چرا پاداش و مجازات اعمال انسان در همین دنیا اعمال نمی شود؟

پرسش:
چرا پاداش و مجازات اعمال انسان در همین دنیا اعمال نمی شود ؟

پاسخ:
این گونه نیست که در همین دنیا به کیفر اعمال انسان رسیدگی نشود، بلکه انسان در همین دنیا گوشه‏ای از کیفر اعمال و پاداش آن‏ها را می‏بیند و به مکافات یا پاداش عملش می‏رسد؛ بله، می‏توان گفت در این دنیا به تمام حساب‏ها رسیدگی نمی‏شود؛ نه این که مطلقا کیفر و پاداش و کفاره و آثاری وجود نداشته باشد.
امّا این که چرا به همه اعمال آدمی در این دنیا رسیدگی نمی‏شود برخی از عللی که می‏توان برای آن برشمرد عبارت است از:
1. این جهان ظرفیت جزا و پاداش کامل انسان‏ها را ندارد؛ چگونه می‏توان در این جهان کسی را که به هزاران نفر ستم روا داشته کیفر داد؟ کسی که در این دنیا فقط یک نفر را کشته، به جزای آن خود نیز کشته می‏شود، امّا کسی که صدها نفر را قتل عام کرده است، چه معامله‏ای با او باید انجام داد تا به نتیجه شایسته عمل خویش برسد و داد مظلومان ستانده شود؟ آیا جز این است که در قوانین جزایی، آن دو، کیفر واحدی را در مقابل دو عمل کاملاً متفاوت متحمل می‏شوند؟
2. حکمت الهی؛ از آن جا که خداوند حکیم است، اقتضا می‏کند، رسیدگی به اعمال بندگان در سرای آخرت باشد؛ زیرا این جهان با تمام محتویات خود به جهان دیگری که کامل‏تر و برتر است باید تبدیل شود؛ در آن جا حساب بندگان مطرح است؛ نه عمل آن‏ها، گویی هدف از خلقت جهان و انسان، زمینه‏سازی برای آفرینش دوم و خلقت کامل‏تر است و اگر چنین آفرینش مجددی را در نظر نگیریم، آفرینش زمین و آسمان و انسان ـ که پس از چند صباحی به حکم قرآن و داوری علم، راه فنا را در پیش خواهد گرفت ـ عبث و بیهوده خواهد بود و هرگز فعل آفریدگار حکیم نمی‏تواند چنین باشد.
3. بعضی از کیفرها و پاداش‏ها بر اساس ملکاتی است که در انسان شکل می‏گیرد و انسان تا از این عالم بیرون نرود پاداش معنی ندارد؛ در آن روز عمل هر کس، اعم از نیک و بد، در برابر او حاضر می‏گردد و مایه نشاط و سرور، یا شکنجه و عذاب و سبب افتخار و آبرو و یا رسوایی و شرمساری می‏گردد؛ قرآن کریم در این‏باره می‏فرماید: «یَوْمَ تَجِدُ کُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَیْرٍ مُّحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَیْنَهَا وَبَیْنَهُ أَمَدَا بَعِیدًا؛(آل‏عمران،30) روزی که هر کس آن‏چه را از کار نیک انجام داده حاضر می‏بیند و دوست دارد میان او و آن‏چه از اعمال بد انجام داده فاصله زمانی زیادی باشد».
4. لذت‏ها و مقامات معنوی در این دنیا محدود است؛ بعضی از افراد با نیل به مقامات معنوی و قرب حق، بیش از هر چیز دیگر لذت می‏برند و از این که در کنار موجودات والا و برتر باشند، سعادتمند می‏شوند. این گروه، حیات معنوی کاملی را در نفس خود ذخیره کرده‏اند، ولی در این جهان به خاطر ارتباط شدید با ماده، حیات روحانی آنان زمینه ظهور و بروزی ندارد، در روز رستاخیز که حجاب‏ها برطرف می‏شود، حیات معنوی خود را به صورت روشن نشان می‏دهد؛ یعنی قرب به حق و لقای الهی و پیوستگی به موجودات نورانی، صورت می‏پذیرد.1
+===============
1. ر.ک: منشور جاوید، آیت اللّه‏ جعفر سبحانی، ج 9، ص 31 ـ 188، انتشارات مؤسسه سیدالشهداء علیه‏السلام / پیام قرآن، آیت اللّه‏ مکارم شیرازی و دیگران، ج 5، ص 240 ـ 266، دارالکتب الاسلامیه.

دکمه بازگشت به بالا