مردم ایران در چه چیزهایی مشترک هستند مطالعات چهارم

مردم ایران در چه چیزهایی مشترک هستند مطالعات چهارم

مردم ایران در چه چیزهایی مشترک هستند مطالعات چهارم را از سایت هاب گرام دریافت کنید.

درس 20 مطالعات چهارم ابتدایی نشانه های ملی ما

انتظارات یادگیری درس 20 مطالعات چهارم ابتدایی نشانه های ملی ما

انتظار می رود دانش آموزان بتوانند:
1 نشانه های مشترک ملی را نام ببرند.
2 علائم پرچم را بیان کنند و توضیح دهند.
3 اهمیت قانون اساسی را بیان کنند.
4 سرود جمهوری اسلامی را به طور دسته جمعی بخوانند و در هنگام پخش سرود به پا بایستند.

مواد و وسایل مورد نیاز: کتاب درسی، کتاب قانون اساسی، فایل صوتی سرود جمهوری اسلامی ایران و پرچم ایران.

آموزش درس 20 مطالعات چهارم ابتدایی نشانه های ملی ما

آماده کنید

« شعرخانهٔ عزیز من» را با صدای بلند بخوانید و با ایجاد زیر و بم های مناسب در صدای خود،  شعر را طوری بخوانید که دانش آموزان احساس کنند که خودشان این نقشه را کشیده اند.

سپس از آنها بخواهید کتا بها را ببندند و به سؤالات شما پاسخ دهند:
منظور شاعر از باغ لاله چیست؟
شاعر بر روی نقشه چه چیزهایی می کشد؟
شاعر، مردم ایران را چگونه توصیف می کند؟
چرا شاعر، نقشهٔ ایران را غرق بوسه می کند؟

فعالیت  1 را انجام دهید:

پاسخ 1: به کوه و تپه و کویر و زیبایی محیط های طبیعی ایران، به مردم مهربان ایران و به شهیدانی که جانشان را فدای کشور کرده اند.
پاسخ 2: زیرا وطن خود را خیلی دوست دارند.

آموزش دهید

برای دانش آموزان توضیح دهید که ایران مانند خان های بزرگ است و مردمی که در آن زندگی می کنند، ملت ایران نام دارند.

از دانش آموزان بخواهید به تصویر صفحه آغازین فصل صفحهٔ 89 ، دقت کنند

ببینند آیا می توانند با توجه به لباس عروس کهای روی نقشه، اقوام ایران را نام ببرند.

توضیحدهید در کشور ما، اقوام مختلفی مانند ترک، کرد، بلوچ، لر و گیلک و … زندگی می کنند.

هر چند این اقوام آداب و رسوم، لباس و سنت های مخصوص به خود دارند، اما همه با هم در ایران زندگی می کنند یک ملت هستند

و علی رغم تفاوت ها، نشانه های مشترک دارند. سپس این نشانه ها را بنویسید:
1 قانون اساسی
2 پرچم
3 سرود ملی
4 خط و زبان رسمی فارسی
5 تقویم مشترک که با عید نوروز آغاز می شود.

در روز تدریس، حتماً یک جلد کتاب قانون اساسی را با خود به کلاس ببرید. دربارهٔ محتوای آن نیازی به توضیح نیست،

فقط آن را به دانش آموزان نشان دهید و بگویید که قوانین مهم کشور در این مجموعه نوشته شده است.

دانش آموزان در کتاب فارسی سومدربارهٔ پرچم، اطلاعاتی پیدا کرده اند.

توضیح دهید زمانی که در مسابقات بین المللی، ورزشکاران ما برنده می شوند،پرچم ایران بالاتر از بقیهٔ پرچم های دیگر برافراشته می شود

بسیاری از قهرمانان کشورمان د رورزشگاه ها با پرچم ایران دور قهرمانی می زنند.

اشاره کنید که هر روز صبح، در مراسم صبحگاهی در حیاط مدرسه، پرچم برافراشته می شود و همه به احترام آن سکوت می کنند و مؤدب می ایستند.

از دانش آموزان بخواهید با استفاده از مداد رنگی و مقوا پرچم ایران را بکشند و در وسط آن علامت اللّّٰه را رسم کنند.

برای پرچم دسته ای بسازند و در یکی از مراسم مدرسهاز آن استفاده کنند.

با توجه به پیش دانسته های دانش آموزان و از طریق پرسش و پاسخ، دربارهٔ معنا و مفهوم سه رنگ پرچم و علائم آن، این مفاهیم را توضیح دهید.

با استفاده از گوشی همراه یا ضبط صوت، سرود ملی را پخش کنید و از دانش آموزان بخواهید سرود را با صدای بلند بخوانند.

از آنها بخواهید در هنگام خواندن سرود بایستند و به نشانه احترام دست هایشان را روی سینه بگذارند.

تقویم، یکی دیگر از مشترکات مردم ایران است. در این باره در درس بعد، توضیح کاملی خواهیم داشت.

فقط یک تقویم به دانش آموزان نشان دهید و از آنها بخواهید برای جلسهٔ آینده تقویمی را با خودشان به کلاس بیاورند.

