Ultimate magazine theme for WordPress.

چه چیزهای روزه را باطل میکند طبق نظر آیت الله خامنه ای

در این نوشتار مبطلات روزه و چیزهای که روزه را باطل میکند را طبق نظر آیت الله خامنه ای ذکر کرده ایم.

آیت الله خامنه ای
مبطلات روز
چه چیزهای روزه را باطل می کند طبق نظر آیت الله خامنه ای

مبطلات روزه

چیزهایی که روزه را باطل می‌‌کند

۷۴. نُه چیز روزه را باطل می‌‌کند:
اول: خوردن و آشامیدن.
دوم: آمیزش جنسی.
سوم: آن‌که کاری کند که منی از او بیرون آید.(استمنا)
چهارم: دروغ بستن به خدا و پیامبر و ائمه (علیهم السلام).
پنجم: رسانیدن غبار غلیظ به حلق.
ششم: فرو بردن تمام سر در آب.
هفتم: با حال جنابت یا حیض یا نفاس به اذان صبح رسیدن.
هشتم: اماله (تنقیه) با چیزهای روان.
نهم: عمداً قی کردن. خصوصیات و احکام این نُه مورد در مسائل آینده گفته خواهد شد.
[موارد چهارم تا ششم بنابراحتیاط واجب مبطل است]

احکام هر یکی از مبطلات روزه را در ادامه میتوانید بخوانید.

خوردن و آشامیدن

ملاک خوردن وآشامیدن

۷۵. اگر روزه‌دار عمداً و آگاهانه چیزی بخورد یا بیاشامد روزه‌ی او باطل می‌‌شود خواه آن چیز از خوراکی‌ها و آشامیدنی‌های معمول باشد و خواه از چیزهای غیرخوراکی مانند کاغذ یا پارچه و امثال آن باشد و خواه زیاد یا کم باشد مانند قطره‌ی بسیار کوچک آب یا خرده‌ی کوچکی از نان.

خوردن روزه به‌خاطر مسابقه

۷۶. آیا می‌‌توان به دلیل داشتن مسابقه فوتبال و گرسنگی و تشنگی زیاد در آن روزه خود را خورد؟
ج) مورد سؤال مجوّز برای افطار محسوب نمی‌‌شود.

افطار روزه بر اثر تشنگی و گرسنگی

۷۷. اگر شخصی که در ماه رمضان روزه‌دار است، در یکی از روزها برای خوردن سحری بیدار نشود و لذا نتواند روزه را تا غروب ادامه دهد و در وسط روز حادثه‌ ای برای او اتفاق بیفتد و روزه را افطار کند، آیا کفّاره بر او واجب است؟
ج) اگر روزه را تا حدی ادامه دهد که روزه بر اثر تشنگی و گرسنگی برای او حرجی شود و در نتیجه آن را افطار نماید، فقط قضا بر او واجب است و کفّاره‌ ای ندارد.

خوردن سحری بعد از اذان صبح

۷۸. اگر در ماه رمضان برای سحری بیدار شویم وسحری بخوریم وبعد بفهمیم اذان گفته‌اند روزه قبول است یا باید روزه آن روز قضا شود؟
ج) اگر تحقیق نموده و با علم به اینکه هنوز صبح نشده خورده است و بعد فهمیده که صبح شده، روزه صحیح است و قضا ندارد.

۷۹. با توجّه به این‌که امروزه برای تنظیم کارهای روزانه از ساعت استفاده می‌‌شود و در شهرها معمولاً به دلیل ساختمان‌های بلند، دیدن طلوع فجر امکان ندارد، در صورتی که فردی با اعتماد به ساعتش که ساعت چهار را نشان می‌داده است مشغول خوردن سحری شود و بعد معلوم شود که باطری ساعت تمام شده و در واقع ساعت چهار و ربع بوده است. آیا روزه‌ی چنین فردی صحیح است؟ همچنین اگر فردی در اثر خطای چشم ساعت پنج را تصوّر کرده که ساعت چهار صبح است و مشغول خوردن سحری می‌‌شود و بعد متوجّه اشتباهش می‌‌شود و می‌‌فهمد بعد از طلوع فجر خورده است؟
ج) در هر دو صورت، اگر با اعتماد بر ساعت، اطمینان به بقاء شب داشته است و بعداً کشف خلاف شده است، روزه‌اش در ماه مبارک رمضان صحیح است.

۸۰. اگر موقعی که مشغول خوردن غذا است بفهمد صبح شده چه باید بکند؟
ج) باید لقمه را از دهان بیرون بیاورد، و اگر عمداً آن را فرو ببرد روزه‌اش باطل است.

حکم موادی که از معده وارد دهان شده در حال روزه

۸۱. گاهی اوقات انسان ترش می‌‌کند، یعنی موادی ترش مزه از معده او به فضای دهان او می‌‌آید.حال اگر روزه‌داری ترش کند و این مواد را سهواً یا عمداً قورت دهد، روزه‌اش چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر پس از آنکه به فضای دهان آمد عمداً و اختیاراً فرو برد، روزه‌اش باطل می‌‌شود ولی سهواً مبطل روزه نیست.

فرو بردن اخلاط سر و سینه در حال روزه

۸۲. هنگامی‌ که مبتلا به بیماری زکام بودم، مقداری از اخلاط سر و سینه در دهانم جمع شده بود که به جای بیرون انداختن، آن را فرو بردم، آیا روزه‌ ام صحیح است یا خیر؟ در بعضی از روزهای ماه مبارک رمضان در منزل یکی از اقوام بودم که بر اثر زکام و خجالت و حیا مجبور شدم با خاک، تیمّم بدل از غسل واجب بکنم و تا نزدیک ظهر غسل نکردم. این کار برای چند روز تکرار شد، آیا روزه‌ ام در آن روزها صحیح است یا خیر؟
ج) فرو بردن اخلاط سر و سینه ضرری به روزه نمی‌ رساند، ولی اگر به فضای دهان رسیده باشد بنا بر احتیاط واجب باید از فرو بردن آن خودداری نماید، و اما ترک غسل جنابت قبل از طلوع فجرِ روزی که می‌ خواهید روزه بگیرید و انجام تیمّم بدل از غسل به جای آن، اگر به‌خاطر عذر شرعی باشد و یا تیمّم در آخر وقت و به‌خاطر تنگی آن باشد، موجب بطلان روزه نیست و روزه شما با تیمّم صحیح است. در غیر این صورت، روزه شما در آن روزها باطل است.

