احکام پزشکی روزه طبق نظر آیت الله خامنه ای

در این نوشتار احکام پزشکی روزه و احکام روزه بیماران را طبق نظر آیت الله خامنه ای را ذکر می کنیم.

آیت الله خامنه ای
احکام پزشکی روزه
احکام روزه بیماران طبق نظر آیت الله خامنه ای

احکام پزشکی روزه

منع پزشک

ملاک اعتبارِ منع پزشک از روزه

۱۷۳. اگر پزشک شخصی را از روزه گرفتن منع کند آیا با توجه به این‌که بعضی از پزشکان اطلاعی از مسائل شرعی ندارند، عمل به گفته او واجب است؟
ج) اگر مکلّف از گفته پزشک یقین پیدا کند که روزه برای او ضرر دارد و یا از گفته وی یا منشأ عقلایی دیگری برای او خوف از ضرر حاصل شود، روزه گرفتن برای او واجب نیست، بلکه جایز هم نیست.

منع پزشک غیر امین

۱۷۴. بعضی از پزشکان که به مسائل شرعی ملتزم نیستند، بیماران را از روزه گرفتن به دلیل ضرر داشتن منع می‌ کنند، آیا گفته این پزشکان حجت است یا خیر؟
ج) اگر پزشک امین نباشد و گفته او هم اطمینان آور نباشد و باعث خوف ضرر نشود، گفته او اعتباری ندارد و در غیر این صورت نباید روزه بگیرد.

روزه با وجود منع پزشک

۱۷۵. چشم پزشک مرا از روزه گرفتن منع کرده و گفته است که به علت ناراحتی چشم به هیچ وجه نباید روزه بگیرم، ولی من به گفته او توجه نکرده و شروع به روزه گرفتن کردم که باعث بروز مشکلاتی برای من در اثنای ماه رمضان شد. به‌طوری که در بعضی از روزها هنگام عصر احساس ناراحتی می‌ کنم، لذا متحیّر و مردّد هستم بین این‌که روزه نگیرم و یا ناراحتی‌ ام را تحمل کرده و روزه را تا غروب ادامه دهم. سؤال این است که آیا اصولاً روزه گرفتن بر من واجب است؟ و در روزهایی که روزه می‌ گیرم و نمی‌ دانم قدرت ادامه آن را تا غروب دارم یا نه، آیا روزه‌ ام را ادامه دهم؟ و نیّت من چگونه باید باشد؟
ج) اگر از گفته پزشک متدیّن و امین اطمینان حاصل کنید که روزه برای چشم شما ضرر دارد و یا خوف ضرر داشته باشید، روزه گرفتن برای شما واجب نبوده و بلکه جایز هم نیست، و با خوف ضرر نیّت روزه صحیح نیست و در صورت عدم خوف ضرر نیّت روزه اشکال ندارد، ولی صحّت روزه متوقف بر این است که برای شما واقعاً ضرر نداشته باشد.

۱۷۶. در سال گذشته توسط پزشک متخصص موردعمل جراحی کلیه قرار گرفتم. وی مرا از گرفتن روزه تا آخر عمر منع نمود، ولی در حال حاضر هیچ مشکل و دردی احساس نمی‌ کنم و حتی به‌طور طبیعی غذا می‌ خورم وآب می‌ نوشم و هیچ‌یک از عوارض بیماری را هم حس نمی‌ کنم، وظیفه من چیست؟
ج) اگر خود شما از ضرر روزه خوف ندارید و حجت شرعی هم بر آن ندارید، واجب است روزه ماه رمضان را بگیرید.

روزه نگرفتن به دستور پزشک و کشف خلاف

۱۷۷. اگر پزشک به بیماری بگوید که روزه برای شما ضرر داد و او هم روزه نگیرد، ولی بعد از چند سال بفهمد که روزه برای وی ضرر نداشته و پزشک در تشخیص خود اشتباه کرده است، آیا قضا و کفّاره بر او واجب است؟
ج) اگر از گفته پزشک متخصص و امین و یا از منشأ عقلایی دیگر، خوف از ضرر پیدا کند و روزه نگیرد، فقط قضا بر او واجب است.

ترس از ضرر

ملاک تشخیص روزه‌ی ضرری

۱۷۸. مادرم به بیماری شدیدی مبتلاست و پدرم نیز از ضعف جسمانی رنج می‌ برد و در عین حال هر دو روزه می‌ گیرند که گاهی مشخص است که روزه باعث تشدید بیماری آن‌ها می‌ شود، تا کنون نتوانسته‌ ام آن‌ها را قانع کنم که لااقل هنگام شدت بیماری روزه نگیرند. خواهشمندیم ما را در مورد حکم روزه آن‌ها راهنمایی فرمایید.
ج) ملاک تأثیر روزه در ایجاد بیماری یا تشدید آن و عدم قدرت بر روزه گرفتن تشخیص خود روزه‌دار نسبت به خودش است و اگر بداند روزه برای او ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشد و در عین حال بخواهد روزه بگیرد، روزه گرفتن برای وی حرام است.

