آیا در جهان آخرت و قیامت خدا را می بینیم؟

پرسش:پرسش:آیا ما انسان ها در جهان آخرت خدا را می بینیم؟ منظور از لقاء الله در جهان آخرت چیست؟*
پاسخ:الف: دیدن خدا: دیدن خداوند متعال با چشم چه در دنیا و چه در آخرت محال است، زیرا چشم چیزی را می بیند که: 1. دارای جهت باشد. (تا مقابل بیننده قرار بگیرد و بتواند آن را ببیند و اگر پشت سر بیننده باشد نمی تواند آن را ببیند.) و چون خدا جهت ندارد و در یک مکان خاصی محدود نبوده و غیر متناهی است، پس با چشم دیده نمی شود. 2. جسم باشد. (تا نور را منعکس کند و به چشم بیننده بخورد تا دیده شود.) درحالی که خداوند جسم نیست. 3. قابل اشاره باشد. به عبارتی اگر چیزی با چشم دیده شود، حتماً باید دارای مکان و جهت و مادّه باشد; درحالی که خداوند برتر از همه اینهاست و هیچ یک از این قیدها را ندارد و از هر نقص و محدودیّت مبرّاست; به همین جهت محال است با چشم دیده شود; «لاتدرکه الأبصـار و هو یدرک الأبصـار و هو اللطیف الخبیر;1 چشم ها او را نمی بیند; ولی او همه چشم ها را می بیند; و او بخشنده ]انواع نعمت ها و با خبر از دقایق موجودات[ و آگاه ]از همه چیز [است.»2 از امام صادق(علیه السلام) پرسیده شد: آیا خدا در قیامت دیده می شود؟ حضرت فرمود: «سبحان الله و تعالی عن ذلک علوّاً کبیراً…» منزّه است خداوند از چنین چیزی و بسیار منزّه است. بعد فرمود: چشمها نمی بیند جز چیزهایی را که رنگ و کیفیتی دارند; در حالی که خداوند آفریننده رنگ ها و کیفیت هاست.3 امیر مؤمنان(علیه السلام)، در خطبه 174 نهج البلاغه می فرماید: چشم های ظاهری هرگز او را نمی بیند; امّا قلب ها با حقیقت ایمان وی را درک می کند. ب: لقاء الله: «لقاء»، در لغت به معنای رو به رو شدن توأم با برخورد به چیزی است. و در اصطلاح قرآن کریم، مراد یا قیامت و ملاقات با نعمت، عذاب، ثواب و عقاب الهی در آن روز است; و یا ملاقات معنوی و ایمان شهودی (باطنی) است. «قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ کَذَّبُواْ بِلِقَآءِ اللَّهِ حَتَّی إِذَا جَآءَتْهُمُ السَّاعَهُ بَغْتَهً قَالُواْ یَـاحَسْرَتَنَا عَلَی مَا فَرَّطْنَا فِیهَا وَهُمْ یَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَی ظُهُورِهِمْ أَلاَ سَآءَ مَا یَزِرُون;(انعام،31)، آنها که لقای پروردگار را انکار کردند مسلماً زیان دیدند، (و این انکار ادامه می یابد) تا هنگامی که ناگهان قیامت فرا می رسد می گویند: ای افسوس که درباره آن کوتاهی کردیم، و آن ها (بار سنگین) گناهان شان را بر دوش می کشند، چه بدباری بر دوش خواهند داشت.»; «قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ یُوحی‏ إِلَیَّ أَنَّما إِلاهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَمَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَهِ رَبِّهِ أَحَدا;(کهف،110)، بگو من فقط بشری هستم هم چون شما (امتیازم این است که) به من وحی می شود که معبود شما تنها یکی است، پس هر کسی امید لقای پروردگارش را دارد باید عمل صالح انجام دهد، و کسی را در عبادت پروردگارش شریک نکند.» گفتنی است در 25 آیه ای که واژه «لقاء» استعمال شده است، غالباً یا تماماً اشاره به روز قیامت دارد; حتی لقای پروردگار به معنای مشاهده باطنی ذات پاک او با چشم دل و بصیرت درون نیز اگر چه در این دنیا برای مؤمنان راستین امکان پذیر است; اما از آن جا که این مسأله در قیامت به خاطر مشاهده آثار بیش تر و روشن تر و صریح تر جنبه همگانی و عمومی پیدا می کند، معمولاً در مورد روز قیامت به کار رفته است.____________________________________________1. انعام، 103.2. اقتباس از: الالهیات، آیه‏اللّه‏ جعفر سبحانی، ج 2، ص 125 ـ 128، نشر مؤسسه امام صادق علیه‏السلام ـ تفسیر نمونه، ج 5، ذیل آیه 103 انعام.3. نورالثقلین، الحویزی، ج 1، ص 753، سوره انعام، حدیث 220، مؤسسه اسماعیلیان.

دکمه بازگشت به بالا