Ultimate magazine theme for WordPress.

احکام کفاره روزه طبق نظر آیت الله خامنه ای

در این نوشتار احکام کفاره روزه و فدیه را طبق نظر آیت الله خامنه ای تقدیم شما می کنیم.

آیت الله خامنه ای
احکام کفاره روزه طبق نظر آیت الله خامنه ای

کفاره روزه | احکام کفاره روزه

وجوب کفاره و موارد آن

۳۱۸. کارهایی که روزه را باطل می‌‌کند، هرگاه عمداً و از روی اختیار باشد، علاوه بر قضای روزه‌ی آن روز، کفّاره را نیز بر انسان واجب می‌‌سازد.

۳۱۹. هر گاه کسی در شب ماه رمضان جنب شود و پس از جنابت به‌گمان این‌که پیش از اذان صبح بیدار می‌‌شود و غسل می‌‌کند، به خواب رود و تا هنگام اذان بیدار نشود،‌ قضای آن روز بر او واجب نیست.

۳۲۰. اگر به سبب بی‌اطلاعی از حکم شرعی، کاری را انجام دهد که روزه را باطل می‌‌کند ـ مثل این‌که نمی‌‌دانست خوردن دارو نیز مانند سایر خوردنی‌ها روزه را باطل می‌‌کند و در روز ماه رمضان دارو خورد ـ روزه‌اش باطل است و باید آن را قضا کند ولی کفاره بر او واجب نیست.

۳۲۱. اگر به جهتی باطل کردن روزه برای او جایز یا واجب شود، مانند این‌که او را مجبور کنند کاری که روزه را باطل می‌‌کند انجام دهد، یا برای نجات جان غریق خود را در آب بیندازد، در این صورت کفاره بر او واجب نیست ولی باید قضای آن روز را به‌جا آورد.

۳۲۲. کفاره‌ی روزه‌ی ماه رمضان، در شرع اسلام، یکی‌ از این سه چیز است: آزاد کردن یک برده، دو ماه روزه گرفتن، شصت فقیر را غذا دادن. و چون در این دوران ظاهراً برده‌ای وجود ندارد که بتوان آزاد کرد، مکلّف باید یکی از آن دو کار دیگر را انجام دهد.

۳۲۳. غذا دادن به شصت فقیر را می‌‌توان به دو صورت انجام داد: این‌که با غذای آماده آنان را سیر کند، یا این‌که به هر نفر باندازه ۷۵۰ گرم (یک مدّ) گندم یا آرد یا نان یا برنج یا مانند اینها بدهد.

۳۲۴. اگر هیچ‌یک از سه وظیفه‌‌ای را که مخیَر میان آنها است، نتواند انجام دهد، باید به هر تعداد فقیر که قادر است، غذا بدهد و احتیاط آن است که استغفار نیز بکند. و اگر به هیچ‌وجه قادر بر دادن غذا به فقرا نیست کافی است که استغفار کند، یعنی با دل و زبان بگوید: استغفرالله (از خداوند بخشایش می‌‌طلبم).

۳۲۵. کسی که بخاطر عدم توانایی بر روزه و غذا دادن به فقیر، وظیفه‌اش استغفار است، اگر بعدها تمکن پیدا کرد که روزه بگیرد یا به فقرا غذا دهد، احتیاط آن است که این کار را بکند، اگرچه کفایت استغفار، بعید نیست.

۳۲۶. کسی‌ که می‌‌خواهد دو ماه کفاره‌ی روزه‌ی ماه رمضان را بگیرد باید یک ماه تمام و حداقل یک روز از ماه دوم را پی در پی بگیرد. و اگر بقیه‌ی ماه دوم پی در پی نباشد اشکال ندارد.

۳۲۷. زنی که می‌‌خواهد شصت روز روزه کفاره بگیرد و در اثناء به روزهای عادت ماهانه و امثال آن می‌‌رسد پس از پایان آن روزها می‌‌تواند بقیه‌ی روزه‌ها را بگیرد و لازم نیست آنها را از سر بگیرد.

