لطفا دلایلی بیاورید که ثابت کند دانش بهتر از ثروت است؟

[ad_1]
دانش و ثروت هر کدام در زندگی آدم دارای تأثیرات ویژه ای هستند. دانش به آدم نور و هدایت و آگاهی می بخشد. روشنائی بخش و حرکت زا می باشد. در قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام در مورد دانش و ارزش آن تأکید فراوان شده است، مثل: در رأس همه فضیلت ها دانش است.المیزان، ج6، ص447، ح13330، چاپ دفتر تبلیغات اسلامی 1362 دانش برترین غنیمت است.المیزان، ج6، ص448، ح1339 دانش گمشده مؤمن است.همان، ح13350 هر چیزی در وقت کمی عزیز می گردد مگر دانش که در وقت فراوانی عزیز می شود.همان، ص449،ح13361 هرگاه خداوند متعال بخواهد بنده ای را خوار و پست کند او را از دانش محروم می گرداند.همان، ص450، ح13369 عالمی که از دانشش بهره ببرند، از عبادت هفتاد هزار عابد برتر است.همان، ص459، ح13418 فرشتگان بالهای خود را زیر پاهای دانش پژوه می گسترانند و برای او استغفار می کنند.همان، ص467، ح13477 و مانند آیه «قل هل یستوی الذین یدانشون و الذین لا یدانشون انما یتذکر اولوالالباب» (بگو آیا دانایان با نادانان مساویند، تنها صاحبان عقل و اندیشه متذکر و یادآور می شوند.سوره زمر، آیه 9
ثروت و مال نیز در زندگی آدم تاثیر و نقش عمیقی دارد. ثروت و دارائی اگر معقول و مشروع و برآمده از فعالیت های صحیح اقتصادث و در چارچوب تعالیم دین و احکام اسلامی باشد در گشودن بساری از گره های کور و فراهم آوردن زمینه زندگی سالم و رشد و تعالی آدم نقش تعیین کننده دارد. فقر و نداری از نظر اسلام محکوم و نکوهیده است و فقر بزرگترین مرگ شمرده شده است. در سوره مبارکه بقره آیه 180 از مال و ثروت به عنوان خیر تعبیر شده است: «کتب علیکم اذا حضر احدکم الموت ان ترک خیرا الوصیه للوالدین و الاقربین بالمعروف حقا علی المتقین» (بر شما نوشته شده هنگامی که مرگ یکی از شما فرا رسید، اگر چیز خوبی به جای گذارده وصیت برای پدر و مادر و نزدیکان به طور شایسته کند، این حقی است بر پرهیزکاران) در این آیه به جای کلمه «مال» کلمه «خیر» گفته شده است. این تعبیر نشان می دهد که اسلام ثروت و سرمایه ای را که از طریق مشروع به دست آمده باشد و در مسیر سود و منفعت اجتماع به کار گرفته شود خیر و برکت می داند و بر افکار نادرست آنها که ذات ثروت را چیز بدی می دانند خط بطلان می کشد.
هر کدام از دانش و ثروت در یکدیگر تاثیر دارند. دانش و دانش و تخصص راه های بهتر و آسانتر کسب ثروت و استفاده بهینه از سرمایه و به کار گیری آن را در راه هائی که سود دهی و منفعت بیشتری دارد و قدرت بر تسلط بر طبیعت و تسخیر بیشتر و بهره وری فراوانتر از آن را فراروی بشر می گذارد به ویژه در عصر و زمان ما که دانش اقتصاد از علوم پیچیده و تخصصی است و وضعیت مطلوب اقتصادی هر کشوری در گرو اطلاعات دقیق اقتصادی و داشتن متخصصین اقتصاد است. از طرف دیگر وجود مال و ثروت زمینه ساز دسترسی بهتر به دانش و دانش و برخورداری از ابزارهای یادگیری و تعلیم و تدانش است. به ویژه در علومی که محتاج آزمایش و تجربه و کار عملی و ابزار و ادوات دقیق و آزمایشگاههای مجهز است ضرورت وجود امکانات مالی و قدرت افتصادی به خوبی احساس می شود.