زبان و خط رسمی ملت ایران، فارسی است. به دانش آموزان توضیح دهید

هر چند در استان های ایران مردم به زبان ها و لهجه های مختلف حرف می زنند

اما ملت ایران در مکاتبات رسمی به خط فارسی می نویسند و طبق قانون اساسی زبان رسمی مردم کشور، فارسی است.

به پایان ببرید

با مرور عوامل مشترک ملی و این موضوع که مردم ایران دارای آرزوهای مشترکی هستند

وهمیشه در غم و شادی های یکدیگر، شریک بوده اند و نیز هرگاه وطن به خطر افتاده است

از جان و مال خود دریغ نکرده اند و از دین و سرزمین خود دفاع کرده اند،

دوستی وطن را در دل دانش آموزان بیشتر کنید.

به عنوان تکلیف پایانی، از دانش آموزان بخواهید یک تقویم را به کمک پدر و مادر خود انتخاب کنند، ورق بزنند و برای جلسهٔ آیندهٔ این درس، به کلاس بیاورند.

سوالات مطالعات چهارم درس بیست – هوم درس

📚درس این قسمت نیز قصد داریم تا برای شما سوالات درس 20 مطالعات اجتماعی کلاس چهارم را همراه با جواب قرار دهیم؛ با ما همراه باشید .
🔴 درس بیستم مطالعات چهارم

1- مفهوم ملت را بیان کنید ؟
پاسخ» مردم ایران اعضای یک خانواده در خانه بزرگی به نام کشور ایران هستند . نام این خانواده بزرگ ملت ایران است

2- نشانه های مشترک ملت ایران را نام ببرید ؟
پاسخ» کتاب قانون اساس – پرچم – سرود ملی – تقویم

3- قوانین کشور در چه کتابی نوشته می شود ؟
پاسخ» همانطور که در خانه و مدرسه مقرراتی داریم ، کشور ما هم دارای قوانین و مقرراتی است که قوانین مهم کشور ما در کتاب قانون اساسی نوشته می شود

4- پرچم یکی از نشانه های مهم ملی ایران است

5- در حاشیه و وسط پرچم ایران چه علامتی است ؟
پاسخ» در حاشیه پرچم ایران کلیه الله اکبر و در وسط پرچ علامت جمهوری اسلامی به شکل الله است

6- سرود ملی ایران حفظ شود

7- مردم ایران تقویم مشترکی دارند

8- سال ایرانی چه سالی است ؟
پاسخ» سال ایرانی بر مبنای هجری شمسی است و از اول فروردین یعنی نوروز آغاز می شود

9- زبان و خط رسمی ملت ایران فارسی است

10- تفاوت ماه قمری و شمسی ؟
پاسخ» ماههای ما 31 روز و 30 روزه است ولی ماههای قمری 29 و 30 روزه است که سال شمسی و قمری 10 روز با هم تفاوت دارد

بعدی»درس 21 مطالعات چهارم
پیشین« درس 19 مطالعات چهارم

درس مطالعات در یک نگاه

( 94- نکات مهم درس های 1 تا 22 مطالعات اجتماعی پایه چهارم ابتدایی ( سال تحصیلی 95

مطالعات اجتماعی (درس اول) همسایه ی ما

محله قسمتی از یک شهر یا روستاست که در آن گروهی از مردم در همسایگی یکدیگر زندگی می کنند 

پیامبر گرامی ما فرمودند : اگر می خواهید خدا و پیامبر ، شما را دوست داشته باشند ، امانت دار و راستگو باشید و با همسایگان خود به نیکی رفتار کنید

برخی مقررات زندگی در محله : 1- در زمان استراحت همسایه ها در کوچه توپ بازی یا در خانه سر و صدا نکنیم 2- در 

خانه صدای رادیو و تلویزیون را بلند نکنیم 3 – در محل زندگی خود یا کوچه و خیابان ، ترقه بازی نکنیم . 4 – موقع

خداحافظی با مهمان ها با صدای بلند صحبت نکنیم . 5- زباله ها را در جای مخصوص بگذاریم تا محل زندگی همسابه ها

کثیف و آلوده نشود .

مطالعات اجتماعی (درس دوم) اینجا محله ی ماست

یکی از محل های جمع شدن مردم در محله ، مسجد است . 

مردم در مسجد علاوه بر عبادت خدا با یکدیگر آشنا می شوند ، از حال هم خبر می گیرند و برای حل مشکلات محله ی خود 

با یکدیگر مشورت می کنند . مسجد همچنین محل برگزاری مراسمی چون دعا ، عزاداری و جشن های مربوط به عیدهای

مذهبی است .

همه ی ما باید برای تمیز نگه داشتن بوستان و مراقبت از آن تلاش کنیم . برای مثال : چمن ها را لگد نکنیم ، گل ها را 

نچینیم ، به وسایل بازی آسیب نرسانیم و زباله ها را در سطل های مخصوص بریزیم .

با گذشت زمان در محله تغییراتی بوجود می آید . برای مثال مردم یک محله برای زندگی به جای دیگری می روند و 

افراد دیگری به آن محله نقل مکان می کنند و شکل و نوع ساختمان ها و فعالیت ها نیز تغییر می کند . یعضی وقت ها هم

امکانات عمومی جدیدی مانند ایستگاه اتوبوس یا باجه ی تلفن عمومی ، فضای سبز یا کتابخانه در محله ایجاد می شود .

