Ultimate magazine theme for WordPress.

احکام نیت روزه طبق نظر آیت الله خامنه ای

در این نوشته استفتائات و احکام شرعی نیت روزه را طبق نظر آیت الله خامنه ای تقدیم شما می کنیم.

آیت الله خامنه ای
احکام نیت روزه طبق نظر آیت الله خامنه ای

کیفیت نیّت روزه

۴۸. روزه مانند همه‌ی عبادت‌های دیگر باید با نیّت همراه باشد، بدین معنی که خودداری انسان از خوردن و آشامیدن و سایر چیزهای باطل کننده‌ی روزه، به‌خاطر دستور خداوند باشد و همین که چنین عزمی‌ در او باشد کافی است و لازم نیست آن را بر زبان بیاورد.

نیّت هر روز یا برای کل ماه

۴۹. در ماه رمضان باید برای هر روز نیّت کرد، یا اینکه یک نیّت در اول ماه کافی است؟
ج) اگر شب اول ماه رمضان نیّت کند که یک ماه را روزه بگیرد، کافی است؛ ولی بهتر (احتیاط مستحب) است در هر شب ماه رمضان، برای روزه فردای آن نیز، نیّت کند.

وجوب روزه به صرف نیّت

۵۰. مادرم نیّت کرد که کل ماه را روزه بگیرد ولی بعد از هفت روز مریض شد، حالا وظیفه‌اش چیست؟
ج) صِرف نیّت، چیزی به عهده‌اش نمی‌‌آورد بنابراین در فرض مذکور روزه بر او واجب نیست.

کافی بودن نیّت ارتکازی در روزه

۵۱. شخصی شب نیّت روزه کرده و با همین نیّت تا بعد از اذان صبح خوابیده، وقتی بیدار شده حواسش نبوده و پس از نوشیدن آب یادش آمده بود که شب نیّت روزه کرده است، آیا در این صورت روزه‌اش صحیح است؟
ج) انجام سهوی مُفطِر ضرری به صحت روزه نمی‌‌زند و اگر نیّت قبلی ـ هرچند به‌صورت ارتکازی ـ موجود باشد، کفایت می‌‌کند.

زمان نیّت روزه

زمان نیّت روزه‌های واجب

۵۲. زمان نیّت روزه‌های واجب به‌طور عادی چه زمانی است؟
ج) نیّت برای روزه ماه رمضان و نذر معیّن، از اول شب تا اذان صبح و برای روزه غیر معیّن (مانند روزه قضا و نذر مطلق)، از اول شب تا ظهر روز بعد است.

زمان نیّت روزه‌ی مستحبّی

۵۳. روزه‌ی مستحبّی را در هر وقت از روز که به فکر روزه بیفتد می‌‌تواند نیّت کند و روزه‌ی او صحیح است، مشروط بر اینکه تا آن لحظه کاری که موجب باطل شدن روزه است از او سر نزده باشد.

تأخیر در نیّت روزه

۵۴. از آن‌جا که شروع روزه از اول فجر است، نیّت آن هم باید از آن لحظه به تأخیر نیفتد، و بهتر آن است که پیش از فرا رسیدن فجر، نیّت روزه کند.

۵۵. کسی که در ماه رمضان، هنگام فرا رسیدن اذان صبح، عمداً نیّت روزه نمی‌‌کند، اگر در اثنای روز نیّت روزه کند، روزه‌اش باطل است و در عین حال باید تا غروب آن روز از همه‌ی چیزهای باطل کننده‌ی روزه اجتناب کند و بعد از ماه رمضان هم قضای آن روز را به‌جا آورد.

۵۶. کسی که در ماه رمضان از روی فراموشی یا بی‌اطلاعی، نیّت روزه نکرده و در اثنای روز ملتفت شود، در صورتی که کاری که روزه را باطل می‌‌کند انجام داده باشد، روزه‌ی آن روز باطل است ولی تا غروب از کارهای باطل‌کننده‌ی روزه خودداری کند اما چنانچه تا هنگامی‌ که ملتفت روزه می‌‌شود، کاری که روزه را باطل می‌‌کند انجام نداده باشد اگر بعد از ظهر است روزه باطل است، و اگر پیش از ظهر است، بنابر احتیاط واجب باید نیّت روزه کند و روزه بگیرد و بعداً نیز روزه‌ی آن روز را قضا کند.

۵۷. اگر برای روزه‌ی واجب غیر ماه رمضان مانند روزه‌ی کفّاره یا قضا تا نزدیک ظهر نیّت نکند، چنانچه تا آن وقت کاری که روزه را باطل می‌‌کند انجام نداده باشد، می‌‌تواند نیّت کند و روزه‌ی او صحیح است.

۵۸. اگر شخصی نیّت روزه استیجاری را عمداً یا سهواً تا قبل از اذان ظهر به تأخیر بیندازد، آیا روزه آن روز ـ بدون آن که مبطلی را انجام داده باشد ـ صحیح است؟
ج) در موارد استیجار باید مورد اجاره طبق اجاره و نیز آنچه متعارف بین مؤمنین است انجام بگیرد؛ در غیر این صورت صحیح نبوده و مستأجر مستحقّ مال‌الاجاره نیست.