۳۲۸. اگر کسی با آمیزش جنسی حرام یا خوردن و نوشیدن حرام، روزه‌ی خود را در ماه رمضان بشکند، بنابر احتیاط هر سه کفاره (آزاد کردن برده، شصت روز روزه، غذا دادن به شصت فقیر) با هم بر او واجب می‌‌شود. و اگر هر سه برایش ممکن نباشد هر کدام را که ممکن است باید ادا کند. اگر چه واجب نبودن این احتیاط بعید نیست.

۳۲۹. اگر روزه‌دار، کاری را که باطل کننده‌ی روزه است، در یک روز بیش از یک بار انجام دهد، فقط یک کفاره بر او واجب می‌‌شود بلی، اگر این کار، آمیزش جنسی یا استمناء باشد احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسی یا استمناء کفاره بدهد.

۳۳۰. اگر چیزی از اندرون روزه‌دار به دهان او برگردد، نباید آن را دوباره فرو برد، و اگر عمداً فرو برد قضا و کفاره بر او واجب می‌‌شود.

۳۳۱. اگر نذر کند که روز معیّنی را روزه بگیرد، چنانچه در آن روز عمداً روزه نگیرد یا روزه‌اش را باطل کند باید کفاره بدهد و کفاره‌ی نذر همان کفاره‌ی قسم* است.

  • کفاره قسم سیر کردن ده فقیر یا پوشانیدن آن‌هاست.

۳۳۲. اگر روزه‌دار به گفته‌ی کسی که می‌‌گوید مغرب شده و اعتماد به گفته‌ی او نیست، افطار کند و سپس بفهمد که مغرب نبوده، قضا و کفاره بر او واجب می‌‌شود.

۳۳۳. کسی که عمداً روزه‌ی خود را باطل کرده اگر پس از آن به سفر برود کفاره از او ساقط نمی‌‌شود.

۳۳۴. کسی که کفاره بر او واجب شده، لازم نیست که آن را فوراً بدهد، ولی نباید آن را به قدری تأخیر بیندازد که کوتاهی در ادای واجب شمرده شود.

۳۳۵. کفاره‌ی واجب را اگرچند سال بگذرد و ندهد، چیزی بر آن اضافه نمی‌‌شود.

۳۳۶. کسی که برای کفاره‌ی روزه می‌‌خواهد به شصت فقیر غذا دهد (به شرحی که در مسائل قبل گفته شد) اگر به شصت فقیر دسترسی دارد نمی‌‌تواند سهم دو نفر یا بیشتر را به یک نفر بدهد، بلکه لازم است به تمام شصت نفر به اندازه‌ی سهم هر یک غذا بدهد. البته می‌‌تواند به عدد افراد خانواده‌ی شخص فقیر مقدار سهم آنان را به او واگذار کند و او آن را مصرف آنان نماید. و در فقیر تفاوتی میان بچه و بزرگ و زن و مرد نیست.

۳۳۷. کسی که برای قضای ماه رمضان روزه گرفته، اگر بعد از ظهر عمداً روزه‌ی خود را باطل کند باید ده فقیر را غذا بدهد و اگر نمی‌‌تواند سه روز روزه بگیرد.

تفاوت کفاره افطار عمدی با کفاره مریض

۳۳۸. آیا کفّاره افطار عمدی روزه، با کفّاره مریض تفاوت دارد؟

ج) آری، در دو مورد با هم تفاوت دارد: ۱. در مقدار، ۲. در مصرف. در کفّاره افطار عمدی روزه، باید برای هر روز شصت فقیر را سیر کند (یا به هر کدام یک مدّ طعام بدهد) و یا دو ماه روزه بگیرد. اما در کفّاره مریض، اگر بیماری تا رمضان آینده ادامه داشته باشد، باید برای هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهد.
در کفّاره افطار عمدی، اگر به شصت فقیر دسترسی دارد، نمی‌ تواند به هر کدام از آنها بیشتر از یک مدّ طعام بدهد؛ ولی در کفّاره مریض این امر لازم نیست.