مطالعات اجتماعی (درس سوم) خرید و فروش در محله

در هر محله مکان هایی برای تولید بعضی کالاها یا دادن بعضی خدمات به مردم وجود دارد که هدف آنها رفع نیازهای 

ساکنان محله است . مانند نانوایی ، سوپرمارکت ، بانک ، خشکشویی ، روزنامه فروشی ، خیاطی و غیره …

برخی امکانات در محله برای استفاده ی همه مردم ایجاد شده است مانند تلفن های عمومی ، ایستگاه اتوبوس ، عابر بانک و 

غیره …

هزینه : یعنی پولی که برای خرید کالاهای مورد نیاز خرج می کنیم . 

درآمد : یعنی پولی که برای انجام دادن کاری به دست می آوریم . 

پس انداز : یعنی مقداری از پولی را که به دست آورده ایم ، برای زمانی که به آن نیاز پیدا می کنیم ، نگه داریم و خرج 

نکنیم .

به جدولی که در آن درآمد ، هزینه و پس انداز ، نشان داده شود ، جدول بودجه می گوییم . 

مطالعات اجتماعی (درس چهارم) نقشه ی محله ی ما

برای تهیه نقشه از عکس هوایی استفاده می کنند . عکس هوایی را با هواپیما از بالای زمین می گیرند . 

نقشه ها در پیدا کردن مکان ها به ما کمک می کنند . 

راهنمای نقشه ، معنای رنگ ها و علامت های روی نقشه را مشخص می کند و کوه ، جنگل ، دریا ، پل ، خانه ها ، خیابان ، 

فرودگاه و چیزهای دیگر را روی نقشه نشان می دهد .

مطالعات اجتماعی (درس پنجم) زندگی در شهر و روستا

کار بیشتر روستاییان کشاورزی و باغداری است . بعضی از آن ها علاوه بر کشاورزی به دامپروری و تولید صنایع دستی مانند 

قالی و جاجیم مشغول اند .

روستا از شهر ، کوچک تر و کم جمعیت تر است . به همین دلیل بیشتر مردم روستا یکدیگر را می شناسند و با هم 

خویشاوندند .

اداره ی هر روستا به عهده ی شورای اسلامی آن روستاست . 

بیشتر شهر نشینان در کارخانه ها ، مغازه ها و اداره ها کار میکنند . 

معمولا اداره ها ، فروشگاه ها و بیمارستان ها و دانشگاه ها در مرکز شهر و کارخانه ها و کارگاه ها در اطراف شهر قرار می 

گیرند .

اداره ی شهر را شهرداری به عهده دارد . یکی از وظایف شهرداری ، زیبا نگه داشتن شهر و حفظ پاکیزگی آن است . 

عده ی کمی از مردم زندگی عشایری دارند . 

شغل اصلی عشایر ، دامپروری است و برای چراندن دام ها از جایی به جای دیگر کوچ می کنند . 

برخی از تولیدات عشایر ، گوشت ، لبنیات ، گلیم و جاجیم است . 

شهر های بزرگ ، شهرهایی هستند که بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارند . 

پر جمعیت ترین شهر های ایران به ترتیب عبارتند از : تهران – مشهد – اصفهان – کرج – شیراز – تبریز – اهواز – قم 

کشور ما را برای اداره ی بهتر به قسمت های بزرگی تقسیم کرده اند . به هر یک از این قسمت ها ، استان می گویند . 

معمولا بزرگترین و پرجمعیت ترین شهر هر استان ، مرکز آن استان است . 

مطالعات اجتماعی (درس ششم) جهت های جغرافیایی

جهت های اصلی عبارتند از : شمال – جنوب – مشرق – مغرب 

جهت های فرعی عبارتند از : شمال شرقی – شمال غربی – جنوب شرقی – جنوب غربی 

منظور از شمال و جنوب چیست ؟ اگر در یک صبح آفتابی ، در حیاط خانه یا مدرسه ، طوری بایستیم که دست راست ما به 

طرف خورشید باشد و دست چپ ما به طرف مغرب ، روبروی ما شمال و پشت سرمان جنوب است .

زمینی که ما روی آن زندگی می کنیم و شهرها و کشورها روی آن قرار دارند ، کره ی بسیار بزرگی است ، که به آن کره ی 

زمین گفته می شود .

بالاترین نقطه روی کره ی زمین ، قطب شمال نام دارد . 

به پایین ترین نقطه ی زمین که روبروی قطب شمال قرار دارد ، قطب جنوب می گویند . 

قطب نما وسیله ای است که جهت قطب شمال و جنوب زمین را نشان می دهد . 

قطب نما یک عقربه ی مغناطیسی ( آهن ربایی ) دارد که نوک رنگی آن همیشه در جهت شمال قرار می گیرد . 

مطالعات اجتماعی (درس هفتم) جغرافی دانان چگونه محیط های زندگی را مطالعه می کنند ؟

یکی از راه های شناخت محیط زندگی خود و دیگران استفاده از دانش جغرافیاست . 

