بقاء بر تقلید مرجع تقلید فوت شده؟

متن سوال: الف) آیا در مسأله بقاء بر تقلید از مجتهد میّت، رجوع به مجتهد حیّ اعلم لازم است؟ ب) بقاء بر تقلید از میّت چه حکمی دارد؟آیا میتوان از مرجع تقلید فوت شده تقلید کرد؟

بقاء بر تقلید میت/ بقاء بر تقلید مرجع تقلید فوت شده؟

 پاسخ (امام خمینی (رحمه الله علیه))
الف) بقاء بر تقلید میّت باید به فتوای مجتهد زنده و بنابر احتیاط واجب اعلم باشد.
ب) کسی که در بعضی از مسائل به فتوای مجتهدی عمل کرده، بعد از مردن آن مجتهد می‌تواند در همه مسائل از او تقلید کند.
تحریرالوسیله، ج1، ص6 و 7، م 5 و 13
توضیح المسائل، ص3، م9
استفتائات، ج1، ص13، س23

 پاسخ (آیت الله اراکی (رحمه الله علیه))
الف) بقاء بر تقلید میّت باید به فتوای مجتهد زنده و بنابر احتیاط واجب اعلم باشد.
ب) کسی که در مقدار قابل توجهی از مسائل به فتوای مجتهدی عمل کرده و همان گونه که متعارف و معمول است بنابر عمل در بقیه هم داشته، بعد از مردن آن مجتهد می‌تواند در همه مسائل از او تقلید کند.

المسائل الواضحه، ج1، ص6 و 7، م2 و 9
توضیح المسائل،ص7، م9

  پاسخ (آیت الله بهجت (رحمه الله علیه))
الف) اعلمیت مجتهد زنده در اجازه بر بقاء شرط است.
وسیله النجاه، ج1، ص9 و 12، م5 و 15
ب) در مسائلی که بفتوای مجتهد میت عمل کرده می‌تواند باقی بماند و در فرض اعلمیّت میّت (بقاء) واجب است و در مسائلی که عمل نکرده باید از مجتهد زنده تقلید کند.
استفتائات، ج1، ص43، با استفاده از س131

پاسخ (آیت الله تبریزی (رحمه الله علیه))
الف) لازم است مقلّد در مسأله‌ی جواز بقاء یا وجوب آن با سایر خصوصیات لازمه رجوع کند به مجتهد حیّ که اعلم از سایر احیاء یا محتمل الاعلمیه است.

ب) در مسائلی که تعلّم کرده بقاء بر تقلید میّت واجب است در صورتی که میّت آعلم باشد و در سائر موارد باید به حیّ رجوع کند و در مورد احتمال تساوی یا احتمال اعلمیت در حیّ و میّت بقاء بر تقلید میّت جایز است.

منهاج الصالحین، ج1، ص 8، م16

استفتائات جدید، ج1، ص17، س 38

پاسخ (آیت الله خامنه ای (دام ظله العالی))
الف) در جواز بقاء بر تقلید میّت، در صورتی که مورد اتفاق فقها باشد، اجازه از اعلم واجب نیست.

ب) بقاء بر تقلید از میّت در همه مسائل حتی در مسائلی که تاکنون مکلّف به آنها عمل نکرده است جایز و مجزی است؛ ولی سزاوار است که احتیاط در بقاء بر تقلید میت اعلم ترک نشود.

اجوبه الاستفتائات، ص7، 8 و 9 ، س35، 36 و41

پاسخ (آیت الله خویی (رحمه الله علیه))
الف) مقلّد در مسأله‌ی بقاء بر تقلید میّت باید به حیّ اعلم رجوع نماید.

ب) اگر بداند میّت، اعلم از حیّ است در مسائلی که یاد گرفته و فراموش نکرده واجب است باقی بماند و اگر حیّ، اعلم از میّت باشد واجب است به حیّ عدول کند و اگر اعلمیّت آن دو را نداند در مسائلی که یاد گرفته و فراموش نکرده در بقاء و عدول مخیّر است و اگر فتوای او را یاد نگرفته و یا فراموش کرده باید به مجتهد زنده رجوع کند.

منهاج الصالحین،ج1، ص6، م7

توضیح المسائل ، ص5، م9

پاسخ (آیت الله سیستانی (دام ظله العالی))
الف) باید برای بقاء بر تقلید میّت، به مجتهد حیّ اعلم رجوع نماید.

ب) اگر مجتهد میّت اعلم از مجتهد زنده باشد بایدـ با علم به اختلاف در مسائل محل ابتلا ولو اجمالاًـ بر تقلید او باقی بماند و چنانچه مجتهد زنده اعلم از او باشد باید به مجتهد زنده رجوع کند. و اگر اعلمیّتی در میان آنها معلوم نشود یا یکی از آنها ورعش (از جهت فتوی دادن) بیشتر نباشد، مخیّر است عمل خود را با فتوای هر کدام تطبیق نماید، مگر در مواردی که مرجعی مثلاً به وجوب قصر و مرجع دیگر به وجوب تمام فتوی داده باشد، در این صورت واجب است جمع بین دو فتوی نماید.