کفاره افطار عمدی روزه قضا

۳۳۹. شخصی ده روز روزه بر عهده دارد و در روز بیستم شعبان شروع به روزه گرفتن می‌ کند، آیا در این صورت می‌ تواند عمداً روزه خود را قبل یا بعد از زوال، افطار کند؟ در صورتی که قبل یا بعد از زوال افطار نماید، چه مقدار کفّاره دارد؟
ج) در فرض مذکور بنابر احتیاط افطار عمدی برای او جایز نیست و اگر عمداً افطار کند، در صورتی که قبل از زوال باشد غیر از کفاره تأخیر کفّاره‌ ای بر او واجب نیست و اگر بعد از زوال باشد، کفّاره بر او واجب است که عبارت است از غذا دادن به ده مسکین، و در صورت عدم تمکن، واجب است سه روز روزه بگیرد.

روزه نگرفتن در ماه رمضان

۳۴۰. فردی که به مدت صد و بیست روز روزه نگرفته، چه وظیفه‌ ای دارد؟ آیا باید برای هر روز شصت روز روزه بگیرد؟ و آیا کفّاره بر او واجب است؟
ج) قضای آن‌چه از ماه رمضان از او فوت شده، بر او واجب است، و اگر افطار عمدی و بدون عذر شرعی بوده، علاوه بر قضا، کفّاره هر روز هم واجب است که عبارت است از شصت روز روزه یا اطعام شصت فقیر و یا دادن شصت مد طعام به شصت مسکین که سهم هر کدام یک مدّ است.

انجام مُفطر در محل اقامت

۳۴۱. مسافری قصد اقامت ده روز داشته ولی از اقامت منصرف می‌‌شود و تصمیم می‌‌گیرد قبل از حلول ماه رمضان به شهرش برگردد ولی به‌خاطر تأخیر وسایل نقلیه نمی‌‌تواند برگردد و ماه رمضان در همان شهری که مسافر بوده حلول می‌‌کند. اگر این شخص در محل اقامت فعلی مُفطری انجام دهد، چه حکمی‌ دارد؟

ج) اگر بعد از اینکه اقامت ده روز وی تحقق یافته (به این‌که پس از قصد اقامت یک نماز چهار رکعتی خوانده باشد) روزه بر او واجب است و جایز نیست کاری که روزه را باطل می‌‌کند انجام دهد، و اگر چنین کاری کرد، کفّاره (شصت روز روزه یا اطعام شصت فقیر) بر او واجب می‌‌شود؛ اما اگر قبل از استقرار اقامت و حکم کامل خواندن نماز از اقامتش منصرف شد، چیزی به عهده‌اش نیست.

باطل کردن روزه با محرّمات

۳۴۲. حکم کسی که با آمیزش جنسی حرام یا استمنا یا خوردن و نوشیدن حرام روزه خود را در ماه رمضان باطل نموده چیست؟

ج) در فرض مرقوم باید شصت روز روزه بگیرد و یا شصت مسکین را اطعام نماید و احتیاط مستحبّ آن است که هر دو را انجام دهد.

۳۴۳. اگر مکلّف علم داشته باشد به این‌که استمنا روزه را باطل می‌ کند، ولی عمداً آن را انجام دهد، آیا کفّاره جمع بر او واجب می‌ شود؟

ج) اگر منی هم از او خارج شود، کفّاره جمع بر او واجب نمی‌ شود لکن احتیاط مستحبّ آن است که کفّاره جمع بپردازد.

تکرار مبطلات روزه

۳۴۴. انسان روزه داری که در یک روز بیش از یکبار کاری که روزه را باطل می‌ کند انجام دهد وظیفه‌ اش چیست؟

ج) فقط یک کفّاره بر او واجب می‌ شود، بلی اگر این کار آمیزش جنسی یا استمنا باشد احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسی یا استمنا کفّاره بدهد.

قی کردن عمدی

۳۴۵. آیا قی کردن عمدی موجب کفّاره است؟
ج) قَی موجب کفّاره است.

کیفیت ادای کفّاره

فوریت در ادای کفّاره

۳۴۶. آیا کفّاره روزه باید فوراً ادا شود یا می‌‌توان در طول زمان آن را بجا آورد؟
ج) دادن کفاره ـ چه از نظر مالی یا روزه ـ واجب فوری نیست بلکه برای انجام آن حتی در آینده فرصت دارید لکن نباید مورد غفلت قرار گیرد.

