اعجاز علمی قرآن کریم به چه معنا است توضیح دهید. و چند نمونه ی آن را همراه با ذکر سوره و ‌آیه، بیان نمایید؟

پاسخ اجمالی:

معجزه» از ریشه «عجز» به معنای «ضعف» در مقابل «قدرت» است.(1) و در اصطلاح عبارت است از، امر خارق العاده ای که با اراده ی خداوند متعال از شخص مدعی نبوت ظاهر شود و نشانه ی صدق ادعای وی باشد.(2) اما منظور از علم در اعجاز علمی قرآن کریم، علوم تجربی است. یعنی علومی که با شیوه ی امتحان و تجربه (آزمایش و خطا) درستی و یا نادرستی نظریهها و قوانین حاکم بر طبیعت را بررسی می کند.(3)

پاسخ تفصیلی:

معجزه» از ریشه «عجز» به معنای «ضعف» در مقابل «قدرت» است.(1) و در اصطلاح عبارت است از، امر خارق العاده ای که با اراده ی خداوند متعال از شخص مدعی نبوت ظاهر شود و نشانه ی صدق ادعای وی باشد.(2) اما منظور از علم در اعجاز علمی قرآن کریم، علوم تجربی است. یعنی علومی که با شیوه ی امتحان و تجربه (آزمایش و خطا) درستی و یا نادرستی نظریهها و قوانین حاکم بر طبیعت را بررسی می کند.(3)
از این که در قرآن کریم به مطالب علمی اشاره شده و تمام قرآن کریم علمی است. قابل انکار نیست اما آن چه باید گفته شود این است که رسالت قرآن کریم، تنها علمی بودن و آن هم از قبیل علوم تجربی و تاریخ نیست که هدف اصلی ‌آن حل مسائل علمی باشد. بلکه ساختاری قرآن کریم، شفای جان های بیمار،هدایت، کرامت بخشی و تربیت معنوی افراد و جامعه است. و مسائل علمی در آن نیز با بار تربیتی و هدایتی همراه است. و در این خصوص میتوان گفت:
اولاً: ذکر مثالهای علمی در قرآن کریم، زمینه خداشناسی را برای مردم هموار میکند. ثانیاً: حقانیت قرآن کریم را درباره ی معجزه اثبات می کند که در 14 قرن پیش مطلب علمی بیان کرده و مطابق آن با علوم روز همراه بوده است.
ثالثاً: مثال‌های علمی قرآن کریم، سبب کنجکاوی بشر و تفکر او در عجایب آسمانها و زمین میشود.
در تعداد آیات علمی قرآن کریم اختلاف است و تا هزار آیه هم ذکر شده است.
در گذشته، بیش ترین آیات علمی مورد توجّه، ‌آیات مربوط به هیأت و نجوم بود. آیات علمی قرآن کریم را میتوان به دو بخش تقسیم نمود:
1. آیات هستی شناختی و طبیعت شناختی. 2. آیات زیست شناختی. از آیات هستی شناختی و طبیعت شناختی آیاتی است که درباره ی مظاهر هستی و طبیعتاند. بخش عمدهای از آیات علمی به بحث هستی شناسی و طبیعت شناسی مربوطاند که محورهای آن ها درباره ی آسمان و زمین در موارد زیر می باشد:
آفرینش آسمانها و زمین،(4).
ماده ی اصلی آسمان،(5).
بالا بردن آسمان بدون ستون،(6).
گسترش آسمانها،(7).
فقدان اکسیژن در ارتفاعات،(8).
بنای آسمان در نهایت استحکام،(9).
موجودات زنده در آسمانها،(10).
کرویت زمین،(11).
گسترش زمین،(12).
دوران آفرینش زمین،(13).
نقصان زمین،(14).
حرکت زمین و خورشید،(15).
وجود مواد سنگین در درون زمین،(16).
تغییر آسمان و زمین و فنای آن. (17).
هم چنین موارد دیگر هستی شناسی عبارت است از:
خورشید و ماه،(18) کوهها،(19) ابر و باران،(20) باد (21)19 و دریاها. (22)
2. بخش علوم زیست شناسی است که اینها نیز چند دستهاند: گیاهان(23)، حیوانات،(24) 22 انسان(25) و مباحث و آیات طبی. (26).
آن چه به عنوان خلاصه قابل بیان است، این است که: تمام قرآن کریم، عملمی، دقیق و عمیق است و رسالت ساختاری خود را که همان شفابخشی به جان های بیمار، تربیتی و هدایتگری است، در قالب همان مطالب علمی بیان می کند و تأثیر گذاری خود را ایفا می کند.

____________________________________________

پاورقی:

1. راغب اصفهانی، مفردات راغب، ذیل واژه ی عجز. .
2. مصباح یزدی، آموزش عقاید، دو جلدی،‌ ص 263.
3. اصفهانی، محمد علی‌، پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، انتشارات مبین، رشت، ج 1، ص 22.
4. سوره ی سجده، آیه ی 4، سوره ی فصلت، آیه ی 11، سوره ی رعد، آیه ی 2، سوره ی ق، آیه ی 6.
5. سوره ی فصلت، آیه ی 11.
6. سوره ی رعد، آیه ی 2.
7. سوره ی ذاریات، آیه ی 47.
8. سوره ی انعام،‌آیه ی 125.
9. سور‌ه ی ق، آیه ی 6.
10. سوره ی شوری، آیه ی 29.
11. سوره ی زمر، آیه ی 5.
12. سوره ی نازعات، آیه ی 30.
13. سوره ی فصلت، آیه ی 109.
14. سوره ی رعد، آیه ی 41.
15. سوره ی نمل، آیه ی 88.
16. سوره ی زلزال، آیه ی 1 ـ 2.
17. سوره ی ابراهیم، آیه ی 48.
18. سوره ی ابراهیم، آیه ی 33. سوره ی یونس آیه ی 5 و سوره ی نمل، آیه ی 12.
19. سوره ی سباء، آی ه ی 7 و سوره ی مرسلات، آیه ی 28.
20. سوره ی مؤمنون، آیه ی 18.
21. سوره ی حجر، آیه ی ‌22.
22. سوره ی نمل، آیه ی 14 و سوره ی فرقان، آیه ی 53.
23. سوره ی طه،‌آیه ی 53. سوره ی رعد، آیه ی 4. سوره ی یس، آیه ی 80. سوره ی یس،‌ آیات 33 ـ 35. سوره ی نمل، آیه ی 60 و سوره ی انعام‌، آیه ی 99.
24. سوره ی نحل، آیات 5 ـ 8. سوره ی مؤمنون، آیه ی 22. سوره ی نمل، آیه ی 66. سورهه ی ملک، آیه ی 19. ‌سور‌ه ی نمل، آیه ی 68 و سوره ی نمل، آیه ی 99.
25. سوره ی مریم، آیه ی 28. سوره ی طارق، آیه ی 5. سوره ی مؤمنون، آیه ی 14. سوره ی قیامت، آیه ی 3.
26. سوره ی اعراف، آیه ی 31. سوره ی بقره، آیه ی 233. سوره ی مائده، آیه ی 3 و سوره ی مریم، آیه ی 25.

منبع: نرم افزار پاسخ

دکمه بازگشت به بالا