آیه وجوب روزه

 [سوره البقره (2): آیه 183]
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُ کَما کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (183)
اى کسانى که ایمان آورده‏اید! روزه بر شما مقرّر گردید، همانگونه که بر کسانى که پیش از شما بودند مقرّر شده بود، باشد که پرهیزگار شوید.
نکته ‏ها:
تقوى، به معناى خویشتن دارى از گناه است. بیشتر گناهان، از دو ریشه غضب و شهوت سرچشمه مى‏گیرند. و روزه، جلوى تندى‏هاى این دو غریزه را مى‏گیرد و لذا سبب کاهش فساد و افزایش تقواست. «1»
به نظر مفسّران و دانشمندان علوم قرآنى، آیاتى که با خطاب «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا» شروع شده‏اند، در مدینه نازل شده و جزء آیات مدنى مى‏باشند. فرمان روزه نیز همچون دستور جهاد و پرداخت زکات در سال دوّم هجرى صادر گردیده است.
آثار و برکات روزه
تقوى و خداترسى، در ظاهر و باطن، مهم‏ترین اثر روزه است. روزه، یگانه عبادت مخفى است. نماز، حج، جهاد، زکات و خمس را مردم مى‏ بینند، امّا روزه دیدنى نیست. روزه، اراده انسان را تقویت مى‏کند. کسى که یک ماه نان و آب و همسر خود را کنار گذاشت، مى‏تواند نسبت به مال و ناموس دیگران خود را کنترل کند. روزه، باعث تقویت عاطفه است. کسى که یک ماه مزه‏ى گرسنگى را چشید، درد آشنا مى‏شود و رنج گرسنگان را احساس و درک مى‏کند. رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمودند:
روزه، نصف صبر است. «2»

روزه‏ى مردمان عادّى، همان خوددارى از نان و آب و همسر است، امّا در روزه خواص علاوه بر اجتناب از مفطرات، اجتناب از گناهان نیز لازم است، و روزه‏ى خاصّ‏الخاص علاوه بر اجتناب از مفطرات و پرهیز از گناهان، خالى بودن دل از غیر خداست. «3» روزه، انسان را شبیه فرشتگان مى‏ کند، فرشتگانى که از خوردن و آشامیدن و شهوت دورند. «4»
رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمودند:
هر کس ماه رمضان را براى خدا روزه بدارد، تمام گناهانش بخشیده مى‏ شود. «5»

چنان که در حدیث قدسى نیز آمده است که خداوند مى‏فرماید: «الصوم لى و انا اجزى به»
روزه براى من است و من آن را پاداش مى‏دهم.
اهمیّت روزه به قدرى است که در روایات پاداش بسیارى از عبادات را همچون پاداش روزه دانسته‏اند. «6» هر چند که روزه بر امّت‏هاى پیشین نیز واجب بوده، ولى روزه‏ى ماه رمضان، مخصوص انبیا بوده است و در امّت اسلامى، روزه رمضان بر همه واجب شده است. «7» از رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله نقل شده است که فرمود:
براى هر
چیز زکاتى است و زکات بدن ها، روزه است. «8»

پیام‏ ها:
1 خطابِ زیبا، گامى براى تأثیر گذارى پیام است. «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا» در حدیثى از تفسیر مجمع البیان مى‏خوانیم: لذّت خطاب «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا» سختى روزه را آسان مى‏کند. اگر والدین بخواهند که فرزندشان به سخنانشان گوش دهند، باید آنان را زیبا صدا زنند.
2 از شیوه‏ هاى تبلیغ آن است که دستورات مشکل، آسان جلوه داده شود. این آیه مى ‏فرماید: فرمان روزه مختص شما مسلمانان نیست، در امّت ‏هاى پیشین نیز این قانون بوده است. و عمل به دستورى که براى همه امّت ‏ها بوده، آسان‏تر از دستورى است که تنها براى یک گروه باشد. «کَما کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ»
3 قرآن، فلسفه بعضى احکام همچون روزه را بیان داشته است. زیرا اگر مردم نتیجه‏ ى کارى را بدانند، در انجام آن نشاط بیشترى از خود نشان مى‏دهند.
«لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»

منابع
سایت حوزه آنلاین
تفسیر نور، ج‏1، ص283

__________________________________________________
(1). کافى، ج 2، ص 18.
(2). تفسیر المنار، ذیل آیه.
(3). تفسیر روح البیان.
(4). صاحب جواهر، نقل از آیه اللَّه جوادى.
(5). تفسیر مراغى، ج 2، ص 69.
(6). کافى، ج 2، ص 100.
(7). تفسیر نور الثقلین، ج 1، ص 136.
(8). بحار، ج 69، ص 380.

دکمه بازگشت به بالا