ستایش از تحقیق در کسب بهترین اعتقاد

[سوره الزمر (39): آیات 17 تا 18]
وَ الَّذِینَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ یَعْبُدُوها وَ أَنابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرى‏ فَبَشِّرْ عِبادِ (17) الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِکَ الَّذِینَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِکَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ (18)
و کسانى که از عبادت و بندگى طاغوت‏ها (و قدرت‏هاى ضد الهى) دورى نموده و به سوى خدا بازگشتند بر آنان مژده باد، پس بندگان مرا بشارت ده.
آنان که سخن را با دقّت مى‏ شنوند و بهترین آن را پیروى مى‏ کنند، آنانند که خداوند هدایتشان نموده و آنانند همان خردمندان.
نکته‏ ها:
«طاغوت» به کسى گفته مى ‏شود که اهل طغیان و تجاوز باشد. «اجتناب» یعنى چیزى را در یک جانب و خود را در جانب دیگر قرار دادن. مراد از انابه به سوى خدا و اجتناب از طاغوت، همان است که در آیه الکرسى مى‏خوانیم: «فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ» «بقره، 256» مراد از عبادت طاغوت، اطاعت از ستمگران و طاغیان است. زیرا در حدیثى در تفسیر مجمع البیان مى‏ خوانیم: «من اطاع جبارا فقد عبده» اطاعت از ستمگر، پرستش اوست.
در آیه 18 مى‏ فرماید: بشارت ده به کسانى که از احسن پیروى مى‏ کنند و در جاى دیگر سخنِ احسن را دعوت به خدا مى‏ داند، «أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ» «فصّلت، 33» بهترین دعوت‏ کننده را رسول خدا مى‏ داند. «أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى‏ بَصِیرَهٍ» « یوسف، 108.» بنا بر این باید از احسن گفته‏ ها پیروى کرد که دعوت به خداست و بهترین دعوت به خدا، دعوت پیامبر اوست، پس پیروى از احسن، یعنى پیروى از وحى و دعوت‏ هاى رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله.
پیام‏ ها:
1. از اوصاف مؤمنان و بندگان خالص خدا پرهیز از طاغوت‏هاست. «اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ … فَبَشِّرْ عِبادِ»
2. اجتناب از طاغوت، مقدّمه توجّه به خداست. «اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ»)، ( «أَنابُوا إِلَى اللَّهِ»
3. شرط توبه، دورى از طاغوت است و اطاعت از طاغوت مانع انابه و توبه است.
«اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ»)، ( «أَنابُوا إِلَى اللَّهِ»
4. برکات انتخاب احسن نامحدود است. (کلمه «بشر» مطلق است تا شامل انواع بشارت بشود).
5. کسانى حقّ شنیدن هر سخنى را دارند که به کلام توجّه کنند، نه گوینده و دچار شخصیّت‏ زدگى نشوند. «یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ» 6. انسان باید تحمّل شنیدن سخنان دیگران را داشته باشد و داراى سعه صدر باشد. «یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ» …
7. اسلام از طرح شدن سخنان دیگران دلهره‏اى ندارد. «یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ»
8. عقل، حجّت باطنى است و تقلید کورکورانه ممنوع است. «یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»
9. انتخاب احسن مورد توجّه قرآن است. «فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»
10. کسانى حقّ شنیدن هر سخنى را دارند که از نظر علمى و منطقى قدرت تشخیص احسن را داشته باشند. «یَسْتَمِعُونَ … فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»
11. سخنى که حُسن و خوبى ندارد، شایسته استماع و شنیدن نیست. «یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»
12. به خوب بودن قانع نباشیم، بهتر بودن را دنبال کنیم. «فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ»
13. انتخاب احسن بدون توفیق الهى ممکن نیست. «أُولئِکَ الَّذِینَ هَداهُمُ اللَّهُ»
14. هدایت الهى را تنها کسانى دریافت مى‏ کنند که براى دست یابى به حقیقت وقت بگذارند و سخنان را گوش دهند. «أُولئِکَ الَّذِینَ هَداهُمُ اللَّهُ»
15. کسانى که چشم و گوش بسته مکتبى را مى‏ پذیرند، در حقیقت عاقل نیستند.
«أُولُوا الْأَلْبابِ»
16. تنها راه مطمئن انتخاب آگاهانه است. «فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ … أُولئِکَ الَّذِینَ هَداهُمُ اللَّهُ»

 

منابع
سایت حوزه آنلاین
تفسیر نور، ج‏10، ص: 157

دکمه بازگشت به بالا