افطار روزه به‌خاطر ترس از ضرر

۱۷۹. اگر فردی به‌خاطر عذری قوی، پنجاه درصد احتمال دهد که روزه بر او واجب نیست و به همین دلیل روزه نگیرد، ولی بعداً معلوم شود که روزه بر او واجب بوده، از جهت قضا و کفّاره چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر افطار عمدی روزه ماه مبارک رمضان به مجرد احتمال عدم وجوب روزه بر وی باشد، در فرض سؤال علاوه بر قضا، کفّاره هم بر او واجب است. اما اگر افطار به علت ترس از ضرر باشد و ترس هم منشأ عقلایی داشته باشد، کفّاره واجب نیست، ولی قضا بر او واجب است.

روزه بیماران خاص

روزه بیمار کلیوی

۱۸۰. اینجانب بخاطر سنگ ساز بودن کلیه‌هایم به توصیه دکتر متخصص نباید روزه بگیرم ولی دلم نمی‌‌آید که روزه‌ام را افطار کنم با توجه به اینکه صرفاً با نوشیدن سه لیوان آب در یک یا سه نوبت عذرم برطرف می‌‌شود آیا با این وضعیت می‌‌توانم روزه‌ام را ادامه بدهم؟

ج) اگر جلوگیری از بیماری کلیه مستلزم نوشیدن آب یا سایر مایعات در طول روز باشد، روزه گرفتن بر شما واجب نیست و بلکه جایز هم نیست و با فرض نوشیدن آب، روزه باطل می‌‌شود.

روزه بیماران دیابتی

۱۸۱. از آن‌جا که مبتلایان به مرض قند مجبورند هر روز یک یا دو بار آمپول انسولین تزریق کنند و نباید در وعده‌ های غذایی آن‌ها تأخیر و فاصله بیفتد، زیرا باعث پایین آمدن میزان قند خون و در نتیجه نوعی تشنج و بیهوشی می‌ شود، لذا گاهی پزشکان به آن‌ها توصیه می‌ کنند که در روز چهار نوبت غذا بخورند، خواهشمندیم نظر شریف خود را درباره روزه این افراد بیان فرمایید.
ج) اگر بدانند که خودداری از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب، به آنان ضرر می‌ رساند یا خوف ضرر داشته باشند، روزه گرفتن بر آن‌ها واجب نبوده و بلکه جایز نیست.

خوردن قرص در حال روزه

۱۸۲. آیا خوردن قرص فشار خون در حال روزه جایز است یا خیر؟

ج) اگر خوردن آن در ماه رمضان برای درمان فشار خون ضروری باشد، اشکال ندارد، ولی با خوردن آن روزه باطل می‌ شود.

۱۸۳. اگر من و بعضی از مردم بر این عقیده باشیم که بر استفاده از قرص‌ها جهت مداوا عنوان خوردن و آشامیدن صدق نمی‌ کند، آیا عمل به آن جایز است و به روزه‌ ام ضرر نمی‌ زند؟

ج) خوردن قرص روزه را باطل می‌ کند.

اضطرار به مصرف مرتب دارو در ماه رمضان

۱۸۴. آیا کسی که بیمار می‌‌باشد و طبق دستور پزشک باید در بین روز سه بار قرص مصرف نماید می‌‌تواند روزه بگیرد؟

ج) نمی‌‌تواند روزه بگیرد.

تنفس مصنوعی

۱۸۵. آیا تنفس مصنوعی با دستگاه روزه را باطل می‌‌کند؟

ج) تنفس مصنوعی با دستگاه موجب بطلان روزه نمی‌‌شود.

استفاده از اسپری تنگی نفس

۱۸۶. نوعی داروی طبی برای اشخاص مبتلا به تنگی نفس شدید وجود دارد که عبارت است از یک قوطی که در آن مایع فشرده شده وجود دارد و با فشار دادن آن داروی مایع به‌صورت پودر گاز از طریق دهان وارد ریه شخص بیمار شده و موجب تسکین حال وی می گردد. گاهی بیمار مجبور می شود در یک روز چندین بار از آن استفاده کند، آیا با وجود استفاده از این دارو، روزه گرفتن جایز است؟ با توجه به این‌که بدون استفاده از آن روزه گرفتن غیرممکن و یا بسیار سخت خواهد بود.

