قرآن کریم نظام خلقت و موجودات زنده را چگونه معرفی کرده است؟

پاسخ اجمالی:

بنابراین خداوند طبق آنچه که در آیات متعدد قرآن کریم به آن اشاره شده نظام خلقت را بر این اساس بیان می کند که ابتدا زمین و آسمان را خلق کرد و سپس شب و روز و خورشید و ماه و ستارگان را و بعد از آن باران از آسمان نازل کرد و موجودات دیگر را یکی پس از دیگری آفرید در این میان انسان را از خاک آفرید که در همه این آفرینش ها و بیان آنها برای انسان هدفی وجود دارد که خداوند می فرماید: «مسلما در آفرینش آسمان ها و زمین و در پی یکدیگر آمدن شب و روز، برای خردمندان نشانه هایی (قانع کننده) هست.))(10) و روی زمین برای اهل یقین نشانه های (متقاعد کننده) است و در خود شما، پس مگر نمی بینید.(11) که این نشانه ها همه انسان را به سوی یک هدف و آن هم شناخت خداوند از روی آیات و نشانه های خداوند که بارزترین آنها همین موجودات است و مخلوقات از کوچکترین ذره گرفته تا آسمان ها و کهکشان های بی انتهای آسمان ها.

پاسخ تفصیلی:

قرآن کتابی است که با گذشت زمان نه تنها از ارزش آن کاسته نمی شود بلکه با پیشرفت زمان، اعجاز و ارزش علمی قرآن نیز بیشتر نمایان می شود.
پیدایش و خلقت موجودات بهترین نکات قرآنی است که به زیبائی بیان شده است آفرینش موجودات زنده از آب و نیز خاک بارها مورد اشاره قرار گرفته است در این میان توجه ویژه ای به خلقت انسان از آب و خاک دارد.

1. آفرینش نظام هستی از آبخداوند در قرآن در سوره انبیاء می فرماید: «آیا کافران نمی بینند که آسمان ها و زمین (در آغاز خلقت به صورت توده عظیمی در گستره فضا، یکپارچه) به هم متصل بوده و سپس آنها را از هم جدا ساخته ایم و هر چیز زنده ای را (اعم از انسان وحیوان و گیاه) از آب آفریده ایم آیا ایمان نمی آورید؟».(1)
در جای دیگر درباره پیدایش جهان و هستی می فرماید: «آن خدائی که برای شما زمین را گسترد و آسمان را بر افراشت و فرو بارید از آسمان آبی که به سبب آن بیرون آورد میوه های گوناگون برای روزی شما پس کسی را مثل و مانند او قرار ندهید در صورتی که می دانید».(2) (یعنی می دانید که غیر از خداوند کسی را چنین قدرت نیست که این همه مخلوق خلق کند).
در جای دیگر درباره خلق هر جنبده و موجود زنده چنین می فرماید: «و خداست که هر جنبنده ای را (ابتداء) از آبی آفرید، پس پاره ای از آنها بر روی شکم راه می روند و پاره ای از آنها بر روی دو پا و بعضی از آنها بر روی چهار (پا) راه می روند خدا هر چه بخواهد می آفریند. در حقیقت خدا بر هر چیزی توانا است».(3)
در این آیه و آیه 30 سوره انبیاء صرفاً منشأ آفرینش موجودات را آب معرفی کرده است آبی که در آیه 23 سوره بقره می فرماید: « که آن را بعد از خلق زمین و آسمان فرود آورد» و به پیوستگی آسمان و زمین در پیش از پیدایش آب اشاره دارد. مسلما آنچه که پیوستگی آسمان و زمین را موجب می شود عدم وجود اتمسفر در اطراف کره زمین بوده است.

2. مدت آفرینش هستیدر آیه ای دیگر حضرت باری تعالی به مدت زمان خلق کردن آسمان و زمین اشاره دارد و می فرماید: «پروردگار شما آن خدائی است که آسمان ها و زمین را در شش روز خلق کرد. آنگاه به خلقت عرش پرداخت روز را به پرده شب در پوشاند (یعنی شب و روز را خلق کرد) که با شتاب در آن پوید و خورشید و ماه و ستارگان به امر او مسخّر گردید (ای بندگان) آگاه باشید که ملک آفرینش خاص خداست و حکم نافذ فرمان اوست که منّزه و بلند مرتبه و آفریننده عالمیان است».(4)

