ولایت فقیه از دیدگاه علامه طباطبایی

در مورد اینکه در جامعه اسلامی چه کسی باید حاکم باشد؟ و آیا اطاعت از آن واجب است؟ را از دیدگاه علامه طباطبایی بررسی می کنیم. و نظر ایشان درباره تشکیل حکومت اسلامی و ولایت فقیه را ذکر می کنیم.

علامه طباطبایی و ولایت فقیه

حکومت اسلامی و ولایت فقیه از دیدگاه علامه طباطبایی

علامه طباطبایی در باب ولایت فقیه به فطرت و قانون طبیعی متمسک شده است و اعتقاد دارد که انسان فطرتا همیشه به دنبال بهترین افراد از حیث عدالت برای اجرای عدالت اجتماعی و آگاه ترین افراد به مسائل جامعه و باتقواترین افراد برای حکومت کردن است که در زمان غیبت امام زمان (عج) فقیه و مجتهد عادل و جامع الشرایط است. ایشان برای اثبات ولایت فقیه از شیوه فقهی مبنی به تفویض امر ولایت استفاده نکرده است بلکه استدلال فلسفی و عقلی دارد.

ایشان می گوید: بر اساس حکم عقل و فطرت برای حفظ مصالح عالیه مقام ولایت ضروری است. و اسلام نیز همواره با فطرت پیش می رود. و نتیجه این دو مقدمه این است که فردی که از نظر عدالت و تقوا ، بصیرت و آگاهی و اطلاع از اوضاع جامعه از هم افراد مقدم است برای حکومت کردن و در این مورد که باید حکومت را برای برجسته ترین افراد سپرد، هیچ کس تردیدی ندارد.

بر اساس مطالبی که گفته شد از دیدگاه علامه طباطبایی تشکیل حکومت اسلامی واجب بوده و اگر مردم بخواهند برای تکالیف واجب اجتماعی خود دولت تشکیل دهند حق دارند که فقیهی که واجد شرایط است را به عنوان حاکم انتخاب کنند. بنابراین چنین فقیهی که مشروعیت مردمی را دارد دارای مشروعیت الهی نیز می باشد. زیرا معقول و منطقی نیست که مردم به تکالیف اجتماعی مکلف باشند ولی هیچگونه دخالتی در مقدمات آن نداشته باشند، مگر امکان دارد که برای شارع امری مطلوب باشد و مردم را امر به آن کند ولی مقدمه آن را نخواهد؟
بنابراین در زمان غیبت امام زمان (عج) تشکیل حکومت اسلامی واجب است. (مراجعه کنید به:  ترجمه تفسیر المیزان،  بنیاد علمی و فکری علامه طباطبائی، ج 4، ص 207-211. )

دکمه بازگشت به بالا