فرو رفتن غذای باقی مانده بین دندان‌ها

۸۳. در یکی از روزهای ماه رمضان روزه گرفتم ولی دندان‌هایم را مسواک نزدم، و بدون این‌که باقی‌مانده غذاهای لابلای دندان‌ها را عمداً ببلعم، خودبه‌خود بلعیده شده است. آیا قضای روزه آن روز بر من واجب است؟
ج) اگر علم به وجود باقی‌مانده غذا در بین دندان‌هایتان و یا علم به رسیدن آن به حلق نداشته اید و فرو رفتن آن هم عمدی و با التفات نبوده، قضای روزه بر شما واجب نیست.

خلال کردن دندان

۸۴. خلال کردن دندان بعد از خوردن غذا برای کسی که فردایش قصد گرفتن روزه را دارد، چه حکمی‌ دارد؟
ج) خلال کردن بعد از غذا برای کسی که قصد روزه دارد واجب نیست حتی اگر احتمال دهد که خلال نکردن موجب داخل شدن غذای لابلای دندان‌ها به حلق می‌‌شود؛ و اگر بعد از آن سهواً هم غذا داخل حلق شد، روزه‌اش باطل نمی‌‌شود؛ بله اگر یقین داشته باشد که ترک آن باعث داخل شدن غذا به حلق می‌‌شود واجب است خلال کند و اگر نکرد، با فرض داخل شدن غذا به حلق بلکه مطلقاً (بنا بر احتیاط واجب) روزه‌اش باطل می‌‌شود.

مسواک با خمیر دندان

۸۵. آیا مسواک کردن با خمیر دندان، در حال روزه اشکال دارد؟
ج) اشکال ندارد؛ ولی باید از فرو رفتن آب دهان که آغشته با خمیر دندان و آب است جلوگیری شود.

استفاده از نخ دندان

۸۶. حکم استفاده از نخ دندان ـ که فلوراید و طعم نعنا دارد ـ در حال روزه چیست؟
ج) اگر آب دهان را فرو نبرد، اشکال ندارد.

جویدن آدامس و مکیدن کندر

۸۷. جویدن آدامس و مکیدن کندر برای روزه ‌دار چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر چیزی وارد حلق نمی‌‌شود مانعی ندارد، ولی مکیدن کُندر روزه را باطل می‌‌کند.

باطل کردن روزه با اصرار دیگری

۸۸. اگر روزه ‌دار باشم و مادرم مرا وادار به خوردن غذا یا نوشیدن کند، آیا روزه‌ ام باطل می‌ شود؟
ج) خوردن و آشامیدن روزه را باطل می‌ کند، هرچند بر اثر درخواست و اصرار شخص دیگری باشد.

انجام مبطلات روزه با اجبار دیگری

۸۹. اگر چیزی به زور وارد دهان روزه‌دار شود و یا سر او به همان صورت داخل آب گردد، آیا روزه‌ اش باطل می‌ شود؟ اگر وادار به باطل کردن روزه‌ اش شود، مثلاً به او بگویند که اگر روزه ‌ات را نخوری، ضرری به خودت یا مالت وارد می‌ سازیم، او هم برای دفع این ضرر غذا بخورد، آیا روزه‌ اش صحیح است؟
ج) روزه شخص روزه‌دار با داخل شدن چیزی در حلقش بدون اختیار و یا با فرو بردن سرش به همان صورت به زیر آب باطل نمی‌ شود، ولی اگر خودش بر اثر اکراه دیگری مرتکب مفطری شود، روزه‌ اش باطل خواهد شد.

حکم افطار سهوی

۹۰. اگر شخص روزه دار در اثر فراموشی چیزی بخورد، آیا تذکر دادن به او واجب است؟
ج) خیر، تذکر دادن به او واجب نیست.

ضرورت نوشیدن آب برای خلبان و مهمان‌دار روزه‌دار

۹۱. اگر هواپیما در ارتفاع بالا و مسیر طولانی در حال پرواز باشد و پرواز حدود دو ساعت و نیم تا سه ساعت طول بکشد، مهمان‌دار و خلبان هواپیما برای حفظ تعادل خود هر بیست دقیقه احتیاج به نوشیدن آب دارند، در این صورت آیا در ماه مبارک رمضان، کفّاره و قضای روزه بر آن‌ها واجب می‌ شود؟
ج) اگر روزه برای آن‌ها ضرر داشته باشد، جایز است که با نوشیدن آب افطار نمایند و قضای آن را به‌جا آورند و در این حالت کفّاره بر آن‌ها واجب نیست.

مضمضه و غرغره آب در حال روزه

۹۲. اگر روزه‌دار آب را به قصد رفع عطش در دهان گردانده و بیرون بریزد به‌طوری که هیچ مقداری از آب پایین نرود چه حکمی‌ دارد؟
ج) در فرض سؤال اشکال ندارد.

۹۳. آیا بعد از مضمضه کردن ـ چه برای وضو و چه غیر آن ـ در حال روزه ماه رمضان واجب است روزه‌دار سه مرتبه آب دهانش را بیرون بریزد؟
ج) چنین کاری واجب نیست. آنچه واجب است خارج کردن آب از دهان است و اگر یقین پیدا کرده که آب خارج شده چیز دیگری بر او واجب نیست.

۹۴. حکم غرغره کردن برای روزه‌ دار چیست؟
ج) اگر هنگام غرغره کردن، آب از حلق به پایین برود، روزه باطل می‌ شود.