به‌هم خوردن توالی در روزه کفّاره

۳۴۷. بر اینجانب ۶۰روز، روزه (کفّاره واجب) واجب بود. در ۳۱ روز اول، روز ۲۹ مصادف با عید قربان گردید که روزه در آن روز حرام است و دیگر ادامه ندادم. آیا می‌‌توانم این چند روز روزه را به عنوان روزه‌های غیرمتوالی گرفته و ۳۱ روز روزه متوالیِ دیگر بجا آورم؟
ج) اگر روز سی‌ام و سی و یکم را متوالیاً روزه نگرفته‌اید روزه‌های قبلی صحیح نیست بلکه باید ترتیب حفظ شود یعنی اول روزه‌های مشروط به توالی را بگیرد و سپس روزه‌های غیر مشروط به توالی را.

شک در تکمیل توالی کفّاره

۳۴۸. در ماه مبارک رمضان، روزه‌ی یک روز من باطل شد که باید به‌جای آن ۶۱ روز کفاره‌ی آن را بگیرم که ۳۰ روز آن پشت سرِ هم باشد. من همه روزه‌های کفّاره را گرفته‌ام امّا مطمئن نیستم که ۳۰ روز پشت سرِ هم گرفته‌ام یا ۳۱ روز. اکنون تکلیف من چیست؟
ج) اگر روزه‌های کفاره را گرفته‌اید، و در وقت روزه‌گرفتن متوجّه بودید که ۳۱ روز آن باید پشت سرِ هم باشد، شک و تردیدِ فعلی اعتبار ندارد.

ترتیب بین قضا و کفاره روزه

۳۴۹. آیا رعایت ترتیب بین قضا و کفّاره، در کفّاره روزه واجب است یا خیر؟
ج) واجب نیست.

۳۵۰. آیا قضای روزه ماه رمضان و کفّاره آن، باید پی در پی انجام گیرد؟
ج) لازم نیست قضای روزه‌ها پی در پی باشد؛ ولی در کفّاره ـ چنانچه گرفتن دو ماه روزه را اختیار کند ـ باید یک ماه تمام و یک روز آن را از ماه دیگر پی در پی بگیرد.

کیفیت محاسبه مدَت ماه در کفاره

۳۵۱. نحوه محاسبه مدّت ماه برای کفاره روزه چگونه است؟
ج) اگر از اول ماه قمری شروع به روزه گرفتن کرد، دو ماه قمری ـ هرچند کمتر از سی روز ـ کفایت می‌‌کند و همچنین اگر مثلاً از روز هفتم ماه قمری شروع کرد تا پایان روز ششم از ماه سوم کفایت می‌‌کند و در غیر آن باید ۶۰ روز روزه بگیرد.

پرداخت کفّاره به‌صورت قسطی

۳۵۲. از چند سال گذشته کفّاره روزه بدهکار هستم. آیا می‌‌توانم در طول سال در چند نوبت آن را پرداخت کنم؟
ج) مانع ندارد.

تأخیر در ادای کفّاره

۳۵۳. کسی که کفّاره روزه را تا چند سال به تأخیر اندازد، آیا چیزی بر مقدار آن افزوده می‌ شود؟
ج) خیر، چیزی بر آن افزوده نمی‌ شود.

ناتوانی از ادای کفّاره

۳۵۴. شخصی به مدت ده سال بر اثر جهل نماز نخوانده و روزه نگرفته است، فعلاً توبه نموده و به سوی خدا بازگشته و تصمیم بر جبران آن‌ها گرفته است، ولی توانایی قضای همه روزه‌های فوت شده را ندارد و مالی هم ندارد که با آن کفّاره‌هایش را بپردازد، آیا صحیح است که فقط به استغفار اکتفا کند؟
ج) قضای روزه‌های فوت شده در هیچ صورتی ساقط نمی‌ شود، و نسبت به کفّاره افطاره عمدی روزه ماه رمضان، چنانچه قدرت بر روزه دو ماه و یا اطعام شصت مسکین برای هر روز نداشته باشد، باید به هر تعداد فقیر که قادر است غذا بدهد و احتیاط آن است که استغفار نیز بکند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط کافی است که استغفار کند یعنی با دل و زبان خود بگوید: «استغفرالله (از خداوند بخشایش می‌ طلبم)».