دانش جغرافیا به ما کمک می کند که محیط زندگی خود و محیط های دیگر را بشناسیم و از چگونگی زندگی مردم در 

مکان های مختلف آگاه شویم .

جغرافی دان کسی است که مکان های مختلف و زندگی مردم در این مکان ها را مطالعه می کند . 

بعضی از وسایلی که جغرافی دان ها در کارهایشان از آن ها استفاده می کنند عبارتند از : نقشه ، کره ی جغرافیایی ، رایانه ، 

کتاب ، عکس ، لوح فشرده و فیلم

مطالعات اجتماعی (درس هشتم) نخستین روستاها چگونه به وجود آمده اند ؟

به نظر برخی دانشمندان ، اولین روستاها و شهرها هزاران سال پیش به وجود آمده اند . 

دانشمندان از روی برخی وسایل و اشیایی که از هزاران سال پیش به جا مانده است ، حدس می زنند که انسان ها در آن دوره 

برای رفع نیازهای خود ابزارها و وسایل کمی داشته اند .

در گذشته های بسیار دور انسان غذای خود را از میوه ی درختان ، ریشه و برگ گیاهان و تخم پرندگان به دست می آورد . 

انسان در زمان های گذشته برای اینکه از حمله ی حیوانات در امان بماند به غارها پناه می برد . در غار انسان از سرما و گرما 

هم در امان بود .

نقاشی های روی دیوار غارهای قدیمی ، نشان دهنده ی اهمیت شکار در زندگی مردم غارنشین است . 

اولین ابزارهای انسان ، بیشتر سنگی بودند . او در ابتدا از سنگ ، شاخه ی درختان و استخوان حیوانات برای کندن زمین ، 

پیدا کردن ریشه ی گیاهان و سوراخ کردن پوست جانوران برای تهیه لباس استفاده می کرد .

بعد ها انسان ها فهمیدند که با به هم زدن بعضی سنگ ها می توانند آتش درست کنند . 

کشف آتش زندگی انسان را تغییر داد زیرا باعث پیشرفت زندگی انسان ها شد . آن ها با پختن غذا به وسیله ی آتش 

توانستند غذای بیشتر و سالم تری برای خود تهیه کنند و از آتش برای گرم کردن خود و روشنایی و پختن گوشت استفاده

می کردند و همچنین به وسیله خود آتش ، توانستند حیوانات وحشی را نابود و یا از خود دور کنند .

اگر در زندگی امروز ما آتش وجود نداشت ، همان مشکلاتی که در گذشته با نبودن آتش برای انسان ها بود ، نیز وجود داشت 

و ما برای پخت و پر ، تولید نور و گرما و همچنین در صنایع و ساخت خیلی از وسایل دچار مشکل می شدیم .

در دوره ی شکار ، مردان به شکار می رفتند و زنان در پناهگاه ها می ماندند . وظیفه ی آن ها نگه داری از بچه ها و جمع 

آوری گیاهان خوراکی بود .

انسان ها می دیدند که وقتی دانه ای در جایی به زمین می افتد و پس از مدتی در آنجا گیاهی سبز می شود . بنابراین ، به 

کاشتن دانه هایی چون گندم و جو پرداختند و به تدریج ، کشاورزی را آموختند .

رواج کشاورزی باعث شد تا مردم در کنار رودها و چشمه ها برای خود خانه های دائمی بسازند و در یکجا ساکن شوند . 

انسان ها برای مراقبت از زمین های کشاورزی به تدریج در کنار آن ها ساکن شدند و چون مراقبت از مزرعه ها و انجام دادن 

کارهای کشاورزی به تنهایی ممکن نبود ، آن ها خانه هایشان را در کنار یکدیگر ساختند و به این شکل اولین روستا ها به

وجود آمدند .

چون مردم برای کشاورزی نیاز به آب داشتند ، در کنار رودها و چشمه ها برای خود خانه های دائمی ساختند و به این شکل 

اولین روستاهای پر جمعیت در کنار رودها پدید آمدند .

– برخی از فایده های اهلی کردن حیوانات عبارتند از : 1 – از آنها به عنوان وسیله ی کار در زمین استفاده می کردند . 2 

با پرورش آنها تعداد بیشتری از آن حیوانات داشتند . 3 – از گوشت ، شیر ، پوست ، پشم و … آن ها استفاده می کردند . 4- از

آنها برای جابه جایی و بار بردن استفاده می کردند .

مطالعات اجتماعی (درس نهم) نخستین شهر ها چگونه به وجود آمدند ؟

با رواج کشاورزی ، مواد غذایی به اندازه ی کافی تولید می شد ، در نتیجه همه افراد مجبور به کار کشاورزی نبودند . به همین 

دلیل عده ای از مردم به کارهای دیگر مثل ساختن ابزارهای کشاورزی و قایق و نیز داد و ستد مشغول شدند . در نتیجه

تقسیم کار به وجود آمد .

در آن زمان داد و ستد به صورت مبادله ی کالا به کالا بود . 

