آیا اطلاعاتی در مورد زندگی عامر بن مسلم که روز عاشورا در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسید، وجود دارد؟

آیا اطلاعاتی در مورد زندگی عامر بن مسلم که روز عاشورا در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسید، وجود دارد؟

یکی از شهدای کربلا که روز عاشورا در راه مکتب امام حسین(ع) به فیض شهادت رسید، عامر بن مسلم[1] بن قیس[2] بن مسلمه بن طریف بن أبان‏[3] عبدی[4] بود. برخی از منابع رجالی – که بیشتر به تحلیل افراد از دیدگاه سندشناسی روایات می‌پردازند – عامر را از اصحاب امام حسین(ع) برشمرده‌‌اند، اما از وی با عنوان مجهول و ناشناس یاد کرده‌اند.[5]

به هر حال،‌ وی از قبیله‌ی عبد القیس، و از اهالی بصره بود. [6] به دنبال نامه‌ی امام حسین(ع) به مردم بصره، جمعى از شیعیان آن‌جا در منزل ماریه بنت سعد از قبیله‌ی عبدالقیس که خانه‌ی او مرکزی براى گفت‌وگوى شیعیان بود، گرد آمده و برخی از آنان برای پیوستن به امام(ع) عازم شدند.[7] برخی از نویسندگان معاصر معتقد است که عامر بن مسلم نیز یکی از اعضای این گروه بود.[8] در این گروه اعزامی افرادی چون یزید بن ثبیط حضور داشتند و آنچه در جریان سفر برای آنان نقل شده در مورد عامر بن مسلم نیز – با فرض بودن ایشان در آن گروه – مصداق خواهد داشت.

به هر حال عامر بن مسلم در کنار امام(ع) ماند و در روز عاشورا و در حمله‌ی اول دشمن به شهادت رسید.[9]

در زیارت ناحیه نیز از این شهید یاد شده و بر او درود فرستاده شده است.[10]

فضل بن عباس بن ربیعه بن حارث بن عبد المطلب نیز، آن‏گاه که در اشعار خود بنی‌امیه را مورد نکوهش قرار می‌‏دهد و از یاران امام(ع) تجلیل می‌‌کند، از فردی به نام عامر نیز یاد می‌‌کند:

«ارجعوا عامرا و ردوا زهیرا       ثم عثمان فارجعوا عازمینا»؛[11]

عامر و زهیر و آن‏‌گاه عثمان را بازگردانید و سپس برگردید.

برخی از متأخرین احتمال می‌‌دهند که مراد از عامر در این شعر، همان عامر بن مسلم باشد.[12]

 


[1]. رسان، فضیل بن زبیر، تسمیه من قتل مع الحسین ع‏، ص 153، قم، آل البیت ع‏، چاپ دوم‏، 1406ق؛ محلی، حمید بن احمد، الحدائق الوردیه فی مناقب الأئمه الزیدیه، مصحح، محطوری، مرتضی بن زید، ج 1، ص 210، صنعا، مکتبه بدر، چاپ اول، 1423ق.

[2]. ابن کلبى، هشام بن محمد، نسب معد و الیمن الکبیر، محقق، حسن، ناجى‏، ج 1، ص 113، بیروت، عالم الکتب‏، چاپ اول، 1425ق.

[3]. ابن حزم اندلسی‏، ابو محمد علی بن احمد، جمهره انساب العرب‏، ص 293، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ اوّل‏، 1418ق.

[4]. امین عاملی‏، سید محسن، اعیان الشیعه، ج 1، ص 11، بیروت، دار التعارف للمطبوعات‏، 1406ق.

[5]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، الابواب(رجال طوسی)، محقق، مصحح، قیومی اصفهانی، جواد، ص 103، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ سوم، 1427ق؛  حلی، حسن بن علیّ بن داود، الرجال، ص 465، دانشگاه تهران، ‏چاپ اول‏، 1342ش.

[6]. تسمیه من قتل مع الحسین ع‏، ص 153.

[7]. طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق، ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج 5، ص 353- 354، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق.

[8]. الحسینی الحائری الشیرازی‏، سید عبدالمجید، ذخیره الدارین فیما یتعلق بمصائب الحسین ع و اصحابه‏، ص 403 – 404، قم، زمزم هدایت‏، بی‌تا.      گزارش‌های این کتاب به تنهایی چندان مورد اعتماد نیست مگر اینکه مستندی در منابع کهن داشته باشد.

[9]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب ع، ج 4، ص 113، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق.

[10]. ابن مشهدی، محمد بن جعفر، المزار الکبیر، محقق، مصحح، قیومی اصفهانی، جواد، ص 494، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1419ق.

[11]. ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغه، محقق، مصحح، ابراهیم، محمد ابوالفضل،‏ ج 7، ص 166، قم، مکتبه آیه الله المرعشی النجفی، چاپ اول، 1404ق.

[12]. سماوی، شیخ محمد بن طاهر، ابصار العین فی أنصار الحسین(ع)‏، ص 186، قم، دانشگاه شهید محلاتی‏، چاپ اول، 1419ق.

آیا اطلاعاتی در مورد زندگی عامر بن مسلم که روز عاشورا در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسید، وجود دارد؟ / اسلام کوئست

دکمه بازگشت به بالا