۳۵۵. اگر کسی به علت ضعف و بیماری نتواند به ازای هر روز روزه‌ای که باطل کرده ۶۰ روز روزه قضای آن را به‌جا آورد و به‌طور مستقل هم درآمدی نداشته باشد که کفاره آن را بپردازد، وظیفه او چیست؟
ج) قضای روزه واجب است و نسبت به کفّاره‌ی افطار عمدی حکم آن در پاسخ مسأله ۳۵۴ گذشت.

توانایی بر ادای کفاره بعد از استغفار به‌جای آن

۳۵۶. من به علّت عدم قدرت مالی و بدنی نتوانستم برای انجام کفّاره‌هایی که بر من واجب شده بود روزه بگیرم و یا به مساکین اطعام نمایم و در نتیجه، استغفار نمودم لکن به لطف الهی اکنون توان روزه گرفتن یا اطعام نمودن دارم، وظیفه‌ ام چیست؟
ج) در فرض مرقوم، انجام کفّاره لازم نیست گر چه احتیاط مستحبّ آن است که انجام داده شود.

فدیه و کفاره‌ی تأخیر

ملاک در اطعام مسکین در فدیه

۳۵۷. علما نسبت به چهار گروه می‌‌فرمایند باید فدیه پرداخت کرد: پیرمرد، پیرزن، ذوالعطاش، حامل و مرضعه. حال بعض علماء می‌‌فرمایند: «لا یجزی الاشباع عن المدَ فی الفدیه» سیرکردن فقیر کافی نیست و باید یک مدّ طعام به فقیر تملیک کرد همچنان که در آیه ۱۸۴ بقره ‎فرموده: «فدیه طعام مسکین» و نفرموده اطعام مسکین. نظر حضرت عالی چیست؟
ج) کسانی که در ماه رمضان مجاز به افطار روزه هستند ولکن باید برای هر روز فدیه بدهند، در دادن فدیه در این موارد سیر کردن فقیر کافی نیست بلکه باید یک مدّ طعام برای هر روز به فقیر بدهند.

فدیه و کفاره تأخیر زن باردار و شیرده

۳۵۸. من به لطف خداوند متعال دارای فرزندی هستم که شیرخوار است. ان شاء الله به‌زودی ماه مبارک رمضان فرا خواهد رسید. در حال حاضر می‌ توانم روزه بگیرم ولی در صورت روزه گرفتن، شیرم خشک خواهد شد. با توجه به این‌که دارای بنیه ضعیفی هستم و کودکم هر ده دقیقه شیر می‌ خواهد، چه وظیفه‌ ای دارم؟
ج) اگر به دلیل کم یا خشک شدن شیرتان بر اثر روزه، خوف ضرر بر طفل خود داشته باشید، روزه تان را افطار کنید، ولی برای هر روزی باید یک مدّ طعام به فقیر بدهید و قضای روزه را هم بعداً به‌جا آورید.

۳۵۹. آیا زنی که به بچه شیر می‌‌دهد و روزه برای او ضرر دارد اگر روزه نگیرد بعداً باید کفاره نیز بدهد یا نه؟
ج) اگر خوف ضرر برای بچه باشد باید به مقدار هر روزی که روزه را افطار می‌‌کند، یک مدّ طعام (تقریباً ۷۵۰ گرم گندم یا نان یا برنج و یا مانند آن) به فقیر بپردازد و روزه را نیز قضا کند. ولی اگر خوف ضرر برای خودش باشد حکم مریض را دارد.

۳۶۰. اگر زن باردار یا شیرده، در صورت ترس بر خودش یا فرزندش روزه را ترک کند و عذرش تا ماه رمضان آینده ادامه داشته باشد، آیا برای هر روز دو فدیه بر آنان واجب است یا یک فدیه کافی است؟
ج) با فرض استمرار عذرش تا ماه رمضان سال بعد، بیش از یک فدیه بر او واجب نیست.

