هدف از خلقت انسان؛ چرا خداوند انسان را خلق کرد؟

هدف از خلقت انسان | چرا خداوند انسان را خلق کرد؟

خداوند که بی نیاز است پس چرا ما را آفریده است ؟ هدف از خلقت انسان چیست؟
گرچه عقل حکم می‏کند که فاعل هر فعلی باید در کارهای خود فایده و نتیجه‏ای را در نظر داشته باشد، و از کمالاتی که در نتیجه انجام آن کار به دست می‏آید استفاده کند و به کمالات خود بیفزاید، امّا خداوندی که منبع تمام کمالات و کمال مطلق است، لازم نیست که در کارهایش فایده‏ای (برای خود) در نظر بگیرد، زیرا او نیازی ندارد تا از نتیجه کارهایش بهره ببرد. البته این به معنای پوچی و بی‏هدف بودن کارهای خداوند نیست، بلکه مقصود این است که خداوند ذی‏نفع نیست، به عبارتی خداوند ناقص و نیازمند نیست که با این کار نیاز خود را برطرف کند و به کمال برسد، بلکه سود آن هم به مخلوقات و بندگان بر می‏گردد. قرآن کریم در آیه 119 از سوره هود می‏فرماید: خداوند انسانها را خلق کرد تا آنها را مشمول رحمت خویش نماید؛ بنابراین، آفریدن و… کمالی برای فعل خداست نه برای ذات خدا و آفرینش نوعی احسان و فیض از جانب خدا نسبت به مخلوقات است که چنین آفرینشی حسن ذاتی دارد.1

هدف از خلقت انسان

هدف از خلقت انسان قرآن کریم برای خلقت انسان هدفهای متعددی بیان کرده که برخی از آنها هدف مقدماتی و متوسط و برخی هدف نهایی و عالی خلقت هستند. از جمله: آزمایش و امتحان (هود، 7) علم و معرفت (طلاق، 12)، رحمت و فیاضیت (هود، 119)، عبادت و پرستش (ذاریات، 56)، رسیدن به لقاءاللّه‏ (نجم، 42). انسان ابتدا باید معبود را بشناسد و نسبت به او معرفت پیدا کند، آن گاه او را عبادت کند و در مراحل سخت آزمایش محکم و استوار بماند تا استعدادهای انسانیش شکوفا گردیده و به سمت تکامل انسانیت (خلیفه الهی) حرکت کند تا به بهشت و رحمت خاصه و مقام قرب الهی برسد و به نعمتها و لذتهایی که در دنیا در تصور عقل انسان نمی‏گنجد دست یابد و آنجاست که عقل انسان می‏تواند درک کند که “و رضوان اللّه‏ من اللّه‏ اکبر و ذلک هو الفوز العظیم”. بنابراین علم و معرفت، امتحان و آزمایش، عبادت و پرستش هر یک از هدفهای متوسط و مقدماتی خلقت هستند و هدف عالی و نهایی رسیدن انسان به کمال و نهایت قرب الهی است. “و ان إلی ربّک المنتهی” (نجم، 42) انتهای سیر انسان به سوی پروردگار است؛ “ان إلی ربّک الرجعی” (علق، 8) برگشت به سوی خداست؛ “إنّا للّه و إنّا إلیه رجعون” (بقره، 156) ما متعلق به خدا هستیم و به سوی او باز می‏گردیم.2

منابع: 1. اقتباس از: المیزان، علامه طباطبایی، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج 8، ص 54 و ج 18، ص 579، نشر دفتر انتشارات اسلامی ـ تفسیر نمونه، آیه‏اللّه‏ مکارم شیرازی، ج 22، ص 391 ـ 392، دارالکتب الاسلامی ـ پرسشها و پاسخها، استاد جعفر سبحانی، ص 91 ـ 95، انتشارات سیدالشهداء. 2. جهت آگاهی بیشتر ر.ک: تفسیر نمونه، آیه‏اللّه‏ مکارم شیرازی، ج 22، ص 389 ـ 398، ذیل آیه 56 ذاریات، دارالکتب الاسلامیه ـ پرسشها و پاسخها، استاد جعفر سبحانی، ص 91 ـ 95، انتشارات سیدالشهداء.

دکمه بازگشت به بالا