اگر احکام شرعی را اشتباه گفتم باشیم تکلیف چیست؟

توضیح المسائل

(وظیفه مسأله گویانی که مسأله را اشتباه گفته اند)

 (مسأله 13) اگر کسی فتوای مجتهدی را به دیگری بگوید ، چنانچه فتوای آن مجتهد عوض شود لازم نیست به او خبر دهد که فتوی عوض شده ، ولی اگر بعد از گفتن فتوی بفهمد اشتباه کرده 1در صورتی که ممکن باشد 2باید 3اشتباه را برطرف کند4.

این مسأله در رساله آیات عظام فاضل و سبحانی نیست.

1- سیستانی: و گفته او موجب آن می شود که آن شخص بر خلاف وظیفه شرعیش عمل کند …

2- وحید: در صورتی که مخالفت حکم الزامی لازم بیاید و ممکن باشد …

3- سیستانی: بنابراحتیاط لازم…

4- اراکی: اگر بعد از گفتن فتوا بفهمد اشتباه کرده باید اشتباه را برطرف کند .

* * * * *

مکارم:مسأله – هر گاه کسی در نقل فتوای مجتهدی اشتباه کرده باید بعد از اطّلاع ، صحیح آن را بگوید ، و اگر در منبر و سخنرانی گفته باید آن را در جلسات مختلف تکرار کند تا کسانی که به اشتباه افتاده اند از اشتباه درآیند. امّا اگر فتوای آن مجتهد تغییر کرده اعلام تغییر بر او لازم نیست.

زنجانی: مسأله – اگر کسی فتوای مجتهدی را به دیگری بگوید و بعد بفهمد که اشتباه کرده در صورتی که حرجی نباشد باید اشتباه را برطرف کند، ولی اگر فتوای آن مجتهد عوض شده باشد لازم نیست به او خبر دهد که فتوای آن مجتهد عوض شده است مگر درباره مسأله گویانی که سکوت آنها دلالت عرفی بر عوض نشدن فتوای مجتهد دارد که در صورت امکان و عدم حرج باید تغییر فتوا را خبر دهند.

مسائل اختصاصی

فاضل: مسأله 13- رجوع کردن از مجتهد زنده به مجتهد زنده دیگر در صورت تساوی آنها جایز است و اگر دیگری اعلم باشد رجوع به او واجب است.

فاضل: مسأله 14– وقتی فتوای مرجع تقلید تغییر کرد عمل کردن مقلد به فتوای قبلی جایز نیست ولی اگر فتوای قبلی مطابق احتیاط باشد عمل به آن بنابر احتیاط مانعی ندارد.

مکارم: مسأله 16- عدول ( یعنی تغییر تقلید از مجتهدی به مجتهدی دیگر ) جایز نیست بنابر احتیاط واجب ، مگر آنکه مجتهد دوّم اعلم باشد و اگر بدون تحقیق عدول کرده باید بازگردد.

مکارم:مسأله 17- هر گاه فتوای مجتهد تغییر کند باید به فتوای جدید عمل شود امّا اعمالی را که مطابق فتوای سابق عمل داده[1]صحیح است و اعاده لازم ندارد. همچنین اگر از مجتهدی به مجتهد دیگر عدول کند اعاده اعمال سابق لازم نیست .

منبع: توضیح المسائل مراجع

پی نوشت:
[1] مانند عبادات یا معاملاتی که انجام داده.

دکمه بازگشت به بالا