داد و ستد به صورت مبادله ی کالا به کالا مشکلاتی هم داشت . مثلا گاهی کالاهایی که با هم مبادله می شد ، ارزش یکسان 

و مساوی نداشتند . برای حل این مشکل کم کم ، سکه های طلا و نقره و و بعدها پول اختراع شد .

اولین شهر ها در کنار رودهای پر آب به وجود آمدند . 

تمدن ها سرزمین هایی با شهر های بزرگ بودند که ویژگی های زیر را داشتند : 

-1 حکومت و فرمانروا 2- آثار هنری 3- خط 4- داد و ستد 5 – قانون و مقررات 6- عقاید مذهبی 7- تقسیم کار و مهارت در

کارها

اداره امور شهرها در تمدن های قدیم به عهده فرمانروایان بود . 

فروانروایان برای برقراری نظم در سرزمین خود و اداره ی شهر ها و روستاها قانون هایی وضع کردند . 

رونق داد و ستد و نیاز انسان به نوشتن قراردادها و نگه داشتن بعضی اطلاعات ، زمینه را برای اختراع خط فراهم کرد . 

اختراع خط در پیدایش تمدن ها و دوام آن ها نقش بسیار مهمی داشته است . 

سرزمین بین النهرین ، سرزمینی است که بین دو رود دجله و فرات قرار داشت . 

برخی تمدن ها عبارتند از : ایلام – سومر – بابل – آشور 

تمدن های ایلام و سومر در کنار رود کارون ، تمدن بابل در کنار روز فرات و تمدن آشور در کنار رود دجله پدید آمدند . 

تمدن جیرفت و تمدن شهر سوخته ، دو تمدنی هستند که در گذشته های دور در ایران پدید آمدند و از بین رفتند . 

تمدن ایلام در حدود چهار تا پنج هزار سال پیش در ناحیه ای که امروز خوزستان نام دارد پدید آمد . 

پایتخت تمدن ایلامی ها ، شهر شوش بود . 

مردم ایلام به کشاورزی ، دام داری ، فلز کاری ، سفالگری ، نجاری ، مجسمه سازی ، تجارت و … مشغول بودند . 

یکی از پرستش گاه های مشهور و عظیم در سرزمین ایلام ، چغازنبیل است که در نزدیکی شهر شوش بوده است . 

از لوح های گلی به جا مانده از آن روزگار می توان پی برد که ایلامی ها از خط میخی استفاده می کرده اند . 

پیش از اختراع خط میخی ، ایلامی ها از خط تصویری استفاده می کردند . در خط تصویری برای نوشتن هر چیز شکل آن را 

می کشیدند .

ایلامی ها همواره در حال جنگ با همسایگان خود بودند . به خصوص با آشوری ها که به سرزمین آن ها حمله می کردند . 

رودی که تمدن ایلام در شرق آن قرار داشت ، رود کارون نام دارد . 

مطالعات اجتماعی (درس دهم) مورخان چگونه گذشته را مطالعه می کنند ؟

دانش تاریخ به ما کمک می کند که از چگونگی زندگی مردم در گذشته آگاه شویم . 

به کسانی که درباره ی زندگی انسان ها و آنچه در گذشته اتفاق افتاده است ، تحقیق می کنند و می نویسند ، مورخ می 

گویند .

مورخان در مطالعات خود از دانش باستان شناسی هم استفاده می کنند . 

باستان شناسان بناها ، اشیا و وسایلی را که از گذشته به جا مانده است ، کشف و مطالعه می کنند . 

معمولا اشیا و آثار تاریخی و باستانی را در موزه ها نگه داری می کنند . 

اشیا و آثار تاریخی و باستانی ، زندگی گذشتگان را نشان می دهند . به همین دلیل ، با ارزش اند و در موزه ها نگه داری می 

شوند .

مطالعات اجتماعی (درس یازدهم) سفری به شهر باستانی همدان

همدان شهری بسیار خوش آب و هوا در دامنه ی کوههای الوند است . 

یکی از مکان های تاریخی همدان ، تپه ی هگمتانه است که مربوط به سه هزار سال پیش و از دوران مادهاست . 

ایران یعنی سرزمین یا محلّ آریاییان . آریایی هم یعنی نجیب و شریف . 

مورخان معتقدند که حدود چهار هزار سال پیش اقوام آریایی از دو طرف دریای خزر به این سرزمین مهاجرت کردند و به 

تدریج در دشت های سرسبز و حاصلخیز آن ساکن شدند .

آریایی ها سه گروه بودند : مادها – پارس ها – پارت ها 

مادها در غرب ایران ساکن شدند . آن ها با آشوری ها همسایه بودند . 

آشوری ها قومی جنگجو بودند و بیشتر اوقات به سرزمین مادها حمله ور می شدند و آن ها را غارت می کردند . 

مادها نمی توانستند جلوی حمله ی آشوری ها را بگیرند ، زیرا با هم متحد نبودند و سپاه منظمی نداشتند . 

مادها به رهبری دیااکو حکومت ماد را به وجود آوردند و آشوری ها را شکست دادند . 

مادها در دامنه ی کوه الوند شهری ساختند و نام آن را هگمتانه گذاشتند . این شهر پایتخت مادها بوده و نام آن بعد ها به 

همدان تغییر پیدا کرده است .

