مراحل سیر و سلوک و راه های رسیدن به اوج عرفان چیست؟

کلمات کلیدی: مراحل سیر و سلوک، راه های رسیدن به اوج عرفان, چگونگی رسیدن به عرفان, چگونه سیر و سلوک کنیم, کتاب سیر و سلوک, مراحل سیر و سلوک عرفانی, سیر و سلوک معنوی,  سیر و سلوک چیست?

راه های رسیدن به اوج عرفان و مراحل سیر و سلوک

متن سئوال: برای جوانی که هدفش در زندگی طریق «الی الله» است ، و می خواهد همه مراتب و درجات کمال را طی کند ، و به بالاترین درجه انسان بودن (شهود) برسد ، چه راهی پیشنهاد می کنید ؟ چگونه می توان به وسیله قرآن ، راه های گفته شده را طی کرد؟

متن پاسخ: عرفا ، برای مراحل سیروسلوک منازل و مراحلی را معرفی کرده اند که عبارتند از:

1 . اراده : در این مرحله ، انسان احساس می کند که ناقص است و باید به کامل متصّل شود . این بازگشت و رغبت شدید از نقصان به کمال را اراده گویند .

2 . ریاضت که برای تحصیل سه هدف است : الف ) دور کردن موانع که در اصطلاح به آن «تزکیه » یا «تخلیه » گویند . باید کوشید و غیرخدا را از دل بیرون کرد . ب ) باید کاری کرد که نفس «امّاره » مطیع و تسلیم جنبه «نفس مطمئنه » شود ج ) رقیق و لطیف کردن روح ، برای آمادگی قبول تجلیّات و انوار الهی .

راه های عملی سیر و سلوک

راههای عملی این اهداف عبارتند از:

1 . «زهد» ، که شخص را نسبت به غیرخدا بی اعتنا می کند .

2 . «عبادت » با خواندن نماز ، قرآن ، دعا ، حج ، روزه ; البته به شرط آنکه با اندیشه و تدبر و حضور قلب باشد .

3 . گوش دادن به سخنان پندآموز و پرمعنای دیگران ; البته در صورتی که از گوینده ای پاک نفس و معتقد شنیده شود .

راه های دیگر سیر و سلوک

راه های دیگری نیز برای این سیروسلوک وجود دارد:

1 . شناخت عوامل پیشرفت ;

2 . شناخت موانع سیر و کمال مثلا هم نشینی با دوستان بد و.. .;

3 . مشارطه : عهد و پیمان با نفس خویش برای اطاعت فرمان الهی و پرهیز از گناه ، با تذکرات و یادآوری که بهترین وقت آن بعد از نماز صبح است .

4 . مراقبه : به معنای مواظبت و زیرنظر گرفتن پاکی خویش است و علم به اینکه فرشتگان الهی مراقب اعمال انسان هستند; چنان که قرآن شریف می فرماید: «و إنّ علیکم لحـفظین ; (انفطار ، 10) بی شک حافظان و مراقبانی بر شما گمارده شده است .»

5 . محاسبه : هر کسی در پایان هر سال یا ماه یا هفته و یا در پایان هر روز ، به محاسبه کارهای خویشتن بپردازد و عملکرد خود را در زمینه خوبی ها و بدی ها ، خداپرستی و هواپرستی دقیقاً مورد محاسبه قرار دهد . و بداند که قبل از او خدایش او را محاسبه خواهد کرد; چنان که قرآن شریف می فرماید: «و إن تبدواْ مَا فی أنفسکمْ أوتخفوهُ یحاسبْکم بهِ اللَّه; (بقره ، 284) اگر آنچه را در دل دارید ، آشکار یا پنهان کنید ، خداوند شما را بر طبق آن محاسبه می کند» .1

1. ر.ک: اخلاق در قرآن، آیه‏اللّه‏ مکارم شیرازی و دیگران، ج 1، ص 246 ـ 258، مدرسه امام علی‏ابن‏ابیطالب علیه‏السلام ـ مجموعه آثار شهید مرتضی مطهری، ج 7، ص 126 ـ 129، صدرا.

دکمه بازگشت به بالا