۳۶۱. زنی در دو سال متوالی در ماه مبارک رمضان حامله بوده و قدرت روزه گرفتن در آن ایام را نداشته است، ولی در حال حاضر توانایی روزه گرفتن را دارد، حکم او چیست؟ آیا کفّاره جمع بر او و اجب است یا فقط قضای آن را باید به جا آورد؟ تأخیر او در قضای روزه چه حکمی‌ دارد؟
ج) اگر بر اثر عذر شرعی روزه ماه رمضان را نگرفته، فقط قضا بر او واجب است، و درصورتی که عذر او در خوردن روزه خوف از ضرر روزه بر جنین یا کودکش بوده، باید علاوه بر قضا، برای هر روز یک مدّ طعام به عنوان فدیه بپردازد، و اگر قضا را بعد از ماه رمضان تا ماه رمضان سال بعد، بدون عذر شرعی به تأخیر انداخته، فدیه دیگری هم بر او واجب است یعنی باید برای هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهد. و در صورتی که عذر او خوف ضرر برای خودش بوده، حکم سایر موارد خوف ضرر را دارد که در صورت استمرار این خوف تا ماه رمضان سال بعد، قضا از وی ساقط است و فقط فدیه (یک مدّ طعام) بر او واجب است.

۳۶۲. زنی به علت بارداری و نزدیکی وقت زایمان، نمی‌ تواند روزه بگیرد و می‌ داند که باید آن‌ها را بعد از زایمان و قبل از ماه رمضان آینده قضا نماید، اگر به‌طور عمدی یا غیرعمدی تا چند سال روزه نگیرد، آیا فقط کفّاره همان سال بر او واجب است یا آن‌که کفّاره تمام سال‌هایی که روزه را به تأخیر انداخته، واجب است؟
ج) فدیه تأخیر قضای روزه ماه رمضان هرچند به مدت چند سال هم به تأخیر افتاده باشد، یک‌بار واجب است و آن عبارت است از یک مدّ طعام برای هر روزی، و فدیه هم زمانی واجب می‌ شود که تأخیر قضای روزه ماه رمضان تا ماه رمضان دیگر بر اثر سهل‌انگاری و بدون عذر شرعی باشد، ولی اگر به‌خاطر عذری باشد که شرعاً مانع صحّت روزه است، فدیه‌ ای ندارد.

استمرار عذر سفر از ماه رمضان تا رمضان آینده

۳۶۳. کسانی که در ماه رمضان برای انجام وظیفه دینی در مسافرت هستند و به همین دلیل نمی‌ توانند روزه بگیرند، اگر در حال حاضر بعد از چند سال تأخیر، بخواهند روزه بگیرند، آیا پرداخت کفّاره بر آن‌ها واجب است؟
ج) اگر قضای روزه ماه رمضان را به علت استمرار عذری که مانع روزه گرفتن است، تا ماه رمضان سال آینده به تأخیر انداخته باشند، قضای روزه‌هایی که از آنان فوت شده کافی است، و واجب نیست برای هر روزی یک مدّ طعام فدیه بدهند، هرچند احتیاط در جمع بین قضا و فدیه است. ولی اگر تأخیر در قضای روزه به‌خاطر سهل انگاری و بدون عذر باشد، جمع بین قضا و فدیه بر آن‌ها واجب است.

کفّاره روزه مریض

۳۶۴. من حدود سه سال به علت بیماری و مصرف قرص از روزه گرفتن معاف بوده‌ام و به همین علت نمی‌‌توانستم قضای روزه را بجا بیاورم. فدیه را نیز نپرداختم. اما امسال بحمدالله سلامتی حاصل شد و توانایی پرداخت فدیه را نیز دارم می‌‌خواستم ببینم در مورد سه سال گذشته وظیفه من چیست؟ (لازم به ذکر است که قبلاً تحت تکفل پدر بوده‌ام اما از اول سال ۸۴ استخدام شرکتی شده‌ام).
ج) برای روزه‌هایی که در ماه رمضان به جهت بیماری افطار نموده و تا رمضان سال بعد هم این بیماری ادامه داشته، هر روز یک مدّ (حدود ۷۵۰ گرم) طعام به عنوان فدیه به فقیر بپردازید و قضای آن روزه‌ها واجب نیست مگر ماه رمضان آخر در صورتی که پس از آن سلامتی حاصل و قدرت برگرفتن روزه‌های قضای آن را داشته باشید که در این صورت اگر تا رمضان سال بعد، قضای روزه‌ها را نگرفته باشید علاوه بر دادن مدّ طعام باید قضای آن را نیز بگیرید.