در موزه ی هگمتانه آثار سنگی ، سفالی و فلزی از گذشته های دور به نمایش گذاشته شده است . 

پس از حکومت مادها ، حکومت هخامنشیان به وجود آمد . 

یکی دیگر از آثار باستانی دوره هخامنشیان سنگ نبشته های گنج نامه است که به سه زبان پارسی باستان ، ایلامی و بابلی 

نوشته شده اند .

( مطالعات اجتماعی (درس دوازدهم) سفری به تخت جمشید ( 1

پاسارگاد در حدود 130 کیلومتری شیراز قرار دارد و آرامگاه کوروش در آنجا قرار دارد . 

کوروش مردی از قوم پارس بود . او پس از جنگ های فراوان با مادها آنها را شکست داد و حکومت هخامنشیان را به وجود 

آورد .

تخت جمشید حدود 2500 سال پیش در نزدیکی شیراز ساخته شده است . 

در تخت جمشید کاخ های وسیعی قرار داشته است که باقی مانده ی تالار های پذیرایی آن ها را هنوز می توان دید . 

پلکان اصلی تخت جمشید ، در هر طرف 111 پله دارد . 

تخت جمیشد به فرمان داریوش اول ساخته شد . 

معماری اصلی تخت جمشید را اقوام پارسی انجام داده اند . 

ستون های سنگی تخت جمشید ، بیش از ده متر ارتفاع دارند و از شگفتی های معماری جهان هستند . 

تخت جمشید محل برگزاری جشن های هخامنشیان ، به خصوص جشن نوروز ، بوده است . 

داریوش دستور داد کشور را که بسیار پهناور بود به بخش هایی تقسیم کنند .بعد هم برای هر بخش یک شهربان انتخاب کرد 

یکی دیگر از کارهای مهم داریوش ، ساختن راه ها بود . راه ها مهم ترین وسیله ی ارتباط میان شهرها و روستا ها و پایتخت 

بودند .

مهم ترین و طولانی ترین راه ، راه شاهی نام داشت . 

در کنار جاده های اصلی محل هایی به نام چاپارخانه ساخته شد . در چاپارخانه ها همیشه اسب های تازه نفس، آماده ی 

حرکت بودند . پیک ها ( نامه رسان ها ) در آنجا اسب خود را عوض می کردند و سوار بر اسب های تازه نفس ، نامه ها را به

دورترین نقاط کشور می رساندند .

از دیگر کارهای مهم داریوش این بود که دستور داد سکه هایی از طلا بسازند . او همچنین سپاه ده هزار نفری از سربازان 

ورزیده ، که همیشه آماده ی جنگ بودند ، تشکیل داد .

( مطالعات اجتماعی (درس سیزدهم) سفری به تخت جمشید ( 2

هخامنشیان بیش از دویست سال بر ایران حکومت کردند . 

هخامنشیان در اواخر حکومتشان به دلیل اختلاف های داخلی و بی لیاقتی شاهان ضعیف شده بودند . در این زمان اسکندر به 

ایران حمله کرد و آنها را شکست داد .

اسکندر پادشاه یونان و مقدونیه بود . و او آرزو داشت همه ی جهان را تصرف کند . 

آریو برزن یکی از فرماندهان شجاع ایرانی بود که تا آخرین نفس با سپاه دشمن جنگید و سرانجام کشته شد . 

جانشینان اسکندر بر کشور حاکم شدند و حکومت سلوکیان را تشکیل دادند . سلوکیان سعی کردند آداب و رسوم و خط و 

زبان یونانی ها را در ایران رواج دهند .

پارت ها گروهی دیگر از آریایی ها بودند که حکومت اشکانیان را به بوجود آوردند . 

در زمان مهرداد دوم ، پادشاه اشکانی ، ایران به کشوری پهناور و قدرتمند تبدیل شد . 

پارت ها در فنون جنگی و اسب سواری و تیر انداری بسیار ماهر بودند . 

سورنا ، سردار اشکانی ، کراسوس ، سردار رومی را شکست داد . 

مطالعات اجتماعی (درس چهاردهم) سفری به شهر باستانی کرمانشاه

شهر کرمانشاه در غرب ایران و مرکز استان کرمانشاه است و در میان رشته کوه های زاگرس قرار دارد . 

در کرمانشاه آثاری از دوره های هخامنشیان ، اشکانیان و ساسانیان ، مشاهده می شود . 

طاق بستان و بیستون از آثار تاریخی کرمانشاه هستند . 

در طاق بستان ، مجموعه ای از سنگ نبشته ها و سنگ نگاره های دوره ی ساسانیان قرار دارد . 

خسرو پرویز ، اردشیر دوم و شاهپور دوم و سوم ، از پادشاهان ساسانی بوده اند . 

ساسانیان پس از اشکانیان به قدرت رسیدند . 

اردشیر ، نوه ی ساسان در جنگ با اشکانیان ، پیروز شد و حکومتی را به وجود آورد که به نام جدش ، ساسانیان نامیده شد . 

در زمان ساسانیان ، معماری و سنگ تراشی ، پیشرفت زیادی کرد . 