3. آفرینش موجودات از خاکسپس در جای دیگر به خلقت موجودات به خصوص انسان از خاک اشاره کرده می فرماید: «پس بدانید: که ما شما را از خاک آفریده ایم سپس از نطفه، سپس از علقه، آنگاه از مضغه، دارای خلقت کامل و (احیانا) خلقت ناقص، تا (قدرت خود را) بر شما روشن گردانیم. و آنچه را اراده می کنیم تا مدتی معین در رحم ها قرار می دهیم».(5)
در واقع در این آیه به مراحل چهار گانه خلقت انسان اشاره می کند و نیز اشاره دارد که ممکن است برخی افراد مراحل این خلقت را به واسطه دارا نبودن شرایط به صورت کامل طی نکنند و لذا خلقت آنها به صورت ناقص می شود.
البته اینکه خداوند می فرماید ما شما را از خاک آفریدیم و در جایی دیگر می فرماید: ((همان کسی که هر چیزی را آفریده است نیکو آفرید و آفرینش انسان را از گل (خاک) آغاز کرد.))(6)
یعنی منشأ خلقت انسان از خاک است. و مراد این است که پدر بزرگ نخستین ما یعنی حضرت آدم ـ علیه السلام ـ از خاک آفریده شد و چون خلقت غیر آدم (از بنی آدم) به ایشان منتهی می شود. در نتیجه خداوند می فرماید انسان را از خاک آفریدیم. از سویی دیگر اگر چه در ظاهر انسان از نطفه است ولی به وجود آمدن نطفه در اثر تغذیه ای است که از خاک روئیده می شوند مانند حبوبات و… .

4. آفرینش هستی بر اساس نظم و هماهنگیخداوند کریم در جای دیگر می فرماید: «اوست (خدائی) که آفتاب را درخشان و ماه را تابان قرار داد و مسیر ماه را در منازلی معین کرد تا بدین واسطه شماره سنوات و حساب ایام را برای امر معاد و نظم معاش خود) بدانید اینها را خدا جز به حق و مصلحت نظام خلق نیافریده خدا آیات خود را برای اهل علم و معرفت مفصل بیان خواهد کرد».(7)
در این آیه خداوند به خلقت خورشید و ماه و احوال و صفات و کار آمدی آنها اشاره دارد که هم برای این دنیای بشر و هم برای روز حساب به کار خواهند آمد.
در جای دیگر به نظم موجود در بین خورشید و ماه و گردش عالم اشاره کرده می فرماید:
((و خداست شکافنده پرده صبحگاهان و شب را بر آسایش خلق او مقرر داشته و خورشید و ماه را به نظمی معین به گردش آورده این (نظم ثابت عالم) به تقدیر مقتدر و داناست و نیز اوست که چراغ ستارگان را برای راهنمایی شما در تاریکی های بیابان و دریا روشن داشته همانا ما آیات خود را برای اهل فهم و فکرت به تفصیل بیان کردیم. هم اوست خدائی که همه شما را از یک تن در آرامگاه (رحم) ودیعت گاه (صلب) بیافرید… و هم اوست خدائی که از آسمان باران فرو بارید تا هرنبات بدان برویانیم و سبزه ها و دانه هایی که بر روی هم چیده شده پدید آریم و… .))(8)
در جائی دیگر خداوند به خلق تعداد آسمان ها اشاره کرده می فرماید: «آیا ندیدید که خدا چگونه هفت آسمان را به طبقاتی بسیار منظم و محکم خلق کرد. و در آن سماوات ماه شب را فروغی تابان و خورشید روز را چراغی فروزان ساخت».(9)
بنابراین خداوند طبق آنچه که در آیات متعدد قرآن کریم به آن اشاره شده نظام خلقت را بر این اساس بیان می کند که ابتدا زمین و آسمان را خلق کرد و سپس شب و روز و خورشید و ماه و ستارگان را و بعد از آن باران از آسمان نازل کرد و موجودات دیگر را یکی پس از دیگری آفرید در این میان انسان را از خاک آفرید که در همه این آفرینش ها و بیان آنها برای انسان هدفی وجود دارد که خداوند می فرماید: «مسلما در آفرینش آسمان ها و زمین و در پی یکدیگر آمدن شب و روز، برای خردمندان نشانه هایی (قانع کننده) هست.))(10) و روی زمین برای اهل یقین نشانه های (متقاعد کننده) است و در خود شما، پس مگر نمی بینید.(11) که این نشانه ها همه انسان را به سوی یک هدف و آن هم شناخت خداوند از روی آیات و نشانه های خداوند که بارزترین آنها همین موجودات است و مخلوقات از کوچکترین ذره گرفته تا آسمان ها و کهکشان های بی انتهای آسمان ها.

_____________________________________

پاورقی:

1. انبیاء : 30.
2. بقره : 22.
3. نور : 45.
4. اعراف : 54.
5. حج : 5.
6. سجده : 7.
7. یونس : 5.
8. توبه : 96 ـ 99.
9. نوح : 15 ـ 16..
10. آل عمران : 190.
11. ذاریات : 20 ـ 21.

منبع: نرم افزار پاسخ

دکمه بازگشت به بالا