۳۶۵. مادرم تقریباً سیزده سال بیمار بود و به همین دلیل نمی‌ توانست روزه بگیرد. من دقیقاً اطلاع دارم که علت روزه نگرفتن او احتیاج به مصرف دارو بوده است، امیدواریم ما را راهنمایی فرمایید که آیا قضای روزه‌ها بر او واجب است؟
ج) اگر ناتوانی او از روزه گرفتن بر اثر بیماری بوده، قضا ندارد.

۳۶۶. کسی که چند سال مریض بوده و نتوانسته روزه ماه رمضان و قضای آن را به جا آورد، تکلیفش چیست؟
ج) در سالی که بهبود یابد، اگر تا رمضان آینده به مقدار قضا وقت داشته باشد، باید قضای سال آخر را به جا آورد؛ ولی قضای سال‌ های گذشته لازم نیست و تنها باید برای هر روز، یک مد طعام به فقیر بدهد.

منع چشم پزشک از روزه

۳۶۷. من از عینک طبی استفاده می‌ کنم و در حال حاضر چشمانم بسیار ضعیف است. هنگامی‌ که به پزشک مراجعه کردم به من گفت که اگر برای تقویت چشمانم تلاش نکنم، ضعیف تر خواهند شد، بنا بر این اگر از روزه ماه رمضان معذور باشم، چه وظیفه‌ ای دارم؟
ج) اگر روزه برای چشمان شما ضرر دارد، واجب نیست روزه بگیرید، بلکه واجب است افطار کنید و اگر بیماری شما تا ماه رمضان آینده استمرار پیدا کرد، قضای روزه بر شما واجب نیست، ولی واجب است که عوض هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهید.

تأخیر در پرداخت فدیه

۳۶۸. اگر بر فدیه چند سال بگذرد، حکم آن چیست؟ آیا چیزی بر آن افزوده می‌‌شود؟
ج) چیزی بر آن افزوده نمی‌‌شود، ضمن آنکه دادن فدیه واجب فوری نیست.

مسئول پرداخت فدیه زن بیمار

۳۶۹. زنی به علت بیماری از روزه گرفتن معذور است و قادر بر قضا کردن آن‌ها تا ماه رمضان سال آینده هم نیست، در این صورت آیا کفّاره بر او واجب است یا بر شوهرش؟
ج) اگر افطار روزه ماه رمضان از جهت بیماری و تأخیر قضای آن هم از جهت ادامه بیماری بوده است، برای هر روز یک مدّ طعام به عنوان فدیه بر خود زن واجب است و چیزی بر عهده شوهرش نیست.

مصرف کفّاره روزه

دادن کفّاره به واجب النفقه

۳۷۰. آیا کفّاره روزه را می‌ توان به واجب النفقه پرداخت؟
ج) کفّاره روزه را نمی‌ توان به واجب النفقه داد؛ ولی پرداخت آن به خویشاوندان فقیر اشکال ندارد.

پرداختن کفاره به سید

۳۷۱. آیا غیر سید، می‌ تواند کفّاره روزه را به سید بدهد؟
ج) آری، اشکال ندارد؛ ولی بهتر است، به سید ندهد.

مصرف کفّاره در امور فرهنگی

۳۷۲. آیا کفّاره روزه را می‌ توان در امور فرهنگی، جشن ازدواج و مانند آن صرف کرد؟
ج) خیر، صرف آن در این امور جایز نیست و باید با آن فقیران را اطعام کرد.

