حکم ریا در نماز/ آیا ریا نماز را باطل میکند؟

حکم ریا در نماز، آیا ریا نماز را باطل میکند؟ ریا در نماز چگونه است؟
ریا در نماز

ریا چیست؟ آیا ریا حرام است؟

ریا به معنای ظاهرسازی و تظاهر به عمل نیک است، بدون آنکه شخص واقعاً قصد انجام عمل را داشته باشد. ریا در عبادت به این معناست که عبادت براى غیر خدا و به قصد خود‌نمایى انجام شود. ریا عملی حرام و باعث باطل شدن عمل است.

حکم ریا در نماز

1. ریا در عبادت باعث بطلان آن عبادت می‌شود و اگر در میانۀ برخی از عبادت‌ها مثل نماز واجب ریا کند، کار حرام نیز انجام داده است؛ زیرا باطل کردن نماز واجب، جایز نیست. ریا در غیر عبادت گرچه بسیار ناپسند و مذموم است، باعث باطل شدن آن عمل نمی‌شود و حرام نیست.
2. انجام عمل عبادی به قصد تظاهر یا جلوه دادن و بزرگ‌نمایی آن عمل در جلوی دیگران ریا محسوب می‌شود؛ هرچند انجام آن برای خدا را هم قصد کرده باشد.
3. اگر عمل عبادی برای خدا انجام شود و انجام دهنده برای جلب توجه دیگران یا اموری از این قبیل، کیفیت فعل را ارتقا دهد و مثلاً نماز را طولانی تر بخواند یا حالت خشوع بیشتری در نماز داشته باشد، ظاهراً عملش باطل نیست؛ هر چند از ثواب آن کم می‌شود.

در ادامه نظر مراجع تقلید درباره حکم ریا در نماز را بخوانید.

آیا ریا نماز را باطل میکند؟

حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
ریا حرام و موجب بطلان عمل است، هر چند ریا قسمتی از نیت و علاوه بر نیت قربت باشد.
حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):
ریا در طاعات و عبادات حرام است.
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):
آری ریاکاری حرام می‌باشد و در عبادت، هم حرام است و هم نماز را باطل می‌کند.
حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله العالی):
ریا در هر دو صورت حرام است.
حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):
بله، ریا از امور محرمه است.

نیت ریا در نماز

پرسش : ریا کردن در نماز و عبادات چه حکمی دارد؟
آیت الله مکارم شیرازی: هرکس براى ریا یعنى نشان دادن به مردم نماز یا عبادت دیگرى را انجام دهد علاوه بر این‏که عبادتش باطل است گناه کبیره نیز انجام داده است و اگر خدا و مردم را هر دو در نظر بگیرد باز عملش باطل و گناه کبیره است.

پرسش : آیا اگر قسمتی از نماز به قصد ریا انجام شود نماز باطل می شود؟
آیت الله مکارم شیرازی: اگر قسمتى از نماز را به قصد ریا انجام دهد نماز باطل است، خواه قسمت واجب باشد مثل حمد و سوره، یا مستحب مانند قنوت، بنابراحتیاط واجب.

ریا در روایات

گاهی انسان دچار وسوسه شیطان می شود و از ترس این که دچار ریا نشود دست از وظایف عبادی و اجتماعی می کشد یا آنها را به صورت ناقص انجام می دهد.
باید توجه داشت که ریا عملی قصدی است، یعنی ریا در جایی محقق می شود که که شخص قصد ریا کرده باشد و برای این که دیگران (غیر خدا) ببینند و خوششان بیاید هر کاری را انجام دهد.

حضرت علی علیه السلام می فرماید:
به پیامبر اکرم(ص) عرض کردیم یا رسول الله، گاهی یکی از ما نماز می خواند یا روزه می گیرد ولی شیطان او را وسوسه کرده و به او می گوید: تو ریا کردی. حضرت فرمود هر گاه دچار چنین وسوسه هایی شدید باید بگوئید: خدایا به تو پناه می برم که به تو شرک بورزم.» [ بحار الانوار، ج 72، ص 303. ]

برای این که دچار وسوسه های شیطانی نشویم که مثلا ملائکه یا مردم ما را می بینند، علائم ریا کنندگان را که در کلام حضرت علی علیه السلام آمده است بیان می کنیم.

حضرت علی فرمودند:
«ریا کننده وقتی تنهاست در انجام وظایفش احساس کسالت می کند، و وقتی مردم او را می بینند با نشاط است و هنگامی که او را مدح می کنند عمل بیشتری انجام می دهد ولی وقتی او را مدح نکنند از عمل خود کم می گذارد.» [ میزان الکحمه، ج 4، ح 6808. ]

منابع: پاسخکده، اسلام کوئست، حوزه نت، ویکی شیعه

دکمه بازگشت به بالا