چگونگی آفرینش این دنیا و سرای آخرت

پرسش:
چگونگی آفرینش این دنیا و سرای آخرت را بنویسید ؟+

پاسخ:
آیه «أو لم یر الذین کفروا.. .» (انبیا ، 30) درباره وضع آفرینش آسمان ها می فهماند که قبل از آن که به صورت فعلی در آیند ، یعنی از یکدیگر جدا و متمایز شوند ، یکپارچه بوده اند .
و آیه «ثمّ استوی إلی السماء.. .» (فصلت ، 11 و 12) می فهماند ، خلقت آسمان ها در دو روز صورت گرفته ، البته نه با حساب روزهای کره زمین . روز در هر ظرفی مقداری از زمان است ، و استعمال «یوم » برای قطعه ای از زمان استعمال شایعی است ، بنابراین خدای متعال آسمان ها را در دو برهه از زمان آفرید ، همان طور که درباره آفرینش زمین فرمود : «خلق الأرض فی یومین .. .» (فصلت ، 9 و 10) یعنی خلقت زمین در دو روز (دو برهه) از زمان بوده ، که منظور از «روز» در اینجا روز معمولی بیست و چهار ساعته نیست زیرا آن زمان آسمان و زمین وجود نداشت تا از گردش آن ها روز و شب معمولی به وجود آید بلکه منظور دورانی از زمان است ، خواه این دوران کوتاه و خواه بسیار طولانی و حتی به مقدار میلیاردها سال باشد . پس آن چه از آیات گذشته به دست آمد این بود که خلقت آسمان و زمین به شکل و وضعی که ما می بینیم ناگهانی نبوده ، و از عدم خلق نشده ، بلکه از چیز دیگری خلق شده که آن چیز قبلاً وجود داشته که مادّه ای متشابه الاجزاء و روی هم انباشته بوده و خدای تعالی این ماده متراکم را جزء جزء کرده و اجزاء آن را از یکدیگر جدا ساخت ; از قسمتی از آن ماده ، در دو برهه از زمان زمین را ساخت و سپس به آسمان که در آن موقع مثل دود بود پرداخته و آن را نیز جزء جزء کرده و در دو برهه از زمان به صورت هفت آسمان در آورد . در نتیجه از شش روز دو روز باقیمانده که در آن دو روز تقدیر ارزاق و یا به عبارتی به حرکت درآوردن زمین به دور خورشید صورت گرفته ، به نحوی که دور و نزدیک شدنش از خورشید و نیز در اثر میل به سوی شمال و جنوب ، چهار فصل (بهار ، تابستان ، پاییز ، زمستان ) به وجود آمد و در نتیجه اینها ، زمین آماده رویانیدن ارزاق روزی خواران شد .
خلاصه آن که خلقت آسمان و زمین در شش برهه از زمان بوده است .1
امّا درباره چگونگی سرای آخرت از آیاتی مانند : «إِذَا زُلْزِلَتِ الاَْرْضُ زِلْزَالَهَا ; (زلزال ، 1) هنگامی که زمین به لرزش افتد .»
«وَ حُمِلَتِ الاَْرْضُ وَ الْجِبَالُ فَدُکَّتَا دَکَّهً وَاحِدَهً ; (الحاقه ، 14) زمین و کوهساران یکجا و یکباره فرو کوبیده می شود .»
و.. . اجمالا درمی یابیم که در قیامت ، نظام موجود بر هم می خورد ; ماه و خورشید به هم می پیوندند و هیچ چیز بدین صورت که اکنون پا برجاست ، باقی نمی ماند . آن چه از آیات قرآن به دست می آید ، این است که بعد از این دنیا ، جهان کامل تری تحقق خواهد یافت ; جهانی که بهشت آن فراگیرتر از همه آسمان ها و زمین است : «.. .جَنَّه عَرْضُهَا السَّمَـوَاتُ وَالاَْرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِینَ ; (آل عمران ، 133) بهشتی که پهنای آن ، آسمان ها و زمین است ، برای پرهیزگاران آماده شده است . چه بسا گستردگی آن خیلی بیشتر باشد قرآن در حد فهم ما خصوصیاتی را بیان کرده است .
خداوند متعال می فرماید : «لَهُم مَّا یَشَآءُونَ فِیهَا وَ لَدَیْنَا مَزِیدٌ ; (ق ، 35) آن چه بخواهند ، مال آن هاست و ما بیشتر داریم .» خلاصه آن که آن عالَم ، مظهر قدرت خداست و فهم آن در حد شناخت ما نیست ; چون سرای آخرت اصلا با این دنیا قابل مقایسه نیست .2
+====================
1. تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ترجمه محمد باقر موسوی همدانی، ج 10، ص 223 – 224، ناشر: دفتر انتشارات اسلامی.
2. معارف قرآن، استاد مصباح یزدی، ج 1/2، ص 495 ـ 501، مؤسسه در راه حق.

دکمه بازگشت به بالا