خارج کردن زبان از دهان در حال روزه

۹۵. خارج کردن آب دهان و دوباره آن را وارد دهان کردن باطل کننده روزه است. آیا بیرون آوردن زبان هم همان حکم را دارد که اگر کسی زبانش به هر دلیلی بیرون بیاورد موجب باطل شدن روزه می‌‌شود؟
ج) صِرف این ضرری به صحّت روزه نمی‌‌زند.

احساس داخل شدن شکر در دهان در حال روزه

۹۶. وقتی در ماه رمضان به کارگاه قند و شکر می‌‌رویم، احساس می‌‌کنیم که شکر داخل دهان شده، آیا روزه‌مان باطل می‌‌شود؟
ج) صرف احساس داخل شدن آن در دهان و حتی داخل شدن در دهان بدون اینکه فرو برده شود، ضرری به صحت روزه نمی‌‌زند.

جماع (آمیزش جنسی)

روابط زناشویی روزه ‌دار

۹۷. مردی که نمی‌ تواند روزه بگیرد، آیا می‌ تواند با همسر روزه ‌دار خود نزدیکی کند؟
ج) خیر، جایز نیست.

شوخی و ملاعبه با همسر در حال روزه

۹۸. اگر مردی با همسرش در روز ماه رمضان شوخی و ملاعبه نماید، آیا به روزه‌ اش ضرر می‌ رساند؟
ج) اگر منجر به انزال منی نشود، به روزه خللی وارد نمی‌ کند.

جماع زوجین در حال روزه

۹۹. س اگر شوهر با همسر خود در ماه رمضان جماع نماید و زن نیز به آن راضی باشد چه حکمی‌ دارد؟
ج) بر هر یک از آنان حکم افطار عمدی جاری است و علاوه بر قضا، کفّاره هم بر هر دو واجب است.

جماع از روی فراموشی

۱۰۰. اگر شخص روزه دار در اثر فراموشی آمیزش جنسی کند آیا به روزه‌ اش ضرر می‌ رساند؟
ج) اگر فراموش کند که روزه است و آمیزش جنسی کند، روزه‌‌ی او باطل نمی‌‌شود، ولی هر لحظه که یادش آمد باید فوراً از حال آمیزش خارج شود وگرنه روزه‌اش باطل است.

باقی ماندن بر جنابت تا اذان صبح

۱۰۱. کسی که در شب ماه رمضان دچار جنابت است باید تا پیش از اذان صبح غسل کند. اگر جنب عمداً تا آن هنگام غسل نکند روزه‌اش باطل است. این حکم در مورد روزه‌ی قضای ماه رمضان ـ حتی در حالت غیر عمد ـ نیز جاری است.

۱۰۲. اگر در شب ماه رمضان جنب شود و بدون تعمد تا اذان صبح غسل نکند، مثل اینکه در خواب جنب شود و خواب او تا بعد از اذان صبح ادامه یابد، روزه‌اش صحیح است.

۱۰۳. کسی‌ که در بیداری جنب شده یا پس از جنب شدن در حال خواب، بیدار شده، و می‌‌داند که اگر به خواب رود، تا پیش از اذان صبح برای غسل بیدار نخواهد شد، جایز نیست قبل از غسل کردن بخوابد، و اگر خوابید و پیش از اذان غسل نکرد، روزه‌اش باطل است ولی‌ اگر احتمال می‌‌دهد که پیش از اذان صبح برای غسل بیدار خواهد شد و تصمیم بر غسل داشته باشد ولی بیدار نشود، روزه‌اش صحیح است ولی اگر دوباره خوابید و تا صبح بیدار نشد، باید قضای آن روز را به‌جا آورد.

۱۰۴. کسی‌ که در شب ماه رمضان وظیفه دارد غسل کند، اگر به دلیل تنگی وقت یا مضرّ بودن آب و امثال آن نتواند غسل کند، باید تیمم بدل از غسل به‌جا آورد.

۱۰۵. اگر در حال روزه در خواب جنب شود، روزه‌اش باطل نمی‌‌شود.

۱۰۶. اگر روزه‌‌دار در روز ماه رمضان و سایر ایام که روزه است در حال خواب جنب شد، پس از بیدار شدن واجب نیست فوراً غسل کند.

۱۰۷. زنی که از عادت ماهانه پاک شده و باید غسل کند و همچنین زنی که از نفاس (خونریزی زایمان) پاک شده و غسل بر او واجب است، اگر غسل را تا اذان صبح روز ماه رمضان تأخیر اندازد روزه‌اش باطل است.

۱۰۸. زن اگر در حال روزه دچار عادت ماهیانه و یا زایمان شد، روزه‌‌ی او باطل می‌‌شود.

جنابت عمدی در شب ماه رمضان با عدم امکان غسل

۱۰۹. کسی که آب در اختیار ندارد و یا به دلیل عذرهای دیگر غیر از تنگی وقت نمی‌ تواند غسل جنابت بکند، آیا جایز است عمداً خود را در شب‌های ماه مبارک رمضان از طریق حلال جنب کند؟
ج) اگر وظیفه او تیمّم باشد و بعد از این‌که خود را جنب کرده، وقت کافی برای تیمّم داشته باشد، این کار برای وی جایز است.

تیمّم در تنگی وقت با ترک عمدی غسل

۱۱۰. کسی که پیش از اذان صبح، با حالت احتلام از خواب بیدار می‌ شود، آیا می‌ تواند تا نزدیک اذان، غسل نکند و تیمّم کند؟
ج) اگر غسل را به تأخیر اندازد تا جایی که وقت تنگ شود، گناه کرده است. در این صورت باید پیش از اذان صبح، تیمّم کند و روزه او صحیح است.

۱۱۱. اگر فرد جنب در ماه رمضان عمداً غسل نکند تا وقت تنگ شود و با تیمم وارد صبح شود حکم روزه‌اش چیست؟
ج) روزه‌اش صحیح است گرچه در فرض سؤال مرتکب معصیت شده است.