ولی در موردی که بر سر دو راهی انتخاب راه کسب ثروت و تحصیل دانش قرار می گیریم چه باید کرد و گزینه برتر کدام است؟ یعنی وضع به گونه ای است که فردی یا باید عمرش را صرف کسب مال و ثروت کند و یا در راه تحصیل دانش هزینه کند و جمع کردن بین هر دو امکان پذیر نمی باشد. در اینجا چه باید کرد و کدام راه را انتخاب نمود؟ عقل ژرف نگر و کاردان و خیراندیش و دین و بزرگان دین مارا از شک و تردید بر سر این دو راهی خارج کرده و بدون هیچ شکی مارا به انتخاب راه تحصیل دانش و دانش با وجود محرومیت از امکانات مادی و دارائی و ثروت سفارش نموده اند.
در روایات ما دلایل مختلف و فراوانی برای برتری دانش نسبت به ثروت بیان کرده اند. در حدیثی آمده است: دانش از هفت جهت بر مال و ثروت برتری دارد:
1- دانش میراث پیامبران و مال میراث فرعونیان است.
2- دانش با بخشیدن و خرج کردن کم نمی شود ولی مال با خرج کردن کاسته می گردد.
3- مال محتاج به نگهبان و محافظ (بانک و گاوصندوق و صندوق امانات و …) است ولی دانش خود محافظ و نگهبان صاحبش یعنی فرد عالم است.
4- دانش وقت مرگ با آدم همراه است و با او منتقل می شود (یعنی دارائی و ثروتی است که حتی وقت مردن نیز از او جدا نمی شود) ولی مال در وقت مرگ آدم را رها می کند و باقی می ماند.
5- مال هم در دسترس کافر است و هم مؤمن ولی دانش ویژه مؤمن است (البته این در مورد دانش خاص یعنی دانش توحید و معارف دین است که تنها مؤمن از آن بهره دارد و کافر از آن بی بهره است)
6- همه انسان ها به صاحب دانش در امر دینشان محتاجند ولی همگی به صاحب مال نیازمند نمی باشند.
7- دانش، آدم را در وقت عبور از پل صراط تقویت و یاری می کند ولی مال (اگر نامشروع و حرام باشد) مانع او از عبور می شود.(میزان الحکمه،ج6، ص454،ح13385، چاپ دفتر تبلیغات اسلامی، 1362).
در حدیث معروفی که امیرالمؤمنین علیه السلام به کمیل سفارشاتی فرموده اند آمده است: «یا کمیل! الدانش خیر من المال، الدانش یحرسک و انت تحرس المال و المال تنقصه النفقه و الدانش یزکو علی الانفاق و منبع المال یزول بزواله. یا کمیل ابن زیاد! معرفه الدانش دین یدان به، به یکسب الآدم الطاعه فی حیاته و جمیل الاحدوثه بعد وفاته و الدانش حاکم و المال محکوم علیه؛ ای کمیل! دانش از مال بهتر است، چون دانش از تو پاسداری می کند ولی تو از مال پاسداری می کنی. مال با خرج کردن کم می گردد ولی دانش با بخشیدن رشد و نمو می کند و دست پرورده مال با زوال و نابودی مال نابود و زایل می گردد. ای کمیل ابن زیاد! شناخت دانش و دانش دین و اعتقادی است که آدم در قیامت با آن جزا داده می شود، بادانش و معرفت آدم در طول زندگی اش طاعت و فرمانبری الهی را کسب می کند و بعد از مرگش نام نیک از خود باقی می گذارد. دانش حکم کننده و بالا دست و فرمانروا است ولی مال زیردست و محکوم و فرمانبر است».(نهج البلاغه، فیض الاسلام، حکمت1).
[ad_2]

نوشته های مشابه

1
پرسش و پاسخ

avatar
  اشتراک  
جدیدترین قدیمی ترین محبوب ترین
اطلاع از
دکمه بازگشت به بالا
بستن