هماهنگی اجزای آفرینش دلیل بر یگانگی خداوند

[سوره البقره (2): آیات 163 تا 164]
وَ إِلهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ (163) إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ وَ الْفُلْکِ الَّتِی تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِما یَنْفَعُ النَّاسَ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْیا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ بَثَّ فِیها مِنْ کُلِّ دَابَّهٍ وَ تَصْرِیفِ الرِّیاحِ وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَیْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (164)
و معبود شما خدایى یگانه است، جز او معبودى نیست، بخشنده‏ى مهربان است.
همانا در آفرینش آسمان‏ ها و زمین و در پى یکدیگر آمدن شب و روز و کشتى‏ هایى که براى سود رسانى به مردم در دریا در حرکتند و آبى که خداوند از آسمان نازل کرده و با آن زمین مرده را زنده نموده و انواع جنبندگان را در آن گسترده و (همچنین) در تغییر مسیر بادها و ابرهایى که میان آسمان و زمین معلّقند، براى مردمى که مى‏ اندیشند، نشانه‏ هایى گویاست.
نکته‏ ها:
هماهنگى میان عناصر طبیعت و اجزاى هستى و قوانین حاکم بر آنها، همه نشان‏ دهنده‏ ى حاکمیّت و قدرت و اراده‏ى خداى یگانه است. آفرینش آسمان‏ه ا و توسعه‏ ى دائمى آنها «1» که دست انسان تا کنون فقط به قسمتى از اوّلین آسمان رسیده، و استحکام «2» و طبقات هفتگانه «3» و نظام حاکم «4» و تناسبات و ارتباطات میان هر یک و بى‏ ستون بودن «5» و حفاظت آنها «6» و حرکات ستارگان در مدارهای خود و فاصله هر یک از آنها، همه نشانه‏ هاى قدرت خداوند یکتاى حکیم است.
سعدى مى‏ گوید:
آفرینش، همه تدبیر خداوند دل است             دل ندارد، که ندارد به خداوند اقرار

کوه و دریا و درختان، همه در تسبیحند             نه همه مستمعى، فهم کند این اسرار

عقل، حیران شود از خوشه زرین عنب             فهم، عاجز شود از حبّه یاقوت انار

پاک و بى‏عیب، خدایى که به تقدیر عزیز             ماه و خورشید، مسخّر کند و لیل و نهار

کلمه «الرِّیاحِ» جمع «الریح» به معناى باد است، ولى در قرآن هر جا کلمهِ‏یحٍ»
آمده همراه قهر و عذاب است، مانند: «بِرِیحٍ صَرْصَرٍ» «7» ولى هر جا کلمه «الرِّیاحِ» آمده است، همراه باران و لطف الهى است. در حدیث مى‏ خوانیم: هر گاه بادى مى‏ وزید پیامبر صلى اللَّه علیه و آله مى‏ فرمود: «اللهم اجعلها ریاحا و لا تجعلها ریحا»
خداوندا! این باد را ریاحِ رحمت قرار ده، نه ریحِ عذاب. «8»

پیام‏ ها:
1. شناخت طبیعت، یکى از راههاى خداشناسى است که شناخت او، قدرت، حکمت و یکتایى او را در بر دارد. «إِلهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ») ( «فِی خَلْقِ السَّماواتِ») ( «لَآیاتٍ»
2. خداوند، نظیر و شبیه ندارد و مرکب از اجزا نیست. «إِلهٌ واحِدٌ»
3. هم طبیعت و هم صنعتِ دست ساختِ انسان، از اوست. «خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ») ( «وَ الْفُلْکِ»
4. هر موجودى در جهان هستى، آیه‏اى از آیات کتاب خداوند در طبیعت است.
«لَآیاتٍ»
برگ درختانِ سبز، در نظر هوشیار             هر ورقش دفترى است، معرفت کردگار
5. تنها خردمندان از نگاه در هستى، درس خداشناسى مى‏گیرند. «إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ») ( «لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ»

منابع
سایت حوزه آنلاین
تفسیر نور، ج‏1، ص: 252

__________________________________________________
پی نوشت ها
(1). «وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ» ذاریات، 47.
(2). «سَبْعاً شِداداً» نبأ، 12.
(3). «سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً» ملک، 3.
(4). «أَوْحى‏ فِی کُلِّ سَماءٍ أَمْرَها» فصّلت، 12. […..]
(5). «بِغَیْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها» رعد، 2.
(6). «سَقْفاً مَحْفُوظاً» انبیا، 32.
(7). الحاقه، 6.
(8). تفسیر صفوه التفاسیر، ج 1، ص 113.

دکمه بازگشت به بالا