طریقه اطعام فقیر در کفّاره

۳۷۳. آیا در کفاره‌ای که باید ۶۰ فقیر را اطعام کرد، می‌‌شود به یک فقیر ۶۰ مرتبه غذا داد؟ یا پول آن را به یک فقیر داد تا با آن برای خود طعام تهیّه کند؟
ج) نمی‌تواند یک فقیر را بیش از یک بار سیر نماید یا به او بیش از یک مدّ طعام بپردازد.

۳۷۴. آیا دادن پول یک مدّ طعام به فقیر تا با آن غذایی برای خودش بخرد، کافی است؟
ج) اگر اطمینان داشته باشد که فقیر به وکالت از او طعام خریده و سپس آن را به عنوان کفّاره قبول می‌ کند، اشکال ندارد.

دادن ماکارونی به جای نان

۳۷۵. آیا به جای نان می‌‌توان ماکارونی که از جنس نان است به عنوان کفّاره به مستمندان داد؟
ج) مانعی ندارد.

پرداخت اجرت آشپزی برای اطعام فقرا از کفاره

۳۷۶. اگر شخصی وکیل در غذا دادن به عده‌ ای از مساکین شود، آیا می‌ تواند اُجرت کار و پختن غذا را از اموالی که به عنوان کفّاره به او داده شده است، بردارد؟
ج) مطالبه اجرت کار و پخت غذا برای وی جایز است، ولی نمی‌ تواند آن را بابت کفّاره حساب نماید و یا از اموالی که باید به عنوان کفّاره به فقرا داده شود، بردارد.

قضای نماز و روزه ترک شده و کفّاره آن

۳۷۷. اینجانب متأسفانه به دلیل کاهلی و… نتوانستهام برخی از روزه و نمازهای سال‌های قبل را قضا نمایم اکنون و در حال حاضر چگونه می‌‌توانم قضای روزه‌ها و نمازها را به جای آورم؟
ج) روزه‌هایی که از روی عذر خوردهاید قضای آن واجب است و در فرض مذکور که تا رمضان آینده قضا نکردهاید واجب است علاوه بر قضا برای هر روز یک مدّ طعام (هفتصد و پنجاه گرم گندم، جو، آرد و مانند آن را) به فقیر بدهید و روزه‌هایی که عمداً نگرفتید واجب است ضمن قضای آنها برای هر روز یا شصت روز روزه بگیرید یا شصت مسکین را اطعام کنید. چنانچه در شهر خود دسترسی به شصت فقیر ندارید واجب است کفاره را به شهر دیگری ببرید و اگر آن هم میسّر نیست واجب است منتظر بمانید تا در آینده به شصت فقیر در شهر خود دسترسی پیدا کنید. و اگر کمتر از عددی که می‌خواهید وجود داشت، می‌توانید بطور مکرر طعام را به آنان بدهید تا عدد را تکمیل کنید و احتیاط آن است که تکرار را در ایام متعدد انجام دهید.و اما نمازهایی که به هر جهت فوت شده واجب است قضا شود و کفاره ندارد.

کفّاره زمان کودکی

۳۷۸. اگر در زمان کودکی در منزل پدری کفّاره روزه شامل فرد شود، دادن کفّاره بر عهده کیست؟
ج) بر شخص نابالغ کفّاره واجب نیست و اگر بالغ شده و کفّاره به عهده او آمده، باید خودش بپردازد ولی ادای آن فوری نیست.

کفاره روزه پدر بعد از فوت

۳۷۹. اگر شخصی فوت کند، چه کسی باید کفّاره روزه او را بپردازد؟ آیا بر پسران و دختران وی دادن کفّاره واجب است یا شخص دیگری هم می‌ تواند آن را بدهد؟
ج) کفّاره روزه که بر پدر واجب است، اگر به نحو تخییری بوده است، یعنی وی هم توانایی روزه گرفتن را داشته و هم اطعام را، در این صورت اگر بتوان آن را از تَرَکه خارج کرد، از آن برداشت می‌ شود و در غیر این صورت بنا بر احتیاط بر پسر بزرگتر واجب است که روزه را بگیرد.

پرسش و پاسخ

avatar
  اشتراک  
اطلاع از