العروهالوثقی مع تعلیقه، ‌ج1، ص12، م 15 و با استفاده از م13

المسائل المنتخبه، ص13 و 14، با استفاده از م14

سؤال شفاهی از دفتر معظم‌له

پاسخ (آیت الله شبیری (دام ظله العالی))
الف) بله، لازم است.

ب) اگر مجتهدی که از دنیا رفته اعلم باشد یا در صورت تساوی به فتوای او عمل کرده باشد، لازم است بر فتوای او باقی بماند و اگر مجتهد زنده اعلم شده باشد باید به او مراجعه شود و اگر به فتوی مجتهد متوفّی که با مجتهد زنده مساوی است عمل نکرده باشد، از هر یک از آنها که بخواهد می‌تواند تقلید کند.

توضیح المسائل، ج1، ص7 با استفاده از م8 و ص8، م10

پاسخ (آیت الله صافی (دام ظله العالی))
الف) در مسأله بقاء بر تقلید میت، لازم است به حیّ اعلم مراجعه شود. بلی چنان-چه همه فقهاء در خصوص مسأله و حدود و خصوصیات آن، نظر متفق داشته باشند رجوع به حیّ اعلم در این مورد لازم نیست. ب) اگر مجتهد میّتی که از او تقلید می کرده اعلم از حیّ باشد بقاء بر تقلید او بنابر احتیاط، واجب است و اگر مجتهد حیّ از میت اعلم باشد عدول به حیّ واجب است.جامع الاحکام، 1382، ج1، ص14، س23توضیح المسائل،1385، ص8، م9هدایهالعباد، 1416، ج1، ص6، م14
اطلاعات پاسخ (آیت الله فاضل لنکرانی (رحمه الله علیه))
الف) مقلّد در مسأله‌ی بقا بر تقلید از میت باید به مجتهد حیّ اعلم رجوع نماید.

العروهالوثقی مع تعلیقات، ج1، ص8، م 15

الاحکام الواضحه، ص6، م12

ب) در صورتی که میت اعلم باشد بقاء واجب و اگر حیّ اعلم باشد عدول واجب، و در صورت تساوی بقاء جایز است.

پاسخ (آیت الله گلپایگانی (رحمه الله علیه))
الف) در صورت امکان، بنابر احتیاط (واجب) اعلم باشد.

ب ) بقاء بر تقلید میّت به نظر حقیر جایز است و واجب نیست هر چند میّت اعلم باشد و در مسائل جدیده (مسائلی که یاد نگرفته یا عمل نکرده) باید از حیّ تقلید نماید.

مجمع المسائل،1380، ج4، ص12، با استفاده از س11 و ص21، س

15العروه الوثقی، ج1، ص18، م52

هدایه العباد، ج1، ص9، م14 و 15

پاسخ (آیت الله مکارم شیرازی (دام ظله العالی))
الف) مقلّد در مسأله‌ی بقاء برتقلید از میّت باید به مجتهد حیّ اعلم رجوع نماید.

العروهالوثقی مع تعلیقات، ج1، ص15، م15

الف) مقلّد در مسأله بقاء برتقلید از میّت باید به مجتهدحیّ اعلم رجوع نماید.

ب) باسمه تعالی. بقاء بر تقلید اعلم واجب است  البته در مسائلی که در حیات او عمل کرده است. (ودرمسائلی که عمل نکرده) باسمه تعالی. باید طبق فتوای مجتهد حیّ عمل کند.

پاسخ (آیت الله نوری همدانی (دام ظله العالی))
الف) ‌مقلّد در مسأله بقاء بر تقلید میت باید از حیّ اعلم تقلید کند.

ب )کسی که در بعضی از مسائل به فتوای مجتهدی عمل کرده، بعد از مردن آن مجتهد می تواند در همه مسائل از او تقلید کند، مگر این که مجتهد زنده اعلم از میت باشد، که در این صورت رجوع به آن زنده واجب است.

هزار و یک مسأله فقهی، 1383، ج1، ص6، س5

توضیح المسائل، 1384، ص14، م9

پاسخ (آیت الله وحید خراسانی (دام ظله العالی))
الف) مقلّد درمسأله بقاء برتقلید از میّت باید به مجتهدحیّ اعلم رجوع نماید.

ب) اگر مجتهد میّت، اعلم از مجتهد زنده باشد بقاء واجب است، و اگر مجتهد زنده اعلم باشد در مسائل مورد ابتلایی که علم ـ اگر چه اجمالاً ـ به اختلاف بین میّت و حیّ دارد واجب است به حیّ رجوع کند.

منهاج الصالحین، 1386،ج1، ص8، با استفاده از م 16 و ص6، م7

توضیح المسائل،1383، ص192، با استفاده از  م9

منبع: پاسخگویی به سوالات جامعه الزهرا

دکمه بازگشت به بالا