غفلت روزه‌دار از غسل جنابت قبل از اذان صبح

۱۱۲. اگر غسل جنابت برای روزه ماه رمضان یا روزه‌ های دیگر فراموش شود و در اثناء روز به یاد انسان بیفتد، چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر در روزه ماه رمضان غسل جنابت را در شب تا طلوع فجر فراموش کند و با حالت جنابت صبح نماید، روزه‌ اش باطل است و احوط این است که قضای روزه ماه رمضان هم در این حکم به آن ملحق شود. ولی در سایر روزه‌ ها، روزه بر اثر آن باطل نمی‌ شود.

غفلت از احتلام قبل از اذان صبح

۱۱۳. شخصی در ماه مبارک رمضان قبل از اذان صبح بیدار شده و متوجه محتلم شدن خود نشده و دوباره خوابیده و در اثنای اذان صبح بیدار شده و علم به جنابت خود پیدا می‌ کند و یقین دارد که احتلامش قبل از اذان صبح بوده است، روزه او چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر پیش از اذان صبح متوجه احتلام خود نشده است، روزه‌ اش صحیح است.

شک در احتلام در شب ماه رمضان

۱۱۴. اگر مکلّف در شب ماه رمضان قبل از فجر شک کند که محتلم شده یا نه، ولی به شک خود اعتنا نکند و دوباره بخوابد و بعد از اذان صبح بیدار شود و متوجه گردد که قبل از طلوع فجر محتلم شده است، چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر بعد از بیداری اول اثری از احتلام در خود مشاهده نکند، بلکه فقط احتمال آن را بدهد و چیزی بر او کشف نشود و تا بعد از اذان بخوابد، روزه‌ اش صحیح است، هرچند بعد از آن معلوم شود که احتلام او مربوط به قبل از اذان صبح است.

روزه در صورت بقا بر جنابت تا اذان صبح

۱۱۵. اگر فردی به سبب برخی از مشکلات تا اذان صبح بر جنابت باقی بماند، آیا روزه گرفتن در آن روز برای او جایز است؟
ج) در غیر ماه رمضان و قضای آن اشکال ندارد، ولی نسبت به روزه ماه رمضان تفصیل دارد اگر معذور از غسل است، تیمّم کردن بر او واجب است و اگر تیمّم هم نکند، روزه‌ اش صحیح نیست.

۱۱۶. آیا جایز است شخص جنب بعد از طلوع آفتاب غسل جنابت نماید و روزه قضا یا مستحبّ بگیرد؟
ج) اگر عمداً تا طلوع فجر بر جنابت باقی بماند، روزه ماه رمضان و قضای آن از او صحیح نیست، ولی اقوی صحّت روزه‌ های دیگر به‌خصوص روزه مستحبّی است.

خوابیدن شخص جنب تا اذان صبح

۱۱۷. اگر مکلّف در شب ماه رمضان قبل از اذان صبح بیدار شود و ببیند که محتلم شده است و دوباره پیش از اذان صبح به امید این‌که برای غسل کردن بیدار می‌ شود بخوابد و تا بعد از طلوع آفتاب در خواب بماند و غسل خود را تا اذان ظهر به تأخیر بیندازد و بعد از اذان ظهر غسل کرده و نماز ظهر و عصر بخواند، روزه آن روز او چه حکمی‌ دارد؟
ج) در فرض سؤال که خوابِ اول است روزه‌اش صحیح است ولی اگر دوباره خوابید و تا صبح بیدار نشد باید قضای آن روز را به‌جا آورد.

۱۱۸. سال قبل در سحر ماه رمضان غسل جنابت بر من واجب شد و وقتی بیدار شدم با خود گفتم صبر می‌‌کنم تا وقت تنگ شود آنگاه تیمّم به نیابت از غسل می‌‌کنم ولی خوابم برد و بیدار نشدم تکلیف من چیست؟
ج) اگرچه بنا داشتید به وظیفه خود در تنگی وقت عمل کنید، لکن قضای آن روز بر شما واجب است بلی اگر وظیفه شما تیمَم بوده باشد و تصمیم بر تیمّم هم قبل از فجر داشته باشید لکن خوابتان برده باشد، در خواب اول روزه صحیح است.

فرا رسیدن وقت اذان در حین غسل واجب

۱۱۹. اگر فرد جنب نزدیک اذان صبح از خواب بیدار شده و اقدام به غسل نماید اما قبل از اتمام غسل اذان گفته شود، روزه او چه حکمی‌ پیدا می‌‌نماید؟
ج) اگر با علم یا گمان به اینکه وقت برای غسل دارد، شروع به غسل کرده، کفایت می‌‌کند و روزه‌اش صحیح است.

۱۲۰. اگر قبل از اذان صبح شروع به غسل کنم ولی در اثنای غسل، وقت اذان صبح فرا برسد، (مثلاً در حال شستن سر و گردن یا نیمه راست هستم که اذان شروع شود) آیا روزه‌ام صحیح است؟
ج) اگر اعتقاد داشته‌اید که وقت برای غسل دارید، روزه‌تان صحیح است.

ترک غسل و باقی‌ماندن بر جنابت از روی خجالت

۱۲۱. ما در منطقه سردسیری زندگی می‌ کنیم که نه حمام دارد و نه مکانی برای استحمام، وقتی در ماه مبارک رمضان به حالت جنابت از خواب بیدار می‌ شویم، با توجه به این‌که غسل کردن جوانان در نیمه شب در برابر مردم با آب مشک یا حوض عیب شمرده می‌ شود و آب هم در آن وقت سرد است، تکلیف ما برای روزه فردا چیست؟ آیا تیمّم جایز است؟ در صورتی که غسل نکند، افطار کردن روزه آن روز چه حکمی‌ دارد؟
ج) مجرد مشقّت یا عیب شمرده شدن اغتسال جوانان در نیمه شب، عذر شرعی محسوب نمی‌ شود، بلکه مادامی‌ که غسل، حرجی و موجب ضرر برای مکلّف نشود، غسل کردن به هر صورتی که امکان دارد واجب است، و در صورت حرج یا ضرر باید قبل از طلوع فجر تیمّم کند و با تیمّم بدل از غسل جنابت پیش از طلوع فجر روزه‌ اش صحیح است، و اگر تیمّم نکند روزه‌ اش باطل است، ولی امساک در طول روز بر او واجب می‌ باشد.

