او کرده است ، انتقام می گیرد) می میرند و خاک می شوند .1
از مطالب بالا معلوم می شود که بر فرض «سگ اصحاب کهف » یا حیوان دیگری هم وارد بهشت شود ، از باب تفضل خداوند به اوست و گرنه مثل انسان ها مکلف به چیزی نبوده است . ضمن آن که روشن شد که برای گیاهان حشر و نشر و حساب و جزایی وجود ندارد .
+=============
1. ر.ک: بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 7، ص 276 / المیزان، علامه طباطبایی، ج 7، ص 73 ـ 83 / تفسیر نمونه، ج 5، ص 221 ـ 227 / مجمع‏البیان، طبرسی رحمه‏الله، ج 10، ص 249، چاپ بیروت.

دکمه بازگشت به بالا