Ultimate magazine theme for WordPress.

چرا نمی توانیم جن ها را ببینیم؟! هدف خلقت جن چیست؟

پرسش: بارها در قرآن اشاره شده که جنّیان از عالم مادّه اند و یگانه تفاوت آنها با انسان ، در آتشین بودن جنّ است ; پس چرا به چشم ما انسان ها نمی آیند و اصولا مقصود پروردگار قادر از آفرینش جنّیان چه بوده است؟

چرا نمی توانیم جن ها را ببینیم؟

پاسخ: چنان که اشاره کرده ‏اید، آفرینش جن از آتش بوده و موجودی مادی است؛ امّا این که آیا آتش مذکور در آیه “و الجآنّ خلقناه مِن قبل مِن نّار السّموم؛ (حجر، 27) و جان را پیشتر از آتش زهراگین آفریدیم.” همین آتش دنیا است یا خیر و یا این که آیا همه جن‏ها از آتش خلق شده‏اند یا مانند بشر که از نطفه به وجود می‏آید و فقط اولین بشر از گل ساخته شده است یا از چیز دیگری غیر از آتش خلق شده‏اند و یا این که آیا مراد از آتش، آتش به تنهایی است و یا آتش پس از تغییر و تحول‏هایی به صورت جن در آمده پرسش‏هایی است که از ظاهر آیه نمی‏توان جواب واضحی به دست آورد. به هر حال، جن موجودی مادّی و لطیف است و عدم توانایی بشر بر دیدن آنها ـ تاحدودی ـ می‏تواند مربوط به قدرت بینایی بشر باشد؛ چرا که قدرت بینایی او محدود است و در حد رفع نیازهای معمولی او تنظیم شده است؛ به عبارت دیگر متناسب با عالم خود اوست، در عین حال حتی توان دیدن همه چیز از عالم طبیعت را هم ندارد؛ چنان که هوا را نیز ـ اگر رقیق باشد ـ نمی‏تواند دید، همچنین اشعه ایکس و مادون قرمز و بسیاری از مادیات را نمی‏تواند ببیند؛ حتی گاه یک شیشه صیقل داده شده را نیز نمی‏بیند! به این نکته نیز باید توجه داشت که جن، علاوه بر وجود مادّی، دارای روح است؛ درست مانند انسان که از روح و جسم تشکیل شده؛ البته بین این روح و جسم تقابل وجود دارد؛ بنابراین هر چه جنبه روحانیت انسان شدیدتر شود؛ یعنی روح بر جسم تأثیر گذارد و از این رهگذر دقّتی در ماهیت انسان پدید آید، قدرت انسان در درک لطایف نیز بیشتر می‏شود؛ لذاست که برخی از مرتاض‏ها (گذشته از درست بودن یا غلط بودن کار آنها) در مبارزه با امور مادی و مادیات گاه به جایی می‏رسند که قادرند جن را ببینند و با آنان ارتباط برقرار کنند.1

هدف از خلفت جن

در مورد هدف از خلقت جن، باید گفت: در آفرینش انسان و جن، دو هدف را می‏توان تصور کرد… نخست، هدف متوسط و دوم، هدف غایی و عالی. با مراجعه با آیات قرآن و روایات اهل‏بیت علیهم‏السلام روشن می‏شود که هدف متوسط، آفرینش برای عبادت و بندگی خداست. این مطلب، در همه پدیده‏های عالم ساری و جاری است. درباره همه اشیای مادّی عالم می‏فرماید: “و إن مِّن شی‏ء إلاّ یسبّح بحمده ولـکن لاّ تفقهون تسبیحهم؛ (اسراء، 44) همه موجودات تسبیح خدا می‏گویند؛ امّا شما تسبیح آنها را نمی‏فهمید.” و درباره انسان و جنّ نیز می‏فرماید: “و ما خلقت الجنّ و الإنس إلاّ لیعبدون؛ (ذاریات، 56) آفرینش انسان و جنّ برای بندگی است.” بنابراین، از دیدگاه وحی، همه هستی تسبیح‏گوی ذات او و مشغول عبادت هستند، و عبادت هم هدف متوسط آفرینش است.2 امّا هدف عالی و غایی، وصول به مبدأ نور هستی است؛ یعنی او منتهی الیه سیر مخلوقات است. “و أنّ إلی ربّک المنتهی (النجم، 42) انتهای سیر انسان به سوی پروردگار است.” “إنّ إلی ربّک الرّجعی؛ (علق، 8) برگشت به سوی خداست.” “إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون” (بقره، 156). که همه این آیات، غایت سیر را روشن می‏کنند؛ البته رسیدن به خدا، همان به کمال مطلق رسیدن مخلوقات است. پدیده‏های هستی، زمانی کمال آخر خود را می‏یابند که به قرب الهی برسند؛ پس روشن شد که هدف غایی آفرینش، به کمال رسیدن همه موجودات و رسیدن انسان به مقام قرب الهی است. در اینجا دو مطلب دیگر را نیز باید مورد توجه قرار داد: نخست اینکه خدای تعالی فیاض به تمام معناست، و باران رحمت او همیشه بر بندگان می‏بارد و مانعی هم برای او نمی‏توان تصور کرد؛ به دیگر سخن، مقتضی موجود و مانع مفقود است؛ پس باید خلق کند؛ چون لازمه ذات او خلاقیت و فیاض بودن است. دوم اینکه آیا خدا در آفرینش ذی‏نفع است یا نه؟ در پاسخ باید گفت: منفعت و سود به خلق بر می‏گردد نه به خالق؛ یعنی خدا ذی‏نفع نیست یا به عبارتی، ناقص نیست که با این کار به کمال برسد؛ بلکه سود به مخلوق بر می‏گردد. من نکردم خلق تا سودی کنم بلکه تا بر بندگان جودی کنم به دیگر سخن، آفرینش، نوعی احسان و فیض از جانب خدا به مخلوقات است و چنین آفرینشی حسن ذاتی دارد و قیام به انجام فعلی که ذاتا پسندیده است، جز اینکه خود فعل زیبا باشد، به چیز دیگری نیاز ندارد؛ بنابراین اگر کسی سؤال کند که چرا خالق منّان به چنین کار پسندیده بالذات (آفرینش) اقدام کرده است؟ در پاسخ باید گفت: خداوند فیاض علی‏الاطلاق است، و با توجه به اینکه می‏توانست موجودی را خلق کند و به کمال برساند، اگر چنین نمی‏کرد، جای پرسش داشت که چرا این کار پسندیده را انجام نداد؟3

پی نوشت ها 1. ر.ک: جن و شیطان، زین‏العابدین دست داده با مقدمه آیت ‏اللّه‏ سبحانی. 2. ر.ک: ترجمه المیزان، موسوی همدانی، ج 18، ص 612ـ614، نشر بنیاد علمی فرهنگی علامه. 3. اقتباس از تفسیر المیزان، ج 8، ص 60ـ64 ـ پرسش‏ها و پاسخ‏های جعفر سبحانی، ص 91ـ95.

پرسش و پاسخ

avatar
  اشتراک  
اطلاع از