آثار غیبت در زندگی انسان از نظر قرآن چیست؟

آثار غیبت در زندگی انسان و در دنیا و آخرت

متن سئوال

الف : لطفاً در مورد چگونگی تأثیر غیبت بر زندگی غیبت کننده و غیبت شده و تأثیر آن بر ایمان افراد توضیح دهید ب : منابعی را که می توان در این زمینه از آن استفاده کرد معرفی فرمایید . ج : آیا درست است که می گویند: «در جامعه ابهت غیبت و گناه از بین رفته است ؟»

آثار گناه غیبت از نظر قرآن

متن پاسخ

الف ) «و لایغتب بعضکم بعضا أَیحب أَحدکم أَن یأکل لحم أَخیه میتا فکرهتموه .. .; (حجرات ، 49) و بعضی از شما غیبت بعضی نکند . آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده اش را بخورد ؟ از آن کراهت دارید.. . .» در این آیه ، از غیبت ، نهی شده است مفهوم غیبت این است که در غیاب شخصی سخنی گفته شود .
منتها سخنی که عیبی از عیوب او را فاش سازد; خواه این عیب جسمانی باشد یا اخلاقی; در اعمال او باشد یا در سخنش و حتی در اموری که مربوط به او است مانند: لباس ، خانه ، همسر ، فرزندان و.. . . به این ترتیب ، ذکر عیوب پنهانی به هر قصد و نیتی که گفته شود ، غیبت و حرام است ; ولی ذکر عیوب آشکار ، اگر به قصد «مذمت » بیان شود حرام است ; در مقام مذمت بگوید: آن مرد ، نابینا ، یا کوتاه قد ، یا سیاهرنگ و یا.. . است ! این مطالب در صورتی است که این صفات واقعاً در شخصی باشد; امّا اگر صفتی اصلا وجود نداشته باشد ، در این صورت «تهمت » محسوب می شود .
امام صادق (ع ) می فرماید: «غیبت آن است که درباره برادر مسلمانت چیزی را بگویی که خداوند آن را پنهان داشته ; امّا چیزی که ظاهر است ; مانند: تندخویی و عجله داخل در غیبت نیست .. .»1

«غیبت کردن » در اسلام ، یکی از گناهان کبیره شمرده شده ; چون آثار سوء فردی و اجتماعی دارد . شخصیت و آبروی هر فردی ، بزرگ ترین سرمایه او در زندگی اش محسوب می شود ، و هرچیزی که آن را به خطر بینداز ، مثل این است که جان آن شخص را به خطر انداخته باشد . یکی از فلسفه های تحریم غیبت نیز این است که این سرمایه بزرگ ، حفظ شود و حرمت اشخاص درهم نشکند ، و حیثیت آنها لکه دار نشود ، همچنین از جهت اجتماعی ، «غیبت کردن » باعث ایجاد بدبینی در جامعه می شود; به دنبال آن ، پیوندهای اجتماعی سست گشته ، سرمایه اعتماد را از بین می برد ، و پایه های همکاری را متزلزل می سازد ، و باعث شکاف در وحدت جامعه شده ، وحدت و یکپارچگی را از بین می برد . امام صادق (ع ) فرمود: رسول خدا(ص ) فرمود: غیبت در تباه کردن دین مسلمان سریع تر از خوره ای است که اندرون را بخورد ]ایمانش را زایل می کند[ .2

ب ) کتاب ها و منابعی که در این زمینه نوشته شده فراوان است که نمونه ای از آن عبارت است از: 1 . چهل حدیث ، امام خمینی(قدس سره ); 2 . گناهان کبیره ، شهید دستغیب ; 3 . اخلاق اسلامی آیه الله مظاهری و.. . .

ج ) «ابهت غیبت » برای کسانی که این گناه و آثارش را می شناسند ، و عمل به دستورهای دینی را جزء برنامه زندگی خویش قرار داده اند ، هیچگاه از بین نرفته و نمی روند .3

1. اصول کافی، ج 2، باب الغیبه، ح 7.
2. اصول کافی، ج 2، ص 356.
3. ر.ک: تفسیر نمونه، آیه ‏اللّه‏ مکارم شیرازی و دیگران، ج 22، ص 188، دارالکتب الاسلامیه؛ تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج 18، ص 323 و 333، نشر اسلامی.

دکمه بازگشت به بالا