نیّت روزه مستحبی

نیّت روزه مستحبی با داشتن روزه قضا

۵۹. کسی که روزه‌ی قضای ماه رمضان بر او واجب است، نمی‌‌تواند روزه‌ی مستحبی بگیرد و چنانچه فراموش کند و روزه‌ی مستحبی بگیرد در صورتی که در اثنای روز یادش بیاید روزه مستحبی او باطل می‌‌شود حال اگر پیش از ظهر باشد می‌‌تواند نیّت روزه‌ی قضای ماه رمضان کند و روزه‌اش درست است.

۶۰. شخصی که روزه واجب بر عهده‌ اش است و قصد دارد که آن را بگیرد، ولی بر اثر پیشامدی نتواند روزه بگیرد مثلاً بعد از طلوع خورشید آماده مسافرت شد و به سفر رفت و بعد از ظهر برگشت و در بین راه هم مرتکب هیچ‌یک از مفطرات نشد، ولی وقت نیّت روزه واجب از وی فوت شد، و آن روز هم از روزهایی است که روزه در آن مستحبّ است، آیا می‌ تواند نیّت روزه مستحبّی کند یا خیر؟
ج) اگر قضای روزه ماه رمضان بر ذمّه‌ اش باشد، نیّت روزه مستحبّی حتی بعد از فوت وقت نیّت روزه واجب، از وی صحیح نیست.

نیّت روزه مستحبی به‌جای روزه قضا

۶۱. کسی که نمی‌ داند چه مقدار روزه قضا دارد و با فرض داشتن روزه قضا روزه مستحبّی بگیرد، اگر معتقد باشد که روزه قضا ندارد، آیا به عنوان روزه قضا محسوب می‌ شود؟
ج) روزه‌ هایی را که به نیّت استحباب گرفته به جای روزه قضایی که بر عهده‌ اش هست، محسوب نمی‌ شود.

۶۲. آیا پسر ارشدی که پدرش فوت نموده و روزه‌ی قضا داشته، می‌‌تواند روزه‌ی مستحبّی بگیرد؟
ج) مانع ندارد.

اضافه کردن نیّت‌های دیگر به روزه مستحبی

۶۳. به‌خاطر رسیدن به ثواب نیّت روزه کردم و همان وقت تصمیم گرفتم که چند کیلو از وزنم را کم کنم و این باعث شد که رغبت بیشتری به گرفتن روزه پیدا کنم، آیا نیّت من صحیح و خالص برای خدا بوده یا خیر؟
ج) اگر تصمیم بعدی قصد و نیّت تبعی بوده و انگیزه و غرض اصلی روزه بوده، اشکالی ندارد و الا باطل است. همچنین اگر هر کدام از آنها انگیزه به صورت ترکیبی بوده هم روزه باطل است.

مسائل متفرقه نیّت

خواب ماندن سحر

۶۴. اگر اول شب نیّت کرد که فردا روزه بگیرد و پس از آن به خواب رفت و تا بعد از اذان صبح بیدار نشد یا سرگرم کاری بود و از فرا رسیدن صبح غافل بود، و پس از آن توجه یافت، روزه‌ی او صحیح است.

۶۵. شب، قصد گرفتن روزه داشتم، اما سحر بیدار نشدم، نزدیک آفتاب از خواب بیدار شدم، آیا روزه‌ ام صحیح است؟
ج) روزه صحیح است.

نیّت روزه‌های مختلف با هم

۶۶. اگر روزه واجب نذری و روزه قضای ماه مبارک رمضان به گردنم باشد و مصادف شود با روز میلاد پیامبر اکرم(ص)، آیا برای صحّت روزه، معین کردن نیّت لازم است؟
ج) اگر روزه‌های متعدّدی از قضا و کفاره و نذر و مانند آن بر عهده‌تان باشد، واجب است که در نیّت روزه‌ای را که می‌‌خواهید بگیرید تعیین کنید؛ و روزه مستحبی هم برای کسی که روزه قضای ماه مبارک رمضان بر عهده‌اش می‌‌باشد، صحیح نیست.

خوب شدن مریض در اثنای روز ماه رمضان

۶۷. نیّت روزه مریضی که در اثنای روز ماه رمضان خوب شود چگونه است؟
ج) اگر مریض در اثنای روز ماه رمضان خوب شود، واجب نیست که نیّت روزه کند و آن روز را روزه بگیرد. ولی اگر پیش از ظهر باشد و کاری که روزه را باطل می‌‌کند از او سر نزده باشد احتیاط مستحب آن است که نیّت روزه کند و روزه بگیرد و پس از ماه رمضان باید آن روز را قضا کند.

