دلیل انتخاب و گزینش پیامبران و امامان از دیگر انسان ها و دلایل برتری آنها

دلیل انتخاب پیامبران و امامان از دیگر بندگان

متن سوال: آیا انسان ها در این دنیا نسبت به هم برتری دارند ؟ مرادم این است که چرا خداوند کس دیگری را برای امامت و پیامبری برنگزیده است ؟ آیا افراد انتخاب شده از قبل تعیین شده بودند ؟چرا ؟

متن پاسخ: مقام نبوت و رسالت الهی چیزی نیست که به هر فردی عطا بشود؛ بلکه تا نوعی قابلیت و شایستگی در افراد نباشد، قهرا به شرف نبوت نایل نمی‏شوند و این کرامت را به دست نمی‏آورند، چون اعطای این مقام، مسؤولیت‏زا و تکلیف آفرین است و تا در افراد امکان انجام مسؤولیت‏ ها نباشد، قهرا دادن این مقام، لغو و بی‏اثر خواهد بود. این اصل ایجاب می‏کند که در همه آموزگاران الهی شایستگی‏ هایی وجود داشته باشد تا بتوانند بار امانت (رسالت الهی) را به دوش کشند و به آن جامه عمل بپوشند. این قابلیت‏ها دو نوع است:

دلایل برتری پیامبران و امامان

1. شایستگی ‏هایی که طبیعی و آفرینشی و از طریق وراثت و یا جهات دیگر در پیامبر شکل می‏گیرد؛ مثلاً: تاریخ زندگی پیامبران حاکی است که در خانواده‏های صالح و ریشه‏ دار ـ که به انواع فضایل آراسته بودند ـ چشم به جهان گشوده، رشد کرده‏اند (عامل وراثت)؛ البته در کنار وراثت، عامل محیط و سایر عوامل مؤثر در تربیت نیز نقش به سزایی داشته است.

2. پیامبران از اولین روزهای زندگی خود، با نفس امّاره مبارزه کردند و نفس را از نظر کمال پرورش دادند؛ مثلاً: یوسف صدیق علیه‏ السلام با نفس اماره و قوه شهوی خود مبارزه کرد و در خانه در بسته، دست رد بر سینه نامحرم زد و خود را نجات داد یا پیامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه ‏و‏آله قریب چهل‏ سال به مجاهدت نفسانی و ریاضت‏های شرعی پرداخت. این نوع مجاهدت‏ها که باعث کمال آدمی هستند، شایستگی‏ هایی را در روح انسان پدید می‏آودند که مایه برتری و فضیلت او بر دیگر انسان‏ها می‏شود و سبب می‏شود که خدا در گزینش معلم برای امت، این گروه را بر گزیند.

3. عامل سوم این است که خدا می‏داند اگر نعمت بزرگ معنوی (نبوت) را در اختیار چنین افرادی بگذارد، از آن به نفع خود و جامعه بهره می‏گیرند؛ در حالی که انسان‏های دیگر چنین نیستند و چه بسا ممکن است از چنین موهبتی سوء استفاده کرده، آن را در طریق الهی بکار نبندند. قرآن کریم درباره گزینش پیامبران الهی و تفضّل این مقام به آنها می‏فرماید: “و اجتبینـهم و هدینـهم إلی صراط مّستقیم؛ (انعام، 87) آنان را برگزیدیم و به راه راست هدایت کردیم”.1

پی نوشت: 1. ر.ک: منشور جاوید، آیت ‏اللّه‏ جعفر سبحانی، ج 10، ص 139، انتشارات توحید.

دکمه بازگشت به بالا