یکی از شاهان قدرتمند ساسانی ، شاپور اول بود که توانست بر رومی ها پیروز شود و امپراتور روم را اسیر کند . 

یکی دیگر از شاهان معروف ساسانی ، خسرو انوشیروان بود که در زمان او شهرهای بزرگی در ایران ساخته شد و به دستور او 

دانشگاه بزرگی هم در جندی شاپور ( در استان خوزستان ) ساخته شد .

زرتشتیان آتش را مقدس می شمردند و در آتشکده ها اهورا مزدا ( خدای دانا ) را نیایش می کردند . 

کتاب مقدس زرتشتیان ، اوستا نام دارد . 

سه پایه ی اصلی دین زرتشت پندار نیک ، گفتار نیک و کردار نیک است . 

سنگ نوشته هایی که در بیستون وجود دارد ، پیروزی داریوش بزرگ را بر مخالفانش نشان می دهد . 

پیام دین اسلام برادری و برابری بود . وقتی عرب های مسلمان به قلمرو ایران حمله کردند و سپاه ساسانی را شکست دادند ، 

مردم نواحی مختلف ایران به تدریج اسلام را با آغوش باز پذیرفتند .

مطالعات اجتماعی (درس پانزدهم) کوه ها و دشت های زیبا

به پستی و بلندی های زمین ، ناهمواری می گویند . 

به کوه هایی که مانند زنجیر به یکدیگر متصل اند ، رشته کوه می گوییم . 

بالاترین جای کوه ، قلّه است . 

قلّه ی دماوند با ارتفاع 5610 متر ، بلندترین قلّه ی ایران است . 

به زمین های پایین کوه ، کوهپایه می گویند . 

دشت ها زمین هایی صاف و هموارند . 

در کوهستان برف فراوان می بارد . با گرم شدن هوا ، برف کوه ها به تدریج آب می شود و از جاری شدن آن روی زمین ، 

جویبار پدید می آید .

جویبارها از کوه ها سرازیر می شوند و از پیوستن آن ها به یکدیگر رود تشکیل می شود . 

به شن و ماسه و گل و لایی که رودها همراه خود می برند ، آبرفت می گوییم . 

وقتی رودها به طرف دریا می روند ، آبرفت فراوانی را که با خود آورده اند ، در نزدیکی دریا ته نشین می کنند . این آبرفت ها 

روی هم انباشته می شوند و پس از سال ها جلگه را به وجود می آورند .

البرز رشته کوه بسیار بلندی است که در شمال ایران کشیده شده است . 

رشته کوه زاگرس در مغرب و جنوب غربی ایران قرار دارد . 

دشت کویر و دشت لوت وسیع ترین دشت های ایران هستند . 

جلگه ی خوزستان پهناورترین جلگه ی ایران است . 

مطالعات اجتماعی (درس شانزدهم) آب و هوا

دما ، هوا و بارش مهمترین نقش را در تعیین آب و هوای یک منطقه دارند . 

دمای هوا همیشه یکسان نیست . هنگام صبح و شب ، هوا خنک تر و هنگام ظهر ، هوا گرم تر است . در فصل تابستان ، هوا 

گرم و در فصل زمستان ، هوا سرد است .

مطالعات اجتماعی (درس هفدهم) نواحی آب و هوایی ایران

نواحی آب و هوایی ایران عبارتند از : معتدل و مرطوب خزری – معتدل و نیمه خشک کوهستانی – گرم وخشک – گرم و 

شرجی سواحل جنوب

ناحیه معتدل و مرطوب خزری در کناره ی دریای خزر واقع شده است . در این ناحیه ، باران فراوان می بارد و گرما وسرمای 

شدید وجود ندارد . وسعت این ناحیه بسیار کم است .

ناحیه معتدل و نیمه خشک کوهستانی ، شامل کوه های بلند و دامنه های البرز و زاگرس است . در این ناحیه ، بیشتر ماه 

های سال سرد است . در زمستان برف زیادی روی کوه ها می نشیند و دمای هوا به زیر صفر درجه می رسد . این ناحیه

تابستان هایی معتدل دارد .

ناحیه ی گرم و خشک داخلی ، تابستان های گرم و زمستان های سرد دارد و مقدار بارش در آن کم است . 

ناحیه ی گرم و شرجی سواحل جنوب نیز تابستان های گرم وزمستان های معتدل دارد و مقدار بارش در این ناحیه نیز کم 

است به همین دلیل ، این ناحیه جزو نوحی خشک است . اما به علت رطوبت دریا ، هوا در آنجا حالت شرجی پیدا می کند ،

یعنی بسیار نمناک می شود .

مطالعات اجتماعی (درس هیجدهم) پوشش گیاهی و زندگی جانوری در ایران

در ناحیه ی آب و هوایی گرم و خشک ، گیاهان کمتری می رویند و فقط گیاهانی می رویند که در مقابل کم آبی مقاوم اند 

مانند درختان نخل ، گز ، پسته ی وحشی و درختچه های خاردار .

در گذشته شتر وسیله ی اصلی رفت و آمد ساکنان نواحی گرم و خشک بوده است . البته از شیر و گوشت این حیوان هم 

استفاده می شود .