نیّت در یوم الشک

۶۸. روزی که انسان شک دارد که آخر شعبان است یا اول ماه رمضان به چه نیّت روزه بگیرد؟
ج) روزی که انسان شک دارد که آخر شعبان است یا اول ماه رمضان (یوم الشک) واجب نیست روزه بگیرد، و اگر بخواهد روزه بگیرد نمی‌‌تواند نیّت روزه‌ی رمضان کند، بلکه می‌‌تواند قصد روزه‌ی مستحبی آخر شعبان یا روزه‌ی قضا یا مانند آن کند و اگر بعداً معلوم شود که رمضان بوده از رمضان حساب می‌‌شود و قضای آن روز لازم نیست، و اگر در اثنای روز بفهمد که ماه رمضان است باید از همان لحظه نیّت روزه‌ی رمضان کند.

روزه ما فی ‌الذمّه

۶۹. کسی که نمی‌ داند قضای روزه دارد، آیا می‌ تواند روزه ما فی‌الذمّه بگیرد؟ یعنی نیّت کند اگر روزه قضا داشته باشد، آن را به‌جا آورد؛ وگرنه به عنوان روزه مستحبّی حساب شود؟
ج) آری، با این نیّت می‌ تواند روزه بگیرد.

۷۰. تقریباً یک ماه روزه گرفته‌ ام به این نیّت که اگر روزه‌ ای بر عهده‌ ام باشد قضای آن محسوب شود و اگر روزه‌ ای بر عهده‌ ام نیست به قصد قربت مطلق باشد، آیا این یک ماه روزه به حساب روزه‌ های قضایی که بر ذمّه دارم، محسوب می‌ شود؟
ج) اگر به نیّت آن‌چه که در زمان روزه گرفتن شرعاً مأمور به آن بوده اید، اعم از روزه قضا یا مستحبّی، روزه گرفته اید و روزه قضا هم برعهده شما باشد، به عنوان روزه قضا محسوب می‌ شود.

تغییر نیّت روزه استیجاری بعد از انجام آن

۷۱. در روزه استیجاری، اگر موجر از پرداخت مبلغ قرارداد استنکاف ورزد، آیا مستأجر می‌‌تواند روزه و یا نماز را حواله شخص دیگری نماید؛ یعنی نیّت کند که آنچه به‌جا آورده قضای شخص دیگری باشد؟ و اساساً نیّت روزه که مثلاً این روزه به نیّت چه کسی باشد، آیا باید در ابتدا معیّن گردد یا می‌‌توان پس از اتمام نماز و روزه، شخص مورد نظر را معین نمود؟
ج) باید نیّت از اول معیّن باشد و پس از انجام عمل به نیّت یک فرد، قابل احاله به دیگری نیست و در فرض سؤال، ذمّه منوب‌عنه در صورت اشتغال برئ شده است. و موجر باید دین خود را بپردازد.

استمرار در نیّت

برگشتن از نیّت روزه در اثنای روز

۷۲. من در روز ماه رمضان به علّت اغوای شیطان تصمیم گرفتم روزه‌ ام را باطل کنم لکن قبل از این‌که عملی که روزه را باطل می‌ کند انجام دهم، از تصمیم خود منصرف شدم حکم روزه‌ ام چیست؟ و اگر این امر در روزه غیر ماه رمضان پیش آید چه حکمی‌ دارد؟
ج) در روزه ماه رمضان اگر در اثنای روز از نیّت روزه گرفتن بر گردد به‌طوری که قصد ادامه روزه نداشته باشد، روزه‌ اش باطل می‌ شود و قصد دوباره او برای ادامه روزه فایده ندارد، البته تا اذان مغرب باید از کاری که روزه را باطل می‌‌کند خودداری کند. امّا اگر دچار تردید شود به این معنی که هنوز تصمیم نگرفته است روزه را باطل کند، یا تصمیم بگیرد کاری را که موجب باطل شدن روزه است صورت دهد و هنوز آن را انجام نداده در این دو صورت صحّت روزه او محل اشکال است و احتیاط واجب آن است که روزه را تمام کند و بعداً هم آن را قضا نماید. هر روزه واجب معیّن دیگر ـ مانند نذر معیّن و امثال آن ـ نیز دارای همین حکم است.

۷۳. در اثنای روزه مستحبی یا واجب غیر معیّن تصمیم گرفتم روزه‌ ام را باطل کنم لکن قبل از این‌که عملی که روزه را باطل می‌ کند انجام دهم، از تصمیم خود منصرف شدم حکم روزه‌ ام چیست؟
ج) در روزه‌های مستحب و نیز روزه‌های واجب غیر معین که وجوب آن مخصوص به روز معینی نیست اگر تصمیم بر قطع روزه بگیرد ولی کاری که روزه را باطل می‌‌کند از او سر نزند و بعداً دوباره تا پیش از ظهر ـ و در مستحب تا غروب ـ نیّت روزه کند، روزه او صحیح است.

پرسش و پاسخ

avatar
  اشتراک  
اطلاع از