ج) استفاده از وسیله مذکور اگر صِرفاً برای بازکردن راه تنفّسی بدون دارو باشد و یا همراه با دارویی است که به‌صورت پودر به ریه‌ها پاشیده می‌شود، مضرّ به روزه نیست.

۱۸۷. من مبتلا به بیماری ریوی هستم و نمی‌‌توانم بدون دارو باشم مخصوصاً وقتی بیماری‌‌ام شدید می‌‌شود. داروی من هم به شکل اسپری است و وقتی دچار نفس تنگی می‌‌شوم از دستگاه هم استفاده می‌‌کنم.، آیا می‌‌توانم در حال روزه از دارو استفاده کنم؟

ج) وسیله مذکور اگر صرفاً برای بازکردن راه تنفّسی استفاده می شود مبطل روزه نیست.

تزریق در حال روزه

تزریق واکسن

۱۸۸. زدن واکسن هپاتیت وقتی که روزه هستیم چه حکمی‌ دارد؟ آیا روزه را باطل می‌‌کند؟
ج) اگر تزریق به عضله باشد، مانع ندارد.

تزریق آمپول و سرم

۱۸۹. نظر شریف جناب‌عالی درباره تزریق آمپول و سایر تزریقات نسبت به روزه‌داران در ماه مبارک رمضان، چیست؟
ج) احتیاط واجب آن است که روزه دار از آمپول‌های مقوّی یا مغذّی و هر آمپولی که در رگ تزریق می‌ شود و نیز انواع سرم‌ ها خودداری کند، لکن آمپول‌های دارویی که در عضله تزریق می‌ شود و نیز آمپول‌هایی که برای بی حسّ کردن به کار می‌ رود، مانعی ندارد.

۱۹۰. حکم تزریق سرم در حال روزه ماه رمضان چیست؟

ج) بنابر احتیاط واجب، باید از تزریق سرم خودداری کند؛ خواه جنبه غذایی و تقویتی داشته باشد، یا جنبه دوایی و مانند آن.

تزریق خون

۱۹۱. بیماری تالاسمی‌ دارم و مجبورم که خون بزنم، روزه‌ام را گرفته‌ام. آیا روزه‌ام درست است یا این که باید قضای آن را به‌جا بیاورم؟
ج) تزریق خون به احتیاط واجب موجب بطلان روزه است.

خروج خون در حال روزه

۱۹۲. آیا خارج کردن خون از بدن در ماه رمضان از مبطلات روزه است؟
ج) جزو مبطلات روزه نیست، ولی خارج کردن خونی که موجب ضعف شود ـ با حجامت و غیره ـ برای روزه‌دار کراهت دارد.

احکام دندان پزشکی

ترمیم یا کشیدن دندان فرد روزه‌دار

۱۹۳. آیا کارهای دندانپزشکی از قبیل کشیدن دندان، عصب کشی، بی‌حسی، پر کردن، روزه را باطل می‌‌کند؟
ج) اگر چیزی وارد حلق نشود، روزه صحیح است.

خون آمدن از دهان روزه‌دار

۱۹۴. آیا اگر از دهان شخص روزه‌دار خون بیاید، روزه‌ اش باطل می‌ شود؟
ج) روزه به سبب آن باطل نمی‌ شود، ولی واجب است که از رسیدن خون به حلق جلوگیری کند.

خون لثه و دندان

۱۹۵. اگر از دهان و لثه‌ها خون بیاید موقع ماه مبارک رمضان آیا باید داخل دهان را هم تطهیر کرد؟
ج) بلعیدن آن جایز نیست و اگر در حال روزه عمداً ببلعد حکم افطار به حرام را دارد و شستن داخل دهان لازم نیست.

شک در فرو بردن خون لثه در حال روزه

۱۹۶. من در بیشتر روزها آب دهانم با خونی که از لثه‌هایم می‌ آید مخلوط می‌ شود و گاهی نمی‌ دانم آب دهانی که فرو می‌ برم همراه با خون است یا خیر؟ روزه‌ ام با این حال چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر خون لثه در آب دهان مستهلک شود، محکوم به طهارت است و بلعیدن آن اشکال ندارد و مبطل روزه نیست، و همچنین در صورت شک در همراه بودن آب دهان با خون، فرو بردن آن اشکال ندارد و به صحّت روزه ضرر نمی‌ زند.

استفاده از نگه‌دارنده دندان

۱۹۷. حکم استفاده از وسیله نگهدارنده متحرک برای دندان‌ها در حال روزه چیست؟
ج) مانعی ندارد.

دکمه بازگشت به بالا