مژه های بلند و پلک های بزرگ شتر از چشم های او در برار طوفان شن و تابش شدید آفتاب محافظت می کنند . 

کوهان شتر عضوی است که در آن غذا و آب را ذخیره می کند . 

دهان شتر به گونه ای است که می تواند گیاهان خار دار را بجود و بخورد . 

پاهی شتر پهن آفریده شده اند به همین دلیل این حیوان به راحتی روی شن های نرم و ریز صحرا حرکت می کند و در آن ها 

فرو نمی رود .

در دامنه های زاگرس ، جنگل های وسیع بلوط وپسته ی کوهی وجود دارد . 

در ناحیه ی معتدل خزری ، باران فراوان می بارد . در این ناحیه جنگل های انبوه راش و افرا و چمنزارهای سرسبز وزیبا پدید 

آمده است .

مطالعات اجتماعی (درس نوزدهم) از محیط زیست مراقبت کنیم

هر موجود زنده ای در ناحیه ی خاصی زندگی می کند که زیستگاه آن موجود نام دارد . 

برخی از جانداران فقط گیاه می خورند که به آن ها گیاه خوار می گوییم . 

به برخی دیگر از جانوران که گیاه خواران را می خورند ، گوشت خوار می گوییم . 

انسان ها از طریق کارخانه ها و اتومبیل ها مواد شیمیایی و سمی را به محیط وارد می کنند و موجب آلوده شدن آب ، خاک و 

هوا می شوند .

پخش زباله در محیط ، به زندگی جانداران و گیاهان لطمه می زند . 

یکی از کارهای نامناسب در جنگل ها ، روشن کردن آتش و خاموش نکردن آن است . آتش سوزی یکی از عوامل از بین رفتن 

جنگل ها و موجودات زنده است .

مطالعات اجتماعی (درس بیستم) نشانه های ملی ما

مردم ایران مانند اعضای یک خانواده در خانه ای بزرگ به نام کشور ایران زندگی می کنند . نام این خانواده ی بزرگ ، ملّت 

ایران است .

برخی از نشانه های مشترک ملّت ایران عبارتند از : قانون اساسی – پرچم – سرود ملّی – تقویم – زبان و خط فارسی 

قوانین مهم کشور ما در کتابی به نام قانون اساسی نوشته شده اند . 

در حاشیه ی پرچم ایران کلمه ی الله اکبر نوشته شده است و در وسط پرچم ، علامت جمهوری اسلامی به شکل الله وجود 

دارد .

سال ایرانی ( هجری شمسی ) از روز اول فروردین ( نوروز ) آغاز می شود . 

زبان و خط رسمی ملّت ایران فارسی است . 

مطالعات اجتماعی (درس بیست و یکم) تقویم

یک سال 12 ماه دارد . 

در روز جمعه ، که آخرین روز هفته است ، اداره ها و مدرسه ها تعطیل اند و در این روز مردم به نماز جمعه می روند ، به 

خویشان و دوستان خود سر می زنند و از بیماران عیادت می کنند .

در روز های جمعه بچه ها با پدر و مادرهایشان در خانه ی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها جمع می شوند . گاهی هم دسته 

جمعی به بوستان ها یا گردشگاه های بیرون از شهر می روند و ساعت هایی را در کنار هم به استراحت و تفریح می گذرانند .

مطالعات اجتماعی (درس بیست و دوم) روزهای مهم

روزهای تعطیل در ایران به دو دسته تقسیم شده اند : 1- روزهایی که به مناسبت های دینی تعطیل اند مانند عید فطر ، عید 

غدیر و عید قربان – 2- روزهایی که به مناسبت های ملّی تعطیل اند مانند روزهای عید نوروز و 22 بهمن

در بعضی کشورهای همسایه ی ایران مانند تاجیکستان ، افغانستان و جمهوری آذربایجان هم مراسم و جشن های نوروزی برپا 

می شود .

در سال 1357 مردم ایران به رهبری امام خمینی ، علیه ظلم و ستم حکومت شاهنشاهی انقلاب کردند . 

انقلاب اسلامی در بهمن ماه 1357 به پیروزی رسید . 

امام خمینی ، در حدود صد سال پیش در شهر خمین به دنیا آمد که نام او را روح الله گذاشتند . 

امام خمینی به نماز خیلی اهمیت می داد و همواره از خدا کمک می خواست . او پاکیزگی و نظم را خیلی دوست داشت و در 

کارهایش بسیار منظم بود . در کارهای خانه نیز کمک می کرد . امام خمینی کودکان را خیلی دوست داشت ، با آن ها بازی

می کرد و دلش می خواست که آن ها خوب درس بخوانند و اخلاق و رفتار نیکو داشته باشند .

پس از امام خمینی ، آیت الله خامنه ای ، به رهبری انتخاب شد و همه ی مردم ایران از ایشان اطاعت و پیروی می کنند . 

آیت الله خامنه ای فرموده اند : دانش آموزان امید های کشور هستند . آن ها باید خوب درس بخوانند و ورزش کنند و رفتار 

نیکو داشته باشند تا در آینده برای جمهوری اسلامی ایران مفید باشند .

جواب کاربران در نظرات پایین سایت

مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

دکمه بازگشت به بالا