۱۲۲. شخصی در ماه رمضان در جایی مهمان شد و شب را در آن منزل خوابید و در نیمه‌ های شب محتلم گردید و چون مهمان بود و با خود لباسی نداشت، برای فرار از روزه، تصمیم گرفت بعد از طلوع فجر مسافرت نماید، لذا بعد از طلوع فجر بدون این‌که چیزی بخورد به قصد مسافرت، حرکت نمود. سؤال این است که آیا قصد سفر توسط او موجب سقوط کفّاره هست یا خیر؟
ج) اگر با حالت جنابت از خواب بیدار شود و علم به جنب بودن خود داشته باشد و قبل از فجر اقدام به غسل یا تیمّم نکند، مجرد قصد سفر در شب و یا مسافرت در روز برای سقوط کفّاره از او کافی نیست.

۱۲۳. در بعضی از روزهای ماه مبارک رمضان در منزل یکی از اقوام بودم که بر اثر زکام و خجالت و حیا مجبور شدم با خاک، تیمّم بدل از غسل واجب بکنم و تا نزدیک ظهر غسل نکردم. این کار برای چند روز تکرار شد، آیا روزه‌ ام در آن روزها صحیح است یا خیر؟
ج) ترک غسل جنابت قبل از طلوع فجرِ روزی که می‌ خواهید روزه بگیرید و انجام تیمّم بدل از غسل به جای آن، اگر به‌خاطر عذر شرعی باشد و یا تیمّم در آخر وقت و به‌خاطر تنگی آن باشد، موجب بطلان روزه نیست و روزه شما با تیمّم صحیح است. در غیر این صورت، روزه شما در آن روزها باطل است.

جهل در وجوب یا کیفیت غسل جنابت

روزه جاهل به وجوب غسل یا کیفیت آن

۱۲۴. کسی که به سن تکلیف رسیده ولی جاهل به وجوب غسل و کیفیت آن بوده و بعد از گذشت مدتی در حدود ده سال متوجه مسأله تقلید و وجوب غسل بر او شده است، چه حکمی‌ دارد؟ وظیفه او نسبت به قضای نمازها و روزه‌ های گذشته‌ اش چیست؟
ج) قضای نمازهایی که در حال جنابت خوانده، بر او واجب است، و همچنین قضای روزه هم در صورتی که می‌ دانسته جنب است، ولی جاهل به وجوب غسل بر جنب برای روزه گرفتن بوده، بر او واجب است.

۱۲۵. اگر شخصی در حال جنابت چند روز روزه بگیرد و نداند که طهارت از جنابت شرط صحّت روزه است، آیا کفّاره روزه‌ هایی که در حال جنابت گرفته بر او واجب است یا این‌که قضای آن‌ها کافی است؟
ج) در فرض مرقوم قضا کفایت می‌ کند.

۱۲۶. جوانی بر اثر نادانی قبل از چهارده سالگی و بعد از آن، اقدام به استمنا می‌ کرده که بر اثر آن از او منی خارج می‌ شده، ولی نمی‌ دانسته که خروج منی باعث جنابت می‌ شود و باید برای نماز و روزه غسل کند، تکلیف او چیست؟ آیا برای مدتی که استمنا می‌ کرده و منی از او خارج می‌ شده، غسل بر او واجب است؟ آیا نماز و روزه‌ های او از گذشته تا حال که در حال جنابت انجام گرفته باطل بوده و قضای آن‌ها واجب است؟
ج) برای هرچند بار خروج منی اگر تا به حال غسل نکرده است یک غسل جنابت کافی است، و باید همه نمازهایی را که یقین دارد در حال جنابت خوانده است، قضا نماید. و اگر این عمل در شب‌های ماه رمضان انجام گرفته و جاهل به موضوع جنابت بوده، روزه‌ های او قضا ندارد و محکوم به صحّت است. ولی اگر عالم به خروج منی و جنابت بوده و نمی‌ دانسته که برای صحّت روزه، غسل بر او واجب است، باید روزه همه روزهایی را که در حال جنابت گرفته است قضا نماید.

۱۲۷. آیا جماع از نشانه‌ های بلوغ محسوب می‌ شود و با انجام آن، تکالیف شرعی واجب می‌ گردند؟ و اگر فردی از آن آگاهی نداشته باشد و چندین سال بگذرد، آیا غسل جنابت بر او واجب می‌ شود؟ و آیا اگر اعمال مشروط به طهارت مانند نماز و روزه را قبل از غسل جنابت انجام بدهد، آن اعمال باطل هستند و قضای آن‌ها واجب است؟
ج) مجرّد جماع بدون انزال و خروج منی از نشانه‌ های بلوغ نیست، ولی باعث جنابت می‌ شود و واجب است هنگام رسیدن به سن بلوغ غسل کند و تا زمانی که یکی از نشانه‌ های بلوغ در فردی تحقق پیدا نکرده، شرعاً حکم به بلوغ او نمی‌ شود و مکلف به احکام شرعی نیست و کسی که در کودکی بر اثر جماع جنب شده و سپس بعد از رسیدن به سن بلوغ، بدون انجام غسل جنابت نماز خوانده و روزه گرفته، واجب است نمازهای خود را اعاده کند، ولی در صورتی که جهل به جنابت داشته، قضای روزه‌ هایش واجب نیست.

روزه انجام شده با غسل باطل

۱۲۸. من غسل جنابت را به این ترتیب انجام می‌ داده‌ ام که ابتدا سمت راست بدن بعد سر و سپس قسمت چپ بدن را می‌ شستم. در سؤال و تحقیق در این زمینه هم کوتاهی کرده‌ ام، نماز و روزه‌ ام چه حکمی‌ دارند؟
ج) غسل به کیفیت مذکور باطل است و موجب رفع حدث نمی‌ شود. لذا نمازهایی که با چنین غسلی خوانده شده، باطل و قضای آن‌ها واجب است. ولی روزه‌ ها با فرض این‌که معتقد به صحّت غسل به‌صورت مذکور بوده‌ اید و بقای شما بر جنابت، عمدی نبوده است، محکوم به صحّت است.

۱۲۹. شخصی بر اثر جهل به حکم شرعی، مدتی ترتیب را در غسل رعایت نکرده است، نماز و روزه او چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر غسل را به نحوی انجام داده که شرعاً باطل است، قضای نمازهایی که در این حالت با حدث اکبر خوانده، واجب است. ولی روزه‌ اش، اگر در آن هنگام اعتقاد به صحّت غسل خود داشته، محکوم به صحّت است.

۱۳۰. در حدود ۲ سال پیش در رساله چند مرجع، فتوای حضرت آقا در مورد رعایت ترتیب بین راست و چپ در غسل را این‌گونه یافتم که این رعایت بنا بر احتیاط واجب است. آن احتیاط را به مرجع دیگری که رعایت ترتیب را احتیاط مستحب می‌‌دانست، عدول کردم. حالا فهمیدم که فتوای آقا وجوب رعایت ترتیب است، تکلیف من نسبت به نماز و روزه‌هایم در طول این دو سال چگونه است؟
ج) نماز و روزه‌های گذشته محکوم به صحّت است.

روزه با یقین به بطلان یکی از غسل‌های جنابت

۱۳۱. اگر شخصی در ماه مبارک رمضان سه بار غسل جنابت کند، مثلاً در روزهای بیستم، بیست و پنجم و بیست و هفتم غسل نماید، و بعد یقین کند که یکی از آن غسل‌ها باطل بوده است، نماز و روزه او چه حکمی‌ دارد؟
ج) روزه‌ اش صحیح است، ولی بنا بر احتیاط، قضای نمازها به‌طوری که یقین به فراغت ذمّه پیدا کند، واجب است.

روزه در صورت غسل با آب نجس

۱۳۲. اگر شخصی در ماه مبارک رمضان با آب نجس غسل کند و بعد از یک هفته متوجه شود که آن آب نجس بوده است، نماز و روزه او در این مدت چه حکمی‌ دارد؟
ج) نمازش باطل و قضای آن واجب است، ولی روزه‌ های او محکوم به صحّت است.

وظیفه جنب با احتمال خروج منی در حال روزه

۱۳۳. شخصی مبتلا به بیماری بیرون آمدن مستمر قطرات بول به‌صورت موقت است، یعنی بعد از بول کردن، به مدت یک ساعت یا بیشتر قطرات آن از او خارج می‌ گردد. با توجه به این‌که وی در بعضی از شب‌ها جنب شده و گاهی یک ساعت قبل از اذان بیدار می‌ شود و احتمال می‌ دهد که بعد از آن منی با قطرات بول خارج شود، نسبت به روزه‌ اش چه تکلیفی دارد؟ وظیفه او برای این‌که با طهارت داخل وقت شود، چیست؟
ج) اگر قبل از اذان صبح، غسل جنابت و یا تیمّم بدل از آن انجام داده، روزه او صحیح است، هرچند بعد از آن بدون اختیار از او منی خارج شود.

استمنا (خود ارضایی)

۱۳۴. اگر روزه‌‌دار عمداً کاری کند که منی از او بیرون بیاید, روزه‌اش باطل می‌‌شود.

کفاره استمنا در حال روزه

۱۳۵. اگر مکلّف علم داشته باشد به این‌که استمنا روزه را باطل می‌ کند، ولی عمداً آن را انجام دهد، آیا کفّاره جمع بر او واجب می‌ شود؟
ج) اگر عمداً استمنا کند و منی هم از او خارج شود، کفّاره جمع بر او واجب نمی‌ شود لکن احتیاط مستحبّ آن است که کفّاره جمع بپردازد.

عادت به استمنا و حکم روزه

۱۳۶. شخصی چندین سال عادت به
استمنا در ماه رمضان و غیر آن داشته است، نماز و روزه او چه حکمی‌ دارد؟
ج) استمنا مطلقاً حرام است و اگر منجر به خروج منی شود، موجب غسل جنابت هم می‌ شود، و اگر این عمل در حال روزه در روز ماه رمضان صورت بگیرد، در حکم افطار عمدی با حرام است، و اگر نماز و روزه را با حالت جنابت و بدون غسل و تیمّم انجام دهد، نماز و روزه‌ اش باطل و قضای آن‌ها واجب است.

جنابت روزه‌دار با نگاه به صحنه شهوت انگیز

۱۳۷. شخص روزه ‌داری در ماه رمضان به صحنه شهوت انگیزی نگاه کرده و جنب شده است. آیا با این کار روزه‌ اش باطل می‌ شود؟
ج) اگر نگاه‌کردن او به قصد انزال بوده و یا می‌ دانسته که اگر به آن منظره نگاه کند، جنب می‌ شود و یا عادت او بر این بوده است و در عین حال عمداً نگاه کرده و جنب شده، حکم جنابت عمدی را دارد یعنی هم قضا بر عهده او می‌ باشد و هم کفّاره.

جنابت روزه‌دار بر اثر صحبت با نامحرم

۱۳۸. در ماه مبارک رمضان بدون وجود هیچ‌یک از آثار استمنا فقط بر اثر حالتی که هنگام مکالمه تلفنی با یک زن نامحرم در خود احساس کردم مایع منی از من خارج شد، با توجه به این‌که مکالمه با او به قصد لذت نبوده، آیا روزه‌ ام باطل است یا خیر؟ در صورت بطلان، آیا کفّاره هم بر من واجب است یا خیر؟
ج) اگر خروج منی بر اثر صحبت با یک زن جزء عادت‌ های قبلی شما نبوده و به‌طور غیرارادی از شما خارج شده است، موجب بطلان روزه نمی‌ شود و چیزی هم بر اثر آن بر شما واجب نیست.

احتلام در حال روزه

۱۳۹. محتلم شدن در روز (خروج منی در حال خواب) روزه را باطل نمی‌‌کند، و هر گاه روزه‌‌دار بداند که اگر در روز بخوابد محتلم می‌‌شود، لازم نیست از خواب خود جلوگیری کند.

۱۴۰. اگر روزه‌‌دار در حال بیرون آمدن منی از خواب بیدار شود، واجب نیست از آن جلوگیری کند.

۱۴۱. اگر شخص روزه‌‌داری در ماه مبارک رمضان بعد از نماز صبح یا ظهر بخوابد و در خواب به صورت غیر عمد محتلم شود تکلیف چیست؟ آیا روزه آن شخص باطل می‌‌شود؟
ج) روزه‌اش صحیح است.

احتلام روزه‌دار و بیدار شدن بعد از اذان صبح

۱۴۲. اگر شخصی قبل از اذان صبح یا بعد از آن بخوابد و در خواب جنب شده و بعد از اذان بیدار شود، چه مدتی برای غسل کردن وقت دارد؟
ج) در فرض سؤال، جنابت به روزه آن روز او ضرر نمی‌ زند، ولی واجب است که برای نماز غسل کند و می‌ تواند غسل را تا وقت نماز به تأخیر بیندازد.

احتلام بعد از فجر در ماه رمضان

۱۴۳. اگر بعد از نماز فجر در ماه رمضان محتلم شوم چه باید بکنم؟
ج) روزه صحیح است و برای نماز ظهر باید غسل کنید.

دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومین (علیهم السلام)

۱۴۴. دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومین (علیهم السلام) بنابر احتیاط، موجب باطل شدن روزه می‌‌شود، هر چند بعداً توبه کند و بگوید که دروغ بسته است.

دروغ بستن بر فاطمه زهرا (سلام الله علیها)

۱۴۵. آیا دروغ بستن بر فاطمه زهرا (سلام الله علیها) روزه را باطل می‌‌کند؟
ج) بله، بنا بر احتیاط واجب مبطل روزه است.

نسبت دادن حدیث کسا به حضرت زهرا (سلام الله علیها)

۱۴۶. آیا حدیث شریف کساء را که از حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) نقل شده، حدیث معتبری می‌ دانید؟ آیا نسبت ‌دادن آن در حالت روزه به حضرت زهرای مرضیه (سلام الله علیها) جایز است؟
ج) اگر نسبت دادن آن به‌صورت حکایت و نقل از کتاب‌هایی باشد که آن را نقل کرده‌ اند، اشکال ندارد.

خواندن دعا در ماه رمضان با شک در صحت آن

۱۴۷. دعاهایی مخصوص ماه رمضان به‌صورت دعای روز اول و روز دوم تا آخر ماه وارد شده است، قرائت آن‌ها در صورت شک در صحّت ‌شان چه حکمی‌ دارد؟
ج) به هر حال اگر قرائت آن‌ها به قصد رجاء ورود و مطلوبیت باشد، اشکال ندارد.

رساندن غبار غلیظ به حلق

روزه‌‌دار بنابر احتیاط واجب باید غبار غلیظ را ـ مانند غباری که از جارو کردنِ زمین خاکی بر می‌‌خیزد ـ فرو ندهد، همچنین دود سیگار و دیگر دخانیات بنابر احتیاط واجب روزه را باطل می‌‌کند.

فرو بردن غبار برای روزه‌دار

۱۴۸. من در معدن آهن کار می‌ کنم که طبیعت آن اقتضا می‌ کند هر روز داخل معدن شده و در آن کار کنم و هنگام استفاده از ابزار کار غبار وارد دهانم می‌ شود، بقیه ماه‌های سال هم به همین صورت بر من می‌ گذرد، تکلیف من چیست؟ آیا روزه من در این حالت صحیح است؟
ج) فرو بردن غبار غلیظ هنگام روزه بنا بر احتیاط واجب موجب باطل شدن آن است و باید از آن پرهیز نمود، ولی مجرد داخل شدن غبار در دهان و بینی بدون این‌که به حلق برسد، روزه را باطل نمی‌ کند.

روزه معتادین به سیگار

۱۴۹. من معتاد به سیگار هستم و در ماه مبارک رمضان هر چه تلاش می‌ کنم که تندخو نباشم نمی‌ توانم و همین باعث ناراحتی زیاد افراد خانواده‌ ام شده است و خودم هم از وضعیت دشوارم رنج می‌ برم، تکلیف من چیست؟
ج) روزه ماه مبارک رمضان بر شما واجب است و بنا بر احتیاط واجب جایز نیست در حال روزه سیگار بکشید، و نباید بدون دلیل با دیگران تند برخورد کنید.

۱۵۰. آیا کسی که معتاد به سیگار است و باید در روز حتماً چند سیگار بکشد می‌‌تواند روزه بگیرد و روزه او صحیح است؟
ج) بنابر احتیاط واجب روزه‌‌دار باید از دود‌های انواع دخانیات خودداری نماید و در صورت اضطرار وجوب روزه ساقط نیست.

استعمال دخانیات و مواد مخدر

۱۵۱. حکم استعمال دخانیات مانند سیگار در حال روزه چیست؟
ج) احتیاط واجب آن است که روزه‌ دار از دودهای انواع دخانیات و نیز مواد مخدّری که از راه بینی یا زیر زبان جذب می‌ شود خودداری کند.

استعمال «ناس» در حال روزه

۱۵۲. آیا ماده «ناس» که از توتون و غیر آن ساخته می‌ شود و برای چند دقیقه زیر زبان گذاشته شده و سپس از دهان بیرون انداخته می‌ شود، مبطل روزه است یا خیر؟
ج) احتیاط واجب آن است که روزه دار از انواع دخانیات و نیز مواد مخدّری که از راه بینی یا زیر زبان جذب می شود خودداری کند.

فرو بردن سر در آب

۱۵۳. اگر روزه‌‌دار عمداً تمام سر را در آب فرو ببرد، بنابر احتیاط واجب روزه‌اش باطل است و باید روزه‌ی آن روز را قضا کند.

۱۵۴. در حکم مسأله‌ی قبل فرقی نیست میان این‌که در هنگام فرو بردن سر در آب، بدن او نیز در آب باشد یا این‌که بدن او در بیرون باشد و فقط سر را در آب فرو ببرد.

۱۵۵. اگر نصف سر را در آب فرو ببرد و سپس بیرون بیاورد و نصف دیگر سر را در آب فرو کند، روزه‌اش باطل نمی‌‌شود.

۱۵۶. اگر تمام سر زیر آب برود ولی مقداری از موها بیرون بماند، روزه‌اش باطل می‌‌شود.

۱۵۷. اگر شک کند که تمام سر زیر آب رفته یا نه، روزه‌اش صحیح است.

۱۵۸. اگر روزه‌‌دار بی‌اختیار در آب بیفتد و تمام سر او را آب بگیرد روزه‌اش باطل نمی‌‌شود ولی باید فوراً سر را از زیر آب خارج کند و همچنین اگر فراموش کند که روزه است و سر در آب فرو ببرد، روزه‌‌ی او باطل نمی‌‌شود، ولی هر گاه یادش آمد باید فوراً سر را بیرون بیاورد.

فرو بردن سر در آب مضاف

۱۵۹. آیا فرو بردن سر در آب مضاف مبطل روزه است؟
ج) مبطل نیست مگر در گلاب که احتیاط واجب آن است که سر را در آن فرو نبرد.

فرو رفتن در آب با لباس غواصی

۱۶۰. کسی که با پوشیدن لباس مخصوص (مانند لباس غواصی) بدون این‌که بدنش خیس شود، در آب فرو رود، روزه‌ اش چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر لباس به سر او چسبیده باشد، صحّت روزه‌ اش محل اشکال است و بنا بر احتیاط وجوبی قضای آن لازم است.

ریختن آب بر سر

۱۶۱. از لثه شخص روزه داری خون زیادی خارج می‌ شود، آیا روزه‌ اش باطل می‌ شود؟ آیا برای او ریختن آب با ظرف بر سرش جایز است؟
ج) با خروج خون از لثه تا آن را فرو نبرده است، روزه باطل نمی‌ شود. همچنین ریختن آب بر روی سر توسط ظرف و مانند آن به صحّت روزه ضرر نمی‌ رساند.

غسل ارتماسی روزهدار بر اثر فراموشی

۱۶۲. اگر شخص روزه‌‌دار جنب باشد و تا قبل از اذان ظهر متوجه آن نشود و پس از آن غسل ارتماسی نماید، آیا روزه‌ اش باطل می‌ شود؟ و اگر بعد از غسل متوجه شود که در حال روزه غسل ارتماسی نموده است، آیا قضای آن واجب است؟
ج) اگر غسل ارتماسی بر اثر فراموشی و غفلت از روزه‌‌دار بودن باشد، غسل و روزه او صحیح است و قضای روزه‌ اش بر او واجب نیست.

اماله کردن

۱۶۳. اماله کردن* با چیز روان، اگر چه از روی ناچاری و برای معالجه باشد، روزه را باطل می‌‌کند.

استفاده بانوان از شیاف

۱۶۴. داروهای مخصوصی برای معالجه بعضی از بیماری‌ های زنان وجود دارد (شیافهای روغنی) که در داخل بدن گذاشته می‌ شود، آیا استفاده از آن موجب بطلان روزه می‌ شود؟
ج) استفاده از آن داروها به روزه ضرر نمی‌ رساند.

۱۶۵. زن متأهلی هستم، در ماه رمضان باردار بوده و روزه‌داری برایم سخت بود، طبق توصیه‌ای اکثر روزهای ماه مبارک رمضان از شیاف استفاده کردم. آیا قضای این روزها را باید به‌جا آورم یا خیر؟
ج) اگر شیاف به‌صورت جامد بوده مانعی نداشته و قضای روزه‌ها واجب نیست.

  • داخل کردن داروی مایع در بدن، از طریق مخرج غائط، با ابزار مخصوص

قی (استفراغ) کردن

۱۶۶. هرگاه روزه‌‌دار عمداً قَی کند اگر چه به‌واسطه‌ی بیماری و مانند آن ناچار به این کار باشد، روزه‌اش باطل می‌‌شود ولی اگر سهواً یا بی‌اختیار قی کند اشکال ندارد.

۱۶۷. اگر در هنگام آروغ زدن چیزی در دهانش بیاید باید آن را بیرون بریزد و اگر بی‌اختیار فرو رود روزه‌اش صحیح است.

قی کردن در حالت تهوع

۱۶۸. اگر روزه‌دار به جهت حالت تهوّع، قَی کند؛ روزه‌ اش چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر بی‌اختیار باشد، اشکال ندارد؛ ولی اگر از روی عمد باشد، روزه را باطل می‌ کند.

برخی احکام چیزهای باطل کننده‌ی روزه

۱۶۹. باطل شدن روزه بوسیله‌ی کارهایی که گفته شد (خوردن، آشامیدن و…) در صورتی است که این کارها را انسان عمداً و از روی اختیار بکند، ولی اگر از روی عمد و اختیار نباشد، مثل اینکه پایش بلغزد و در آب فرو رود، یا از روی فراموشی غذا بخورد، یا به زور چیزی در گلوی او بریزد، روزه‌اش باطل نمی‌‌شود.

۱۷۰. اگر روزه‌‌دار را مجبور کنند که خودش غذا بخورد، مثل این‌که بگویند اگر نخوری به جان یا مال تو صدمه می‌‌زنیم و او خودش برای جلوگیری از ضرر غذا بخورد، روزه‌اش باطل می‌‌شود.

۱۷۱. اگر روزه‌‌دار سهواً یکی از کارهایی را بکند که موجب باطل شدن روزه است و سپس به خیال اینکه روزه‌اش باطل شده، عمداً بار دیگر یکی‌ از آن کارها را انجام دهد، روزه‌ی او باطل می‌‌شود.

استعمال عطر در حال روزه

۱۷۲. استعمال عطر برای روزه ‌دار، در ماه رمضان چه حکمی‌ دارد؟
ج) استعمال عطر برای روزه‌ دار مستحب است؛ ولی بو کردن گیاهان معطّر مکروه است.

پرسش و پاسخ

avatar